De conversationele maximes van Paul Grice

De conversationele maximes van Paul Grice In de jaren '60 presenteerde Grice ons de conversationele maximes. Maximes zijn richtlijnen die wij meestal zonder het te beseffen volgen als we een gesprek voeren. De conversationele maximes heeft Grice de wereld in geroepen, zodat conversaties geanalyseerd konden worden. Het gaat om de kwantiteitsmaxime, de kwaliteitsmaxime, de stijlmaxime en de relevantiemaxime. Tegenwoordig vormen deze principes nog steeds de basis voor de conversatieanalyse. Wanneer er niet aan deze maximes voldaan wordt, kan er niet gesproken worden van een succesvol gesprek.

Maxime van kwantiteit (kwantiteitsmaxime)

Het maxime van kwantiteit heeft, zoals de naam eigenlijk al zegt, betrekking op de omvang van de boodschap. Wanneer je een boodschap vormt, moet je ervoor zorgen dat de boodschap niet te kort én niet te lang is. Je moet hierbij rekening houden met degene aan wie je de boodschap richt. Neem een voorbeeld aan een dokter, wanneer hij een patiënt over een bepaalde ziekte moet uitleggen maakt hij hiervoor een grotere boodschap dan voor een vakgenoot. Simpel genoeg omdat hij weet dat de patiënt minder kennis heeft op het gebied dan de vakgenoot.

Maxime van kwaliteit (kwaliteitsmaxime)

Bij het maken van een boodschap met het kwaliteitsmaxime in je achterhoofd, moet je eraan denken dat je nooit dingen moet beweren die je niet kunt aantonen. Ook moet je alleen maar dingen vertellen, die je ook echt zelf meent.

Maxime van stijl of wijze (stijlmaxime)

De stijlmaxime gaat over hoe je de boodschap qua taal overbrengt. De meest gemaakte fouten die de stijlmaxime overschrijden (gebruik deze manieren dus vooral niet!):
  • Ongestructureerd
  • Moeilijke of onbekende woorden (voor de ontvanger)
  • Dubbelzinnige of meerduidige termen
  • Vage formuleringen

Maxime van relevantie (relevantiemaxime)

Het relevantiemaxime heeft betrekking op de functie van de boodschap. De boodschap moet relevant zijn. Wanneer je over een bepaald onderwerp aan het discussiëren bent, kun je niet zomaar over iets totaal anders beginnen. Dat schaadt de relevantie van de boodschap. Wel geeft Grice aan dat deze maxime moeilijk te vinden is. Soms geeft een persoon namelijk antwoord op een vraag die eigenlijk niet gesteld wordt maar is het antwoord hier wel uit af te leiden. Zie het volgende voorbeeld:

Persoon A: Waar is mijn doos chocola?
Persoon B: Jantje was vanmorgen in je kamer

Persoon B geeft hier natuurlijk geen antwoord op de vraag, maar het kan wel als een antwoord geïnterpreteerd worden. Er wordt hier door persoon A dan doorgedacht naar wat er eigenlijk bedoeld zou worden. Namelijk: Jantje was vanmorgen in je kamer, die heeft de doos chocola vast meegenomen. Dus zou je weer kunnen zeggen dat het antwoord relevant is.

Conversationele maximes samengevat: een goed gesprek heb je door...

  1. Niet meer te zeggen dan nodig is
  2. Niet minder te zeggen dan nodig is
  3. Alleen maar dingen te zeggen die je meent
  4. Alleen maar dingen te zeggen die je kunt bewijzen
  5. Gestructureerde boodschappen te maken
  6. Geen moeilijke of onbekende woorden te gebruiken
  7. Geen dubbelzinnige termen te gebruiken
  8. Duidelijk te formuleren
© 2011 - 2021 Shiny, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Begrippen uit de Pragmatiek (studie naar taalgebruik)Begrippen uit de Pragmatiek (studie naar taalgebruik)Taalkunde, ook wel taalwetenschap of linguïstiek, bestaat uit verschillende deelgebieden. Ze bestaat uit bijvoorbeeld ui…
Gitaartechniek: Het vasthouden van de plectrumEr zijn door de gitaargeschiedenis vele soorten manieren gevonden om een plectrum vast te houden. Dit artikel zal een ov…
7 tips om een gesprek op Whatsapp te beginnenVoor veel mensen kan het een grote stap zijn om een gesprek op Whatsapp te beginnen. Zenuwen, voorzichtigheid en onzeker…
Fotograaf Paul Huf: portretten en reclame foto'sFotograaf Paul Huf: portretten en reclame foto'sPaul Huf was een bekende fotograaf in Nederland. Hij overleed, in 2002, op 77-jarige leeftijd. Hij heeft ongeveer 350.00…

Kritiek, daar maak je geen vrienden meeKritiek, daar maak je geen vrienden meeGoed omgaan met andere mensen is soms een hele kunst. Kritiek uiten op een ander, dwingt de ander in de verdediging. Kri…
Flashmob: plotselinge samenkomstFlashmob: plotselinge samenkomstEen flashmob is een samenkomst van een, meestal grote groep mensen, die een bijzondere handeling verricht zonder dat hie…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: OpenClipart-Vectors, Pixabay
  • Collegemateriaal Pragmatiek
  • http://www.communicatie-analyse.be/maximes-van-grice.php
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Maxime_(taalkunde)
Shiny (132 artikelen)
Laatste update: 02-12-2020
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Communicatie
Bronnen en referenties: 4
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Schrijf mee!