InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Politiek > Presidentsverkiezingen Amerika: onafhankelijke kandidaten

Presidentsverkiezingen Amerika: onafhankelijke kandidaten

Presidentsverkiezingen Amerika: onafhankelijke kandidaten In de Verenigde Staten worden elke vier jaar in november presidentsverkiezingen gehouden. De meeste aandacht gaat in de aanloop naar die verkiezingen uit naar de kandidaten voor de twee grootste partijen, de Democraten en de Republikeinen. Desondanks doen al decennia lang kleine partijen en onafhankelijke kandidaten mee aan de presidentsverkiezingen. Het bekendste voorbeeld van een onafhankelijke kandidaat is Ralph Nader (foto) die viermaal meedoet. In de jaren negentig doet zakenman en miljonair Ross Perot tweemaal een gooi naar het presidentschap terwijl de Republikein Evan McMullin in 2016 te elfder ure als onafhankelijk kandidaat in de verkiezingsrace stapt. Wie zijn deze onafhankelijke kandidaten en welke de kleine partijen?

Presidentsverkiezingen Amerika

De Amerikaanse presidentsverkiezingen worden elke vier jaar gehouden. De verkiezingsdag voor de federale verkiezingen is altijd een dinsdag, namelijk de eerste dinsdag na de eerste maandag in november. In 2016 was dinsdag 8 november ‘election day’ in de Verenigde Staten en hebben de Amerikanen hun 45e president kunnen kiezen uit zes kandidaten:
  • Hillary Clinton (namens de Democraten);
  • Donald Trump (Republikeinen);
  • Gary Johnson (Libertarische Partij);
  • Jill Stein (Groenen);
  • Evan McMullin (onafhankelijk kandidaat);
  • Darrell Castle (Constitution Party, een conservatieve Grondwetpartij).

Onafhankelijke kandidaten

Elke vier jaar ligt de nadruk bij deze verkiezingen op de kandidaten van de twee grote partijen, de Democraten en de Republikeinen. De indruk zou kunnen ontstaan dat alleen uit deze partijen kan worden gekozen terwijl de afgelopen decennia telkens ook kleine partijen hebben meegedaan. De verkiezingsresultaten in percentages van deze partijen zijn doorgaans marginaal maar af en toe zijn er uitzonderingen en weet een onafhankelijk kandidaat 13 of zelfs 19 procent van de kiezers aan zich te binden. Naast onafhankelijke kandidaten kon in 2016 ook onder meer worden gestemd op de Libertarische Partij (sinds 1972) of de Groenen (sinds 1996). In 2016 heeft de Republikein Evan McMullin zich op het laatste moment aangemeld als onafhankelijk kandidaat om tegenwicht te bieden tegen Hillary Clinton en de omstreden Donald Trump.

Evan McMullin

Evan McMullin (1976, Utah) is een voormalig medewerker van de CIA, de buitenlandse inlichtingendienst van de Verenigde Staten, en op het moment van de bekendmaking van zijn kandidatuur partijfunctionaris van de Republikeinen in Washington. Omdat Amerika het vertrouwen in de kandidaten van de twee grote partijen heeft verloren voelt hij zich geroepen zich kandidaat te stellen. Hoewel McMullin Republikein is doet hij mee aan de verkiezingen als onafhankelijk kandidaat. Hij omschrijft zichzelf als conservatief alternatief tegenover Clinton en Trump.

Doordat McMullin pas in augustus zijn kandidatuur bekendmaakte was het vanwege het verstrijken van de inschrijvingsdatum voor hem niet meer mogelijk in alle staten aan de verkiezingen mee te doen. Daarnaast was het de vraag of hij genoeg geldschieters achter zich wist te krijgen om een verkiezingscampagne te bekostigen.

Als na de verkiezingen de definitieve uitslag wordt bekendgemaakt blijkt dat Evan McMullin niet verder is gekomen dan een kleine 438.000 stemmers (0,34%).

Better for America

McMullin werd vooral gesteund door Republikeinen die niets zagen in de presidentskandidaat van hun partij. De politieke non-profit organisatie Better for America was sinds de opkomst van Donald Trump bezig om met een alternatief te komen. De organisatie zegt dat diverse invloedrijke Republikeinen McMulin openlijk zouden steunen vanaf het moment dat hij officieel kandidaat was voor het presidentschap. De kans dat McMullin president zou worden was zo goed als 0 procent maar zijn kandidatuur was vooral bedoeld om Trump de wind uit de zeilen te nemen. McMullin is mormoon en richtte zijn pijlen met name op de staten Utah, Idaho en Wyoming die de naam hebben Republikeins te zijn. In de drie staten woont een groot aantal mormonen die McMullin voor zich hoopte te winnen. In Utah haalt McMullin uiteindelijk zijn beste score met 20,6% van de stemmers uit deze staat. Met McMullin hebben de 'NeverTrump'-conservatieven in ieder geval gezorgd voor een kandidaat in tenminste enkele staten in plaats van helemaal geen alternatief voor Donald Trump.

