Eenzaamheid, een hot item tegenwoordig

Je hoort steeds vaker dat mensen eenzaam zijn. Is dat zo en zo ja hoe komt het en wat is er tegen te doen.

Wat is eenzaamheid?

Eenzaamheid is een gevoel dat er voor zorgt dat je je niet-verbonden of alleen gelaten voelt. De “normale” patronen in het leven zijn veilig en als deze normale patronen geheel of gedeelte wegvallen, kan een gevoel van onzekerheid, onveiligheid en eenzaamheid opkomen. Dit kan maar hoeft absoluut niet pas te gebeuren als op latere leeftijd de partners wegvalt. Een kind krijgen en van een drukke baan thuis zitten met een baby kan het ook veroorzaken. Het gaat om het verstoorde (veilige) patroon, de balans.

Vaak wordt eenzaamheid ook verward met alleen zijn. Alleen zijn kan een bewuste keuze zijn, maar het sociale netwerk kan groot zijn en dan is er dus geen sprake van eenzaamheid.

Enkele cijfers

Grofweg praat 1 op de 4 Nederlanders over eenzaamheid. Uit onderzoek blijkt dat vanaf 50 jarige leeftijd het percentage dat zich echt eenzaam voelt gestaag groeit en boven de 75 is dit aantal verdubbeld. Het verschil tussen mannen en vrouwen is duidelijk en slaat als het gaat om “ernstig eenzaam voelen” duidelijk door naar vrouwen, zo’n 7%. Bij mannen zijn er meer die zichzelf als “ matig eenzaam” voelen. Opmerkelijk is het percentage niet westerse allochtonen. Deze mensen zijn niet of nauwelijks opgenomen in de gemeenschap en als er dan familie wegvalt, slaat de eenzaamheid blijkbaar toe. Ruim 21% praat over “ernstig eenzaam”.

Hoe kom je er vanaf?

Om er vanaf te komen moet je het eerst herkennen en erkennen. Dit kan heel confronterend zijn en als je hier niet alleen doorheen komt, dan is er altijd professionele hulp mogelijk.

Natuurlijk zijn er de telefonische hulpdiensten, maar er zijn veilig chatsites beschikbaar. Het luisterend oog (website heeft identieke naam) is zo’n site. Bij stichting Korrelatie kan je uiteraard ook terecht. De startpagina specifiek over eenzaamheid is er ook en geeft een totaal overzicht. Naar de huisarts stappen kan ook altijd, hij of zij kan je ook verder helpen en er zijn ook cursussen te volgen. Een cursus kan individueel, als groep en via internet.

Ben je iemand die het niet zelf is maar wel in de nabije omgeving ziet, wat is dan de beste aanpak? Zie je eenzaamheid bij iemand maar is die persoon niet degene die zelf actie zal ondernemen, zorg dan dat jij de eerste actie neemt. Zoek echt contact actief op. Dit kan door een praatje te maken en echt te luisteren of iemand uitnodigen een korte wandeling te maken. Een contact kan voorzichtig opgebouwd worden, maar goed luisteren is een must. Aandringen werkt over het algemeen niet.

Een greep uit de boeken over dit onderwerp

• Eenzaamheid overwinnen, schrijfster Doris Wolf
• Eenzaamheid, schrijver Adam Bittleston
• Liefde in tijden van eenzaamheid, schrijver Paul Verhaeghe