InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Psychologie > Rouw, confrontatie met verlies

Rouw, confrontatie met verlies

Rouw, confrontatie met verlies "Alsof het leven stilstaat", is een veelgehoorde regel wanneer er een einde is gekomen aan het leven van een dierbare. Rouw doet pijn. Jaarlijks overkomt het honderdduizenden Nederlanders die veelal lijden in stilte. Een rouwproces kan een slopende ervaring zijn die een leven zonder hobbels op zijn grondvesten doet schudden. Mensen in rouw reizen in een emotionele achtbaan en vragen zich af wanneer het in hemelsnaam eens ophoudt. Dat doet het, maar het kost tijd.

Het leven staat stil

Rouw is het geleidelijk verwerken van het verlies van een dierbare. Direct na het overlijden zijn de achterblijvers dikwijls in een roes. Het leven elders gaat door, maar het leven van de achterblijver(s) is stil komen te liggen. Er is een sfeer van ontwrichting en verbijstering. De gebeurtenissen volgen elkaar snel op, maar de geest kan het niet bijhouden. Er moeten veel praktische zaken worden geregeld voor begrafenis of crematie. Er komen mensen langs, er worden vragen gesteld, er moeten keuzes worden gemaakt. Deze periode is onwerkelijk. Voor sommigen voelt het als een nachtmerrie, anderen ontkennen het gebeuren omdat het te pijnlijk is en proberen daarmee zichzelf te beschermen. Weer anderen zijn totaal ontredderd of juist uiterst kalm. Er zijn ook mensen die hun gevoel op slot zetten en niets voelen.

Heftige gevoelens

Zodra de eerste schok achter de rug is volgt de verdrietigste periode als langzamerhand het verlies doordringt. Er komt besef van de betekenis van dit overlijden voor de rest van het leven. Dit gaat met heftige gevoelens gepaard, gevoelens die ook tegenstrijdig kunnen zijn. Verdriet, wanhoop, eenzaamheid, hulpeloosheid en leegte gaat samen met agressie, woede, teleurstelling en schuldgevoel. De pijn is bijvoorbeeld zo groot zijn dat men boos kan zijn op artsen, op God, of zelfs op de buren. Zij zijn nog gelukkig, en jij niet! Er kan ook een bevrijdend gevoel zijn waar de rouwende zich schuldig over voelt. In het algemeen is de rouwende neerslachtig, verward, rusteloos en vermoeid. Rouwen kost ook lichamelijke energie. Er wordt slecht of niet geslapen en de eetlust is verdwenen. Dit is slopend, en in deze omstandigheden liggen lichamelijke klachten op de loer.

Ontkenning

Soms is de pijn zo groot dat de nabestaanden het verdriet blijvend ontkennen. De tafel wordt nog steeds voor de overledene gedekt en er wordt nog gesproken tegen de dode. Maar zoals bij alle drama's in het leven, moet het gevoel niet worden weggestopt omdat daarmee het proces van rouwen wordt verstoord, maar moeten deze worden erkend en bewust gevoeld, hoe akelig ook. Dit hoeft niet zichtbaar te zijn voor anderen, je kunt ook in je eentje rouwen. Belangrijk is dat je het gevoel laat 'zijn' en je reactie erop ook laat gebeuren. Verdriet ondergaan is nodig om het uiteindelijk te verwerken. Doe je dit niet, dan is er een vergroot risico op gezondheidsproblemen maar ook overspannenheid.

Waarom?

De rouwperiode wordt gewoonlijk ingevuld met voortdurende gedachten aan de overledene, dromen over hem of haar en steeds weer de 'film' van de laatste uren of dagen voor je zien. Rouw kan ook samengaan met bizarre symptomen, zoals denken de overledene te horen, te zien of zelfs te voelen. Soms komt de overledene 'langs' in de nacht, in de vorm van een geest. Ook kan het zijn dat de achterblijver(s) de dode gaan 'zoeken' of stellen zichzelf voor dat hij zo wel weer thuiskomt. Bij heel heftige rouw kunnen er gedachten aan suïcide opkomen die angstaanjagend zijn. Men kan erge 'pijn'scheuten voelen, een psychologische pijn die optreedt als de overledene dusdanig wordt gemist, dat je denkt gek te worden. Ondraaglijke huilbuien die weinig opluchten volgen elkaar op. Het leven is zinloos geworden en de 'Waarom?' vraag dringt zich elke minuut op.