Ralph Nader

Ralph Nader (1934), in de jaren zestig en zeventig bekend als activist voor consumenten- en burgerrechten, doet viermaal mee aan de presidentsverkiezingen; tweemaal voor de Groenen (in 1996 en 2000) en tweemaal als onafhankelijk kandidaat (in 2004 en 2008). De beste score behaalt Nader in 2000 als hij 2,7 procent van de stemmen weet binnen te halen. In werkelijkheid vertegenwoordigen die 2,7 procent meer dan 2,8 miljoen kiezers. Het verschil tussen de uiteindelijke winnaar, de Republikein George W. Bush, en zijn Democratische opponent Al Gore is slechts 544.000 stemmen. Er wordt gesuggereerd dat Nader in 2000 veel stemmers bij Al Gore weggehaald zou hebben waardoor deze Democratische presidentskandidaat de verkiezingen uiteindelijk verloor.

Ondanks verzoeken van de Democraten om, gezien hun ervaringen bij de verkiezingen van 2000, in 2004 niet mee te doen is Ralph Nader ditmaal als onafhankelijk kandidaat op de stembiljetten te vinden. Hij behaalt, evenals in 2008, een half procent van de stemmen.

Ross Perot

Ross Perot (1930-2019) is een Amerikaans zakenman en miljardair die zowel in 1992 als in 1996 presidentskandidaat is. De eerste maal is dat als onafhankelijk kandidaat, de tweede maal namens de door hemzelf in 1995 opgerichte Reform Party. Perot start in 1962 het bedrijf EDS (Electronic Data Systems) waarvan ook de Amerikaanse overheid gebruikmaakt. In 1984 verkoopt hij zijn bedrijf aan General Motors; vier jaar later richt hij het informatietechnologiebedrijf Perot Systems op dat in 2009 voor 3,9 miljard dollar door computerfabrikant Dell wordt overgenomen.

In 1992 staat Perot op de stembiljetten van elke Amerikaanse staat en weet hij 19 procent van de stemmen binnen te halen (19,7 miljoen kiezers), het hoogste aantal ooit voor een onafhankelijk kandidaat. Theodore Roosevelt is in 1912 de enige kandidaat namens een ‘derde partij’ (naast de Democraten de Republikeinen) die met 27,4 procent als lijsttrekker voor de Progressive Party meer kiezers achter zich weet te krijgen. Een zeer succesvolle voorganger van Perot als onafhankelijk kandidaat is George Wallace die bij de presidentsverkiezingen van 1968 13,5 procent van de stemmers binnenhaalt.

Pat Buchanan

Pat Buchanan (1938) verliest in 1996 de nominatie voor de Republikeinen; Bob Dole wordt genomineerd maar legt het met een verschil van 8,5 procent af tegen de uiteindelijke president Bill Clinton. Buchanan staat bekend als conservatief en is een voorstander van isolationisme en protectionisme. In 2000 krijgt hij de nominatie voor de Reform Party als opvolger van Ross Perot. Haalt Perot in 1996 nog 8,4 procent van de stemmen, Buchanan komt in 2000 niet verder dan 0,4 procent.

Overzicht presidentskandidaten vanaf 1968

In onderstaand overzicht zijn de presidentskandidaten opgenomen die vanaf 1968 minstens 0,4 procent van de stemmen binnenhalen. De cijfers tussen haakjes geven het percentage in procenten weer. Het jaar 1984 is niet vermeld omdat naast de kandidaten Walter Mondale (Democraten) en Ronald Reagan (Republikeinen) geen enkele kandidaat van de kleinere partijen tenminste 0,4 procent van de stemmen haalt. Dat jaar doen veel partijen mee: de Libertarische Partij, Citizens Party, Populist Party, New Alliance Party, Workers World Party, Socialist Workers Party en The Communist Party.

VerkiezingsjaarKandidaten DemocratenKandidaten RepublikeinenKandidaten andere partijen
2016Hillary Clinton (48,1) ¹Donald Trump (46)Gary Johnson (Libertarische Partij; 3,2)
Jill Stein (Groenen; 1)
2012Barack Obama (51)Mitt Romney (47,2)Gary Johnson (Libertarische Partij; 1)
2008Barack Obama (52,9)John McCain (45,7)Ralph Nader (Onafhankelijk; 0,6)
Bob Barr (Libertarische Partij; 0,4)
2004John Kerry (48,3)George W. Bush (50,7)Ralph Nader (Onafhankelijk; 0,4)
2000Al Gore (49,1) ¹George W. Bush (48,5)Ralph Nader (Groenen; 2,7)
Pat Buchanan (Reform Party; 0,4)
1996Bill Clinton (49,2)Bob Dole (40,7)Ross Perot (Reform Party; 8,4)
Ralph Nader (Groenen; 0,7)
Harry Browne (Libertarische Partij; 0,5)
1992Bill Clinton (43)George H.W. Bush (37,5)Ross Perot (Onafhankelijk; 18,9)
1988Michael Dukakis (45,6)George H.W. Bush (53,3)Ron Paul (Libertarische Partij; 0,5)
1980Jimmy Carter (41)Ronald Reagan (50,7)John B. Anderson (Onafhankelijk; 6,6)
Ed Clark (Libertarische Partij; 1,1)
1976Jimmy Carter (50)Gerald Ford (48)Eugene McCarthy (no party; 0,9)
1972George McGovern (37,5)Richard Nixon (60,7)John G. Schmitz (Onafhankelijk; 1,4)
1968Hubert Humphrey (42,7)Richard Nixon (43,4)George Wallace (Onafhankelijk; 13,5)

