Hoe laat je je uitschrijven uit de katholieke kerk?

Hoe laat je je uitschrijven uit de katholieke kerk?Ben je van huis uit katholiek maar heb je niets met het katholieke geloof, kom je nooit in de kerk? Dan hoor je bij de grote meerderheid van mensen die officieel als katholiek geregistreerd zijn. Je wordt meegeteld als lid van de kerk omdat je ooit katholiek gedoopt bent als baby. Dat heeft invloed op zaken waar je misschien helemaal niet achter staat. Wil je dit niet dan kun je je laten uitschrijven bij de katholieke kerk, al kost het enige moeite.

Katholiek in Nederland

Nederland telt bijna 4 miljoen mensen die als katholiek geregistreerd staan, dat is ruim een kwart van de bevolking (2018). De overgrote meerderheid daarvan is niet-praktiserend ('doet er niets mee') maar van huis uit katholiek, en beschouwt zichzelf als ietsist (gelooft in iets), agnost (weet het niet) of atheïst (gelooft niet in god). Slechts een paar procent van de mensen die officieel katholiek zijn bezoekt zondags de kerk. Iedereen die als katholiek geregistreerd staat is ooit gedoopt, bijna altijd als baby. Omdat de ouders of grootouders dat wilden, of omdat het nou eenmaal gewoonte was in de familie. Dat betekent dat van een bewuste keuze van jou uit persoonlijke overtuiging geen sprake was bij de beslissing om jou lid van de katholieke kerk te maken. Hoe goed bedoeld misschien ook, die beslissing werd door anderen voor je genomen.

Waarom zou je je laten uitschrijven uit de katholieke kerk?

Je kunt zeggen dat je geen last hebt van je lidmaatschap van de katholieke kerk: je hoeft van niemand (meer) naar de mis, er komt niemand aan de deur vragen waar je blijft. Er rust geen taboe meer op om niet naar de kerk te gaan. Of je hebt er gewoon nooit zo bij stilgestaan. Dus waarom zou je dan de moeite nemen om je te laten uitschrijven?

Uitschrijving geeft een belangrijk signaal af
Door je te laten uitschrijven wordt duidelijk dat je het niet eens bent met de gang van zaken in de katholieke kerk. Het kan gaan over de algemene visie van de kerk, bijvoorbeeld de religieuze dogma's waar je je niet in kunt vinden. Of de standpunten die de paus inneemt en de rol die het vaticaan speelt in de wereldpolitiek, denk aan het al dan niet uitdelen van condooms in Afrikaanse landen in de strijd tegen AIDS. De talrijke meldingen van misbruik door geestelijken van kinderen, waarbij het woord 'doofpot' steeds weer valt.

Door minder leden wordt de invloed van de kerk op de maatschappij kleiner
Hoe meer katholieken, hoe meer overheidssteun en subsidies worden toegekend aan religieuze organisaties. Denk aan omroepen die uitzenden vanuit een religieuze - bijvoorbeeld katholieke - grondslag; die hoeven geen betalende leden te hebben, ze krijgen zendtijd naar het aantal religieuzen dat geregistreerd staat. Het aantal geregistreerde religieuzen (en daarmee de invloed) is medebepalend in de maatschappelijke discussie over de acceptatie van homoseksuelen, de rol van vrouwen, standpunten over abortus, prenataal onderzoek, euthanasie, stamcelonderzoek en de verruiming van de openingstijden van winkels op zondagen. Zolang je officieel katholiek bent, word je als lid meegeteld. En ook hier geldt: wie zwijgt, stemt toe.

De vraag die je je kunt stellen is: wil ik lid blijven van een kerk die me niets zegt of die standpunten inneemt waarmee ik het niet eens ben?

Uitschrijven uit de katholieke kerk: hoe pak je dat aan?