Verlies van rol

Een verlies van een dierbare betekent ook verlies van een stuk van je eigen identiteit. Als je partner altijd zorg droeg voor de contacten met anderen en deze valt weg, dan sta je daar voortaan alleen voor. Als je als moeder je echtgenoot verliest, gaat de opvoeding van de kinderen nog steeds door, maar dan alleen. De vrouw die haar moeder verliest, kan niet meer elke dag even bijbabbelen. Kinderen die hun laatst overgebleven ouder verliezen, zijn opeens 'wees' en hebben niemand meer die de vragen over hun vroegste jeugd beantwoordt. De man die weduwnaar is geworden komt elke avond in een leeg huis en bij een overleden kind is de moederrol en vaderrol verleden tijd. Rouwen gaat niet enkel over het leven van de overledene dat beëindigd is, maar voor een groot deel over de grove onderbreking van de verwachtingen van jouw leven met die ander. Je rouwt om 'wat had kunnen zijn', wat je nog allemaal had kunnen doen met de overledene, en kunnen zeggen tegen hem of haar. Waar het leven ooit eindeloos leek, wordt je opeens geconfronteerd met de eindigheid ervan en je eigen plaats hierin. Elk verlies confronteert je met jezelf, dat het leven broos is, en dat je eigen rollen van beperkte duur zijn.

Aanvaarding

Op een gegeven moment, meestal na vele maanden, volgt er een rustiger fase waarbij de nabestaanden weer voorzichtig plannen gaan maken voor de toekomst, nieuwe contacten gaan leggen, een hobby of studie gaan doen of zelfs gaan verhuizen. De intensiteit van de emoties wordt minder. Er is weer plaats voor leven en nieuwe energie.

Dit is een proces van aanvaarding en aanpassing aan de nieuwe situatie. Dit betekent niet dat het verlies geen rol meer speelt, want tijden van emoties vinden nog steeds plaats, maar worden afgewisseld met periodes dat het leven weer de moeite waard lijkt. Het leven wordt niet langer beheerst door het verdriet. Er kunnen nog steeds moeilijke momenten zijn.

Bijvoorbeeld op feestdagen, verjaardagen, met oudjaar, vaderdag en moederdag, terugkeren van een vakantie of een bruiloft van een kind waar een van de ouders dan ontbreekt. Dergelijke feestelijke gebeurtenissen zijn er om bekend dat ze erg moeilijk zijn voor achterblijvers en emoties op dergelijke dagen, ook na jaren, zijn beslist niet vreemd. Kenmerkend voor rouw is dat het geheel onverwacht weer tot uiting kan komen ook al dacht je dat het verlies geaccepteerd was.

Niets is abnormaal

Veel mensen denken dat hun reactie op het verlies van hun dierbare abnormaal is. Dat de rouw te lang duurt, of te hevig is, of dat ze juist helemaal geen blijk geven van verdriet. Maar hoe je je ook erover voelt, vrijwel elke reactie is normaal, of je nu veel wilt praten over de overledene en samen met anderen naar oude foto's wilt kijken, of je juist terug wilt trekken en helemaal alleen met de spulletjes van de overledene bezig wilt zijn. Er zijn ook mensen die het verdriet proberen weg te stoppen en hard gaan werken, sporten of klussen. En of je nu de kamer van de overledene intact wilt houden en alles wilt bewaren of juist alles weggooit om 'schoon schip' te maken: Het zijn allemaal methodes om uiteindelijk met het verlies om te gaan.

Schuldgevoel na de rouw

Sommige mensen voelen schuld als ze na verloop van tijd een nieuwe partner vinden, een nieuwe vriend krijgen of een kind krijgen. Het voelt als verraad aan de overledene. Jezelf nieuw geluk gunnen gaat met vallen en opstaan. Natuurlijk weten de achtergeblevenen wel dat ze recht hebben op geluk, maar gevoelsmatig loopt dat nog achterop. Dit kan vele moeilijke momenten geven en een stempel drukken op het nieuwe leven, ondanks het feit dat deze gevoelens normaal zijn. Het geeft aan dat je veel om de overledene hebt gegeven en belang hecht aan zijn of haar mening.

