InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Sociaal > Leiderschap - Democratische Stijl

Leiderschap - Democratische Stijl

Leiderschap - Democratische Stijl Leiderschap - Democratische stijl. Deze leiderschapsstijl wordt ook wel collegiale leiderschapsstijl genoemd. Een stijl die zich ken-merkt door een leider die weliswaar de leiding neemt, maar de groep ruimte biedt om zelfstandig te functioneren en de groepsleden aanzet tot participatie in het groepsproces. Overigens geldt dit ook op kleinere schaal, in bedrijf, opvoeding of schoolsituatie. De kenmerken, effecten en typeringen van de democratische leiderschapsstijl kun je lezen in dit artikel.

Leiderschap - Democratische Stijl


De Diverse Leiderschapsstijlen

Er zijn diverse leiderschapsstijlen te onderscheiden:

In dit artikel wordt de democratische leiderschapsstijl besproken. In een serie aparte artikelen worden de andere leiderschapsstijlen uiteengezet. (Klik hiervoor op bovengenoemde leiderschapsstijlen).

Kenmerken Democratische Leiderschapsstijl

De democratische leiderschapsstijl wordt ook wel de collegiale leiderschapsstijl genoemd.

Kenmerken Democratische stijl

Een Groepsleider met een democratische stijl:
  • Behoudt in ruime mate de leiding, maar biedt de groep hulp bij de oplossing van problemen
  • Biedt ruimte aan de groep om dingen zelfstandig door te spreken, zodat optimale overeenstemming wordt bereikt
  • Vermijdt elke autoritaire leiding en houdt zijn invloed op de voortgang van het proces in de groep minimaal
  • Stuurt een discussie slechts tot het moment de groep in staat is zelf verantwoordelijkheid te nemen
  • Let op de dynamische processen in de groep, zoals spanningen, overheersing groepsleden, terugtrekken en afwijzing
  • Probeert alle groepsleden tot actieve participatie aan te zetten in het probleem of groepsgebeuren

Effecten Democratische Leiderschapsstijl

Effecten Democratische stijl

In een groep met een democratische of collegiale leiderschapsstijl ligt de focus op de taak of het procesprobleem; dit dan als een gemeenschappelijk issue. Er ontstaat aldus een wij-gevoel. De spontane activiteit en bereidheid tot samenwerking nemen toe en blijven ook bestaan, wanneer de groepsleider tijdelijk afwezig is (i.t.t. de autoritaire leiderschapsstijl, zie Leiderschap - Autoritaire Stijl ).
Het belangrijkste effect is solidariteit, c.q. het oefenen in solidaire gedragsvormen en het oplossen van problemen en gebreken die onvermijdelijk ontstaan, waar het het proces van overeenstemming tussen groepsleden betreft. Een democratische of collegiale groep is een duurzame groep.

Typeringen Democratische Leiderschapsstijl

Bij een democratische stijl staat het leiding geven vanuit een democratische grondhouding centraal. Zo ook het aansturen op solidaire gedragsvormen tussen de groepsleden onderling. Een belangrijk kernpunt van de democratische grondhouding is respect voor iedere persoon als gelijkwaardig partner. Hetgeen overigens niet hetzelfde is als 'gelijke' partner, daar het juist om het handelen vanuit verschillen gaat. Ook respecteert men ieders recht op zelfbestemming en zelfontplooiing. De groep wordt op deze wijze een ruimte waarin ieder groepslid kan leren:
  • Om te luisteren naar andere meningen. Om het anders-zijn van groepsleden te tolereren en te accepteren, of deze verschillen juist als positief te zien
  • Om eigen belangen op de achtergrond te zetten ten gunste van andere belangen of algemeen belang. Echter anderzijds ook om te leren durven om eigen meningen en interesses naar voren te brengen en de bekwaamheid om dit op adequate wijze te doen
  • Om te oefenen in simpel lijkende, maar wezenlijk belangrijke gedragsvoren, zoals discussie, stemmen, verslaglegging, notuleren, keizen, besluitformulering en besluitvorming en het formuleren van normen en procedures.

Vaardigheden

Bovengenoemde vaardigheden kunnen voornamelijk geoefend worden op het moment dat de groep zelfstandig besluiten kan nemen. De democratische groepsleider zal geen oplossingen aandragen, maar problemen en issues ter discussie stellen. Indien hij voorstellen doet, zal dit zo mogelijk altijd gepaard gaan met het aanbieden van alternatieven. Door middel van vragen stellen zal de groepsleider op belangrijke gezichtspunten wijzen. De belangrijkste taak van de democratische groepsleider is om niet vooruit te lopen op de dingen en beslissingen, maar om het aanwijzen van mogelijkheden en dusdanige hulp te bieden dat het klimaat geschapen wordt voor de groep om besluiten te nemen en uit te voeren.
© 2007 - 2019 Sila, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Leiderschap: wat maakt iemand een effectief leider?Leiderschap: wat maakt iemand een effectief leider?Wat maakt iemand tot een goede leider? Deze vraag is natuurlijk niet makkelijk te beantwoorden, al hebben verschillende…
Leiderschapsstijl - Laissez faireLeiderschapsstijl - Laissez faireDe Laissez faire leiderschapsstijl. Leiderschapsstijlen zijn er in diverse vormen: de autoritaire stijl, democratische s…
Leiderschap in organisaties volgens Bijbelse richtlijnenLeiderschap in organisaties volgens Bijbelse richtlijnenVanuit bijbels oogpunt zijn verschillende manieren van leiderschap te onderscheiden. Het soort leiderschap wat berust is…
De X en Y theorie van McGregorMcGregor heeft twee theorieën beschreven. De zogenaamde X-en Y-theorie. De X-theorie gaat uit van het slechte van de men…
De verschillende leiderschapsstijlenDe verschillende leiderschapsstijlenDoor de eeuwen heen is effectief leiderschap altijd al een belangrijk onderwerp geweest in de literatuur en de praktijk.…
Bronnen en referenties
  • Antons, K. Groepsdynamica in praktijk. Samsom. Sociale en culturele reeks Remmerswaal, J. Groepsdynamica. Bloemendaal Nelissen.

Reageer op het artikel "Leiderschap - Democratische Stijl"

De infoteur van dit artikel heeft aangegeven wegens omstandigheden moeilijk of niet te kunnen reageren.
Reageren op het artikel of reageren op reacties blijft mogelijk, maar antwoord van de infoteur zal mogelijk uitblijven.

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Sila
Laatste update: 20-08-2007
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Sociaal
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!