De beslissing om je te laten uitschrijven is één, de daad bij het woord voegen is een ander verhaal. Het uitschrijven uit de katholieke kerk is helaas niet met een simpel telefoontje of e-mail te regelen. Er moet een aantal brieven worden verstuurd, naar diverse instanties. Die hoeven niet aangetekend te zijn. In totaal gaat het om zes brieven. Per brief moet een kopie van het identiteitsbewijs bijgevoegd worden. Als het goed is komt er een bevestiging als antwoord. Er mogen door de kerkelijke instanties geen kosten in rekening worden gebracht. Het gaat om de volgende instanties:

  • Gemeentelijke Basis Administratie (GBA) in je woonplaats, dit is om te voorkomen dat je gegevens worden opgevraagd door kerkelijke instanties
  • Centrale Administratie Kerkgenootschap
  • SILA - Stichting Interkerkelijke Ledenadministratie
  • Parochie in je huidige woonplaats
  • Het doopregister, in de parochie waarin je bent gedoopt
  • Het bisdom van de provincie waar je woont

Eens gedoopt, altijd gedoopt...

Voor alle duidelijkheid: je naam wordt niet weggehaald uit het doopregister, want eens gedoopt blijft gedoopt. Zoiets als 'ontdopen' bestaat dus niet letterlijk. Er wordt in het doopregister een aantekening achter je naam gezet, wat inhoudt dat men op de hoogte is van je beslissing en dat je niet meer als lid van de katholieke kerk mag worden meegeteld.

Voorbeeldbrieven en adressen

Het is handig om een voorbeeld te hebben voor een goede brief naar alle betrokken instanties. Voorbeeldbrieven, die je kosteloos kunt kopiëren, zijn te vinden op Uitschrijven kerk. Hierin hoeven alleen de eigen gegevens nog ingevuld te worden. Ook alle benodigde adressen zijn hier te vinden.
© 2012 - 2026 Lexia, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Vanaf 2021 is InfoNu gestopt met het publiceren van nieuwe artikelen. Het bestaande artikelbestand blijft beschikbaar, maar wordt niet meer geactualiseerd.
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: André Karwath Aka Aka, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.5)
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Bestand:Pansy_aka.jpg
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Vrijdenkerij
  • http://dry.sailingissues.com/uitschrijven-kerk.html
  • http://www.stapuitdekerk.nl
  • http://www.katholiek.nl/asp/default.asp?id=3903&t=show&zoek1=uitschrijven
Reacties
Hanneke Vermeulen, 15-03-2013
Ik ben gedoopt in een nederlandse katholieke kerk maar ben woonachtig in het buitenland. ik sta sinds 1991 niet meer ingeschreven in een nederlandse gemeente en ben niet langer bekend bij de GBA. ik heb mij niet aangesloten bij een lokale (buitenlandse) parochie. weet iemand of dat dan wil zeggen dat ik niet langer meer sta ingeschreven bij de nederlandse katholieke kerk en niet geregistreerd sta bij SILA?Reactie infoteur, 17-03-2013
Hallo Hanneke,

Waarschijnlijk sta je niet meer ingeschreven bij SILA. Als je je wilt laten uitschrijven bij de katholieke kerk is het in jouw geval voldoende om dit kenbaar te maken bij de parochie waar je gedoopt bent. Daar blijf je namelijk wel ingeschreven, zolang je geen bericht stuurt.

Met vriendelijke groet,
Lexia
Michiel van Dijck, 05-03-2013
N.a.v. de info op uw site me aan het uitschrijven. Het doopregister heeft een probleem. De kerk waar ik gedoopt ben bestaat niet meer (het gebouw) er was volgens mij geen verhuizing. Waar blijft dan het doopregister?
Ben gedoopt in de Judas Taddeuskerk in Mensfort Eindhoven.

Ben benieuwd wat nu.Reactie infoteur, 06-03-2013
Hallo Michiel,

Dat zou ik ook niet weten, maar het lijkt me dat dit bekend moet zijn bij het bisdom van de provincie Brabant. Ik zou eens googlen hierop en die instantie een mail sturen met deze vraag, eventueel kunnen zij je dan verder helpen. Succes!

Vriendelijke groet,
Lexia

Warning: Undefined array key "gebruikersnaam" in /data/sites/web/interatenl/subsites/infonu.nl/include/article.php on line 263

Deprecated: strtolower(): Passing null to parameter #1 ($string) of type string is deprecated in /data/sites/web/interatenl/subsites/infonu.nl/include/article.php on line 263

Fatal error: Uncaught Error: Undefined constant "datum" in /data/sites/web/interatenl/subsites/infonu.nl/include/article.php:266 Stack trace: #0 /data/sites/web/interatenl/subsites/infonu.nl/index.php(82): include() #1 {main} thrown in /data/sites/web/interatenl/subsites/infonu.nl/include/article.php on line 266