Invloed van relatie en omstandigheden

De relatie tot de overledene en de omstandigheden van het overlijden bepalen voor een groot deel in hoeverre de rouwperiode kan worden 'afgesloten' en hoe heftig de emoties zullen zijn. Hoe dichter je bij de dierbare stond, hoe ingrijpender de emoties zullen zijn. Dit geldt met name voor de dood van een partner of kind. Bij verlies van een kind valt tevens een belangrijk deel van de toekomst en levensvervulling van de ouders weg. Een verlies is voorts moeilijker te aanvaarden als de overledene op een gewelddadige manier is gestorven, of zelfmoord heeft gepleegd. In het geval er geen mogelijkheid tot afscheid nemen is, is ook dan het rouwproces zwaarder. Ook in het geval van ouderen die hun partner verliezen, terwijl deze de praktische en financiële zaken regelde, zal de aanpassing aan de nieuwe situatie moeilijk zijn en gepaard gaan met boosheid omdat hij of zij 'in de steek is gelaten'. Anderzijds kan een rouwperiode lichter zijn als het gaat om een overleden vader of moeder die al op leeftijd was.

Rouw kost tijd

Rouw is een omslag in het leven van de nabestaanden, een hervorming. De fases van rouw lopen soms door elkaar heen en elke rouwperiode is uniek. Het is niet zo dat na een jaar de rouw over zou moeten zijn. De werkelijkheid is dat de heftige gevoelens uit de beginfase afzwakken om uiteindelijk over te gaan in een stabielere episode die nog steeds ups en downs kent. Voor een rouwproces wordt in elk geval meestal enkele jaren gerekend, want rouw kost veel tijd. Uiteindelijk wordt een nieuwe zingeving aan het leven gegeven en krijgt het leven weer wat kleur, ondanks de wond die achterblijft.

“Tears shed for another person are not a sign of weakness. They are a sign of a pure heart.” ~ José N. Harris

Lees verder

© 2008 - 2017 Astrid-d-g, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Rouwverwerking bij het verlies van een kindRouwverwerking bij het verlies van een kindEr zijn meerdere manieren om rouw te omschrijven. Rouw is verdriet om het verlies van iemand vanwege de dood. Ook word r…
Rouw bij kinderenRouw bij kinderenEen kind dat een dierbare verliest, moet net als ieder ander een rouwproces door. Een rouwproces verloopt bij iedereen a…
Rouwen als werkwoord; een persoonlijk procesRouwen als werkwoord; een persoonlijk proces'Rouw' is een reactie op het verlies van iets of iemand van grote betekenis in het leven. Dit kan een geliefd persoon zi…
Professionele hulp in het rouwproces: wanneer is dat nodig?Het sterven van dierbaren is een alledaags verschijnsel. Ook de periode van rouw waarvoor de nabestaanden zich geplaatst…
Rouw: de minnares of schaduwweduweRouw: de minnares of schaduwweduweIn naam van de liefde vraag ik hiermee uw aandacht voor de schaduwweduwe. In onze westerse cultuur is het kerngezin (dat…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Rouw, confrontatie met verlies"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Karin, 18-09-2016 19:29 #37
Oh wat ben ik in rouw, om jou, mijn helaas veel te vroeg overleden liefste. Ik kan niet meer. 26 januari jl. kregen we het verschrikkelijke nieuws, longkanker, op 3 plekken, maar met chemo en bestralingen te behandelen. Ik weet nog dat ik vroeg om de nieuwe pillen tegen longkanker, maar helaas eerst chemo en bestraling (er gaat hier geld mee gemoeid). Na veel gesproken met elkaar zijn we er voor gegaan (voor mij). Wat een dal, maar we kregen goed nieuws op 26-6: het is weg, u hoeft pas in oktober terug te komen. Gefeest hebben we, voor korte duur… Mijn schattie had een ontzettende pijn in de schouder (al heel lang overigens), naar de dokter, overbelasting van werk, effe rusten. So far so good, maar helaas, opname, hartinfarct, longontsteking, in ieder geval antibiotica! Na 7 dagen uiteindelijk een foto, miltinfarct en de kanker is terug. Gelijk uit ziekenhuis ontslagen, en bloed op kweek gezet, ik zette elke dag bloedverdunner, maar het was te weinig, zo bleek. 2 dagen thuis, herseninfarct. En nog positief. Mijn man kon haast niet meer praten en eten werd hem ontzegd i.v.m. pillen, emc eventueel. Niet meer durven eten. 1 1/2 week verpleeghuis, alles gedaan om thuis te komen, gelukt, maar helaas maar 2 dagen, overleden na een doodstrijd in mij armen. Ben op, mis hem zo ontzettend…

Wendy, 19-08-2016 23:12 #36
Twee weken terug ben ik plotseling mijn vader verloren. Ik trof hem dood aan in zijn caravan. Het enige wat mij de afgelopen twee weken op de been hield was dat ik vocht voor een mooie uitvaart. Nu, krijg ik tussendoor het besef dat hij er echt niet meer is. Papa komt niet meer terug. Ik zie hem steeds in gedachten op die bank liggen. Vreselijk zag hij er uit…

Ik weet nu niet hoe ik dit ga verwerken. Het wegbrengen van je ouders hoort bij het leven zeggen ze, maar ik vind dat dat nog niet hoort op je 26e. Ik voel me zo wisselend en ben bang voor alles wat nog komen gaat…

Ted, 17-07-2016 21:08 #35
Ik herken heel veel. Zelf ben ik onlangs mijn echtgenote verloren na bijna 40 jaar huwelijk. Dit kwam compleet onverwachts. Ze was altijd gezond en mankeerde nooit wat. Binnen 30 seconden is ze in mijn handen overleden, vermoedelijk aan een bloedprop in haar hersenen. Momenteel ben ik de weg helemaal kwijt en als het ware aan het overleven. Ik weet rationeel dat ik niet goed bezig ben, maar ik kan niet anders. Eten doe ik bijna niet en sluit mezelf op. Weet dat het moet veranderen, maar dat zal dan wel tijd nodig hebben.

Merel, 04-04-2016 20:57 #34
Fijn artikel, maakt voor mij duidelijk dat het normaal is wat ik meemaak.
Een halfjaar geleden is mijn vader op 58 jarige leeftijd aan ALS overleden, hij is 1,5 jaar ziek geweest.
Ik ben na zijn overlijden meteen weer aan het werk en studie gegaan voor de afleiding maar de laatste tijd komt het steeds weer hard aan. Ik maakte mij zorgen over mijn plotselinge vermoeidheid, ik kan niet zoveel hebben. Werk wel gewoon en mijn studie is bijna klaar maar daarom heen kan ik niet veel hebben. Ik lees dat dat erbij hoort gelukkig.

Diana, 08-03-2016 13:14 #33
Ik ben een vrouw van 46 en sinds een aantal maanden heb ik een geweldige man leren kennen op een datingsite.
Ik ben zelf 7 jaar geleden gescheiden en hij vertelde dat hij een jaar geleden zijn vrouw onverwacht is verloren door een val van haar paard. Hij heeft enorm hieronder geleden wat ik begrepen heb, maar na een vakantie met zijn beide dochters (midden 20) hebben zij hem aangespoord om weer een vrouw te zoeken en gelukkig te worden. Na een paar geweldige date's bleek dat zijn echtgenote 8 maanden geleden was overleden, maar hij vond me zo leuk, dat hij zich wat schaamde omdat het best "kort dag is" om weer op zoek te gaan naar een relatie. Maar wij zijn zo verliefd op elkaar… ik heb nog nooit zo een gevoel gehad voor een man en ik denk dat hij ook erg verliefd is. Maar nu heeft hij het uitgemaakt, omdat hij het te vroeg vindt… het gaat slecht met hem en hij neemt de telefoon niet op. Zijn dochters zijn opeens erg tegen het feit dat hij mij is tegengekomen en manipuleren de relatie kapot. Het gaat niet goed met hem en ik maak me ernstig zorgen! Hij zegt dat wanneer hij bij mij is, ik hem gelukkig maak en dat merk ik ook wel… maar zijn dochters maken steeds ruzie en dan gaat hij weer twijfelen. Is het " normaal" dat hij zich niet laat horen en zich afzondert? Mag ik hem adviseren om hulp te zoeken? Ik houd nu al zielsveel van hem, maar dit is voor mij ook enorm zwaar… kan iemand mij advies geven? Ik wil iedereen die zijn/haar partner is verloren enorm veel kracht en sterkte wensen, want zo een verlies is bijna onmenselijk… x

W. Smit, 05-04-2015 12:23 #32
Wat ik mis in het gedeelte [verlies van rol] is het verlies van een zoon op al latere leeftijd.
Mijn zoon is voor 3 jaar terug overleden na 2 maanden opname in het ziekenhuis UMCG Groningen aan een ontsteking aan de alvleesklier er is niets niets van de grote gezonde niet rokende niet drinkende hardwerkende en sportende voor iedereen klaarstaande en tot het laatst vechtende geweldige jongen over gebleven verschrikkelijk om het te zien gebeuren 45 jaar oud.
Zelf had ik al op 20 jarige leeftijd mijn moeder verloren later mijn zus was pas 49jaar 3 jaar, voor het overlijden van mijn zoon 3 broers in 3 jaar de laatste broer 3 weken voor mijn zoon het was allemaal verschrikkelijk maar het is niet voor te stellen wat er gebeurd bij het verliezen van een kind nu al 3 jaar iedere dag nog steeds weer onverwachte verdriet aanvallen en echt janken een paar keer per dag gelukkig kan ik het meest verbergen in de tuin of achter de computer om mijn vrouw niet nog extra te belasten natuurlijk praten wij er over en proberen wij het elk op onze eigen manier te aanvaarden en te verwerken maar als je het zelf niet mee hebt gemaakt heb je echt geen idee wat je overkomt en blijft komen ik had altijd al gezegd een kind verliezen is het ergste wat je kan overkomen maar je hebt echt geen idee wat de werkelijkheid is.
Zeg dan ook nooit ik voel wat jij voelt dat is onmogelijk dat kan alleen als je het zelf mee maakt het is vaak goed allemaal goed bedoeld maar het werkt verkeerd.[ ik moest dit even kwijt]

Jm, 27-02-2015 17:07 #31
Hallo,
Ik weet niet of iemand dit leest, maar ik zit met een vraag en vraag me af of de schrijver/schrijfster van dit artikel hier iets over kan zeggen.

Afgelopen december hebben wij tussen kerst en oudjaar onze hond in laten slapen. Ik besef me dat dit anders is dan het verlies van een persoon. Maat des al niet te min heb ik dezelfde fases en ervaringen gehad als vele anderen mbt het verwerken hiervan.

Uiteraard mis ik hem nogaltijd en ja ik voel me af en toe nog schuldig. Ik heb een mooie asketting laten maken die ik elke dag draag. Dit geeft voelbaar rust. Echter…
Zijn fotos staan overal, in de kamer en op mijn mobielachtergrond. Dit laatste is erg confronterend en ik wordt bijna elke keer als ik de foto zie verdrietig. Ik zou de foto weg willen halen maar ben bang dat hij dan vergeten wordt (immers niemand heeft het meer over hem) iemand hier ideeën of gedachten over?

Kyra, 15-10-2014 14:25 #30
Mooi stuk over rouwverwerking. Ik mis alleen het gedeelte over het verliezen van een broer of zus. Ook verschrikkelijk en kan het hele gezin ontwrichten.

Marja Sangers-Bijl, 26-07-2014 23:26 #29
Mijn man is nu ruim 15 maanden geleden overleden. Hij overleed op zijn verjaardag en haalde daardoor op het nippertje zijn 59e verjaardag. Alles was al in huis gehaald voor de visite. Mijn man is overleden aan de gevolgen van COPD. Hij zat al bijna drie jaar dag en nacht aan de zuurstof. Tijdens zijn crematie heb ik ook gesproken, wel drie kantjes vol geschreven een dag na zijn overlijden. Ook hebben we hem vergezeld naar de oven en heb ik zelf het verbrandingsproces in werking gezet. Later heb ik een urn uitgezocht en heb ik in het bijzijn van iemand van het crematorium zijn as overgeheveld van de standaardurn naar de mooie urn. Al na een paar dagen na de crematie ben ik weer voor een paar uurtjes per dag gaan werken, gewoon als afleiding. Na vijf maanden kreeg ik een officiële waarschuwing van mijn leidinggevende vanwege een woordenwisseling met haar (we lagen elkaar niet zo). Ze ging totaal voorbij aan het intense verdriet wat ik had. Afgelopen februari kreeg ik een beoordelingsgesprek met haar en een personeelsadviseur over het afgelopen jaar. Nou, slechter had niet gekund zeg terwijl het vorig jaar nog hartstikke goed was. Ik kreeg zelfs een slechte beoordeling voor het feit dat ik nog maar 50% presteerde i.p.v. 100% en dat ik van mei t/m augustus (vlak na zijn dood) slechts 30% presteerde. Ik ben helemaal door het lint gegaan. Ik zei dat ik hoopte dat de tent zou affikken en dat ik genoeg tabletten thuis heb om er dan ook maar een eind aan te maken. Ze schrokken daar wel van en hebben er de bedrijfspsycholoog bij moeten halen. Nu zit ik gelukkig weer in een wat rustiger vaarwater. Ik heb ander werk en daar word ik gewaardeerd. Ik ben minder gespannen en ga zonder stress naar het werk.

Maar toch merk ik nu dat ik hem steeds meer ga missen. Ik heb vaker huilbuien (dat weet niemand, want dat is meestal 's avonds). Ik ben veel meer met hem bezig. Een paar weken geleden ben ik met mijn vriendin naar "ons" eiland Terschelling geweest. Mijn man en ik zijn daar 11 jaar met veel plezier naar toe geweest. In 2010 voor de laatste keer. Ik had daar mijn moeilijke momenten, maar ook heb ik wel kunnen genieten. Op weg naar huis heb ik heel symbolisch een flesje vanaf de boot in het water gegooid. In dat flesje had ik een foto van hem gedaan met een briefje en wat zand en schepjes. Zo kan hij toch een beetje in de buurt blijven van "zijn" eiland. Ik kan en wil hem maar niet los laten. Al zijn kleren liggen nog in de kast, zijn luchtjes staan nog boven de wastafel in de douche en ik schrijf hem vanaf zijn dood elke avond een brief, soms met een foto erbij. Gewoon over de dagelijkse dingen die gebeurd zijn. Een soort dagboek zeg maar. Dat geeft me wel de nodige rust! Afgelopen week heb ik de gesprekken met de psycholoog beëindigd en ook bij de bedrijfsarts hoef ik niet meer terug te komen (hij heeft me goed begeleid, maar het bedrijf vond eigenlijk al eerder dat ik ermee moest stoppen omdat ik tenslotte al vanaf november vorig jaar volledig hersteld ben). De bedrijfsarts wilde mij echter toch steeds weer terug zien, maar nu mocht het echt niet meer. Zo'n bezoek kost het bedrijf toch geld natuurlijk en dat vinden ze veel belangrijker dan het feit of ik daar behoefte aan had of niet. Nu leeft iedereen weer zijn eigen leven. De telefoontjes en bezoekjes worden steeds minder en vooral op dagen dat ik niemand zie krijg ik het in de avonduren moeilijk. Het slapen gaat goed, maar meestal ga ik zeer laat naar bed, ook al moet ik werken. Dat komt door een schuldgevoel. Mijn man zei op de laatste avond samen of ik gelijk met hem naar bed wilde gaan. Ik wilde echter de telefoon die ik 's middags had gekocht programmeren met telefoonnummers en dat duurde langer dan ik had verwacht. Om 00.30 ging ik pas naar bed. Hij was jarig en ik vergeet hem helemaal te feliciteren. Wel hielden we elkaars hand nog een tijdje vast. Ook de volgende morgen (04.00 uur) toen hij het heel benauwd kreeg en daarna in het ziekenhuis heb ik helemaal niet aan zijn verjaardag gedacht. Zelfs niet na zijn overlijden om 05.00 uur. Dat besef kwam pas aan het einde van de dag of de volgende morgen en toen heb ik hem alsnog gefeliciteerd. Ik heb hem zelf aangekleed en gelukkig kon ik elk moment naar hem toe. Elke ochtend om 07.00 uur ging ik er heen en dan nam ik een kopje thee en voor hem zette ik dan een glas water neer, want hij dronk enorm veel water altijd. Die week, vanaf zijn overlijden tot aan de crematie heb ik als fijnste week ervaren. Daarna was hij definitief weg en kon ik hem niet meer aanraken. Nu 15 maanden later zou ik willen dat ik de laatste paar dagen van zijn leven anders zou hebben gedaan. Mijn zus is bang dat ik nu blijf hangen in die schuldgevoelens. Heeft ze gelijk? Wordt het tijd dat ik wat meer "afstand" van hem gaat nemen door bijvoorbeeld zijn kleren weg te doen. IK merk dat ik in paniek raak alleen al bij die gedachte. Is dat allemaal wel normaal?

Ze zeggen dat de scherpe randjes er af gaan, maar het lijkt wel of het juist erger wordt! Hoe kan dat nou? Bedankt voor het aanhoren van mij lange verhaal en ik wens anderen ook veel sterkte met hun verlies, op welke manier dan ook!

Noekje, 23-07-2014 15:10 #28
Mijn man is overleden na een ziekbed van 22 jaar.
Hij zou naar een verpleeghuis moeten maar dat heb ik altijd tegen gehouden. Hij kon niet praten, lezen of schrijven. Was rechts verlamd en de laatste vier jaar is ook nog zijn rechter bovenbeen geamputeerd. De laatste twee jaar was hij vasculair dement maar toch was hij vrolijk en optimistisch. Doordat hij al twee keer eerder op sterven had gelegen kon ik niet geloven dat hij de derde keer echt ging. Voor mij was het heel onverwachts ondanks dat de artsen zeiden dat ze niets meer voor hem konden doen. In het ziekenhuis is hij op mijn 70ste verjaardag opgenomen en na 12 uren overleden in mijn armen. Hij is 70 jaar geworden. Nu na veertien maanden lijkt het of het gemis en verdriet erger wordt. Ik kan aan niets anders meer denken. Ik ben zelfs boos op mijn kinderen dat nog nooit is gebeurd. Ik weet eigenlijk niet hoe ik verder moet. Ik zie er het nut niet van in. Ik wil graag leven maar weet niet hoe. Ik wil graag mijn kinderen om mij heen maar als ik erg verdrietig ben, wil ik alleen zijn. De hele dag loop ik met een brok in mijn keel en ik slaap op een inslaapmiddel. Ik was zo sterk maar daar is niets van over. Dank dat ik dit hier kwijt kon.
Noekje

Mar, 22-06-2014 12:30 #27
5 april is mijn vadertje overleden. Na 12, 5 jaar van kanker, G.I.S.T, daar zou hij 4 jaar mee kunnen leven, toen er een medicijn op de markt kwam, die hem nog een langer leven gunde. Echter 5 jaar geleden kreeg hij prostaatkanker erbij, en een jaar geleden non-hodgkin. Wat was mijn vader een vechter! Alleen nadat hij de diagnose non-hodgkin kreeg knapte er wat bij hem. Het afgelopen jaar heb ik als een tijger voor hem gevochten, hij kwam niet meer voor zichzelf op zoals hij altijd deed. De non-hodgkin was eerst wait en see, alleen kreeg hij klachten waardoor hij geopereerd moest worden, hierdoor een darmperforatie opliep, en in tussen tijd sloeg de non-hodkin om in zeer agressief. Na gesprekken met artsen (drong het tot hem nog steeds niet door dat t zo slecht ging, kijk zei hij stralend; ik zie zwarte puntjes! Wat grappig, wat zou dat zijn?)

Bleek hij had als klap op de vuurpijl ook nog bloed leukemie erbij en was binnen een paar dagen weg… Nu zijn we bijna 3 mnd verder, heel langzaamaan overspoelen de emoties me steeds meer, ik heb alleen de nacht na het overlijden (ik sliep bij mijn moeder, want we hebben samen gewaakt de laatste dagen) in mijn kussen gebeten om het niet uit te gillen van verdriet en pijn, en nu mis ik hem zo. Daarnaast maak ik me enorm zorgen om mijn moeder (ze is enorm sterk hoor, doet haar ding, maar is zoooo eenzaam en zooo verdrietig! Daar gaat mijn hart een beetje van stuk lijkt wel. De meeste dagen leef ik gewoon mijn leven, zet mn gevoel aan de kant, er moet gewoon gewerkt worden etc etc dus je hebt geen keus… Ik heb gelukkig mijn vriend en werk, maar zij heeft nu even niks behalve mij… Ik weet echt niet goed hoe ik met alles om moet gaan en ben bang dat eerdaags er wat knapt bij me, je me op kunt vegen, het ten koste van mijn werk gaat etc etc… En ergens kan t me ook niet eens schelen. Het verdriet is zo groot, maar er is gewoon geen plaats om het eruit te laten komen, bang dat ik erin blijf…

Nora, 22-05-2014 21:52 #26
Ik was even benieuwd naar de duur van de rouw en als die dan over gaat in rouw om materiële zaken het ontroerende goed e.d.
Tob al 27 jaar met man die er niet door komt en ben zelf intussen ook zonder ouders en zelfs mijn 9 jaar jongere zus die zelfmoord pleegde in2012. Gelukkig bleef mijn alleenstaande schoonzus nog in het ouderhuis wonen maar nu dat niet meer kan is het na bijna 28 jaar onnoemelijk zwaar voor mij om het rouwen aan te zien, te begrijpen? Mijn man had vorig jaar zelf 2 zware hersenoperaties waar hij wonderwel en Goddank redelijk goed van is teruggekomen. Revalidatie heb Ik zelf met hem gedaan en hij loopt weer heel goed… Maar oh wat is het moeilijk als na verloop van tijd dat rouwen om dat huis en vroeger weer komt want dat heb ik zelf natuurlijk ook. Toch probeer ik elke dag te pakken en vooral ook de sociale contacten maar die zijn voor mijn man en zijn zuster erg minimaal… Sommigen worden overspannen van de hele situatie, ik geloof dat ik dat nu ook krijg?
Wie weet herkenning, advies?

Hella, 06-04-2014 11:46 #25
Onze zoon Tom is 6 mei 2013 plotseling overleden door een hartstilstand. Hij is slechts 28 jaar geworden.
Het rouwen gaat met golven. De ene dag redelijk en de andere dag is het gemis zo sterk dat ik het soms niet meer zie zitten.
Ik werk en dat geeft wel enige afleiding. Maar het blijft zo onwezenlijk allemaal.
Heb een nieuw leven. Een leven met Tom, en nu een leven zonder Tom.
We proberen er het beste van te maken. Tenslotte is zijn zus Loes er nog.
Hadden zo een sterke band met elkaar.
We praten er veel over met elkaar.
We gaan elke dag naar Tom toe op de begraafplaats.
Dit doet ons erg goed. En geeft ons rust. Iedereen moet zijn eigen gevoel volgen. Blijf vooral dicht bij jezelf.
Hella

Helma, 31-01-2014 16:27 #24
Lieve mensen,
Mijn naam is helma 47 jaar, mijn paps is afgelopen 2e kerstdag overleden. Bij dat zijn lijden overwas dat wel, maar ik kan er niet mee omgaan, breek in huilen uit, ben somber en de laatste dagen spreek ik amper nog.
Ik werd op de verjaardag van mijn paps geboren (we noemde hem altijd liefkozend: ouwe), we hoefden elkaar alleen aan te kijken en wisten hoe of wat. Dingen die er niet meer zijn.
28 jan, j.l gaf mijn vriend aan dat het maar over moest zijn, want we waren 1 maand verder? Ben boos geworden en hem duidellijk genaakt dat hij niet ging bepalen hoe lang of ik rouw.vanaf dat moment, praat ik weinig tot niets.Dit heeft me tot in het diepst van mijn ziel geraakt, daar ik in het verleden resp, 27 en 22 jaar geleden 2 baby's kon wegbrengen, en de nodige wrede opmerkngen kreeg, dus deze was nog aardig.
Ik weet gewoon niet wat ik moet doen, is dit de man in me leven? Ik twijfel hierdoor, maar misschien omdat ik me enorm gekwets voel
Bedankt voor iedereen zijn tijd.
groetjes helma

Liever Niet, 31-01-2014 16:01 #23
Het boeit me allemaal niks meer. De laatste tijd heb ik een paar vervelende dingen meegemaakt. Zo heb ik zelf in het ziekenhuis gelegen maar wat erger is, een goede vriend overleden aan de gevolgen van kanker. Eigenlijk vanaf dat moment interesseert het me allemaal geen ene moer meer. Mijn werk is niet meer dan mijn werk geworden. Collega's boeien me niet meer, en als het ze niet aanstaat zoals ik geworden ben donderen ze maar op. Dit is niet goed dat weet ik, maar het is nu eenmaal zo. Er over praten met collega's werkt binnen ons bedrijf niet, het is ieder voor zich wat dat betreft.
Het gekke is dat ik mezelf goed voel, anderen denken dat ik gestrest ben maar ik voel me juist goed. Alleen wat er om me heen gebeurd en alles wat met anderen te maken heeft kan me gestolen worden. Nogmaals als het iemand niet aanstaat zoals ik ben geworden dan moet hij of of zij maar opdonderen. Dit is niet normaal lijkt mij.

Melanie, 02-01-2014 23:46 #22
Mijn moeder is 23 november overleden op 46 jarige leeftijd aan de gevolgen van maagkanker. 2 jaar geleden werd dit geconstateerd, ik was toen 16. We dachten dat het weg was na een maagverwijdering en