¹ Vanwege het Amerikaanse systeem met de 538 kiesmannen is het mogelijk dat de kandidaat die bij de presidentsverkiezingen de meeste stemmen binnenhaalt toch niet de verkiezingen en het presidentschap wint. In de recente geschiedenis is dat tweemaal voorgekomen:
  • In 2000 stemmen 543.895 meer Amerikaanse kiezers op Democraat Al Gore dan op Republikein George W. Bush; Bush krijgt 271 kiesmannen tegenover 266 voor Gore.
  • In 2016 wint Donald Trump de verkiezingen met 304 kiesmannen; Clinton krijgt slechts 227 kiesmannen maar trekt 2.865.075 meer kiezers dan haar opponent (65.844.854 voor Clinton tegenover 62.979.879 voor Trump).

Libertarische Partij

De Libertarische Partij (Libertarian Party) wordt in 1971 door David Nolan opgericht en doet sinds 1972 telkens aan de Amerikaanse presidentsverkiezingen mee. In 2016 is, evenals in 2012, Gary Johnson hun kandidaat. In 2016 weet Johnson 3,26 procent van de stemmers binnen te halen, in werkelijke aantallen (ruim 4,1 miljoen stemmers) het beste resultaat ooit van deze, naar eigen zeggen, derde partij van de Verenigde Staten. De partij is opgericht uit onvrede over de Democraten en de Republikeinen die volgens de Libertariërs de rechten en de vrijheden van de Amerikaanse burgers steeds verder inperken. Het libertarisme streeft naar politieke vrijheid en zelfbestuur waarbij het motto in de Verenigde Staten van deze niet-linkse en niet-rechtse partij is ‘The Party of Principle’, partij van de principes. In Nederland bestaat sinds 1993 een Libertarische Partij.

Groene Partij

De Green Party of the United States (GPUS) wordt in 1991 opgericht als opvolger van een federatie van groene partijen. De Groenen hebben hun standpunten ondergebracht in zogeheten ‘key values’ waaruit blijkt dat de partij onder meer streeft naar vrede en geweldloosheid, milieubewust is, zich richt op de toekomst en duurzaamheid. Arts, activist en politica Jill Stein (1950) doet in 2016 voor de tweede maal mee aan de presidentsverkiezingen; in 2012 haalt ze 0,36 procent van de stemmen en in 2016 komt ze bijna tot 1 procent (1,2 miljoen kiezers).

Lees verder

© 2016 - 2019 Molleke, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Het Amerikaanse Kiesstelsel: presidentsverkiezingenHet Amerikaanse Kiesstelsel: presidentsverkiezingenMeer dan een jaar voor de eigenlijke presidentsverkiezingen barst het circus los. In principe kan iedereen zich presiden…
De 45 presidenten van de Verenigde Staten vanaf 1789De 45 presidenten van de Verenigde Staten vanaf 1789George Washington, Abraham Lincoln, Dwight Eisenhower, John Kennedy, Ronald Reagan, ... De Amerikaanse geschiedenis staa…
recensieBoekrecensie: Het Amerika van president Obama - Willem LustHet boek 'Het Amerika van president Obama' geeft de belevenissen weer van correspondent Willem Lust terwijl hij de aanlo…
Amerikaanse Presidentsverkiezingen 2020Amerikaanse Presidentsverkiezingen 2020Op dinsdag 3 november 2020 vinden er presidentsverkiezingen plaats in Amerika. Bij de Republikeinse partij is de zittend…
Diana Ross de zangeresDe carriere van Diana Ross als soulzangeres is een Amerikaanse droom. Ze is een wereldster, een diva en een van de succe…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Don LaVange, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.0)
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Libertarische_Partij_(Verenigde_Staten)
  • https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_presidential_election
  • https://www.nrc.nl/nieuws/2016/08/09/kandidaat-evan-mcmullin-wil-niet-bekend-worden-3610055-a1515398
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Ross_Perot
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Ralph_Nader
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Pat_Buchanan

Reageer op het artikel "Presidentsverkiezingen Amerika: onafhankelijke kandidaten"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Molleke
Laatste update: 09-07-2019
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Politiek
Bronnen en referenties: 7
Schrijf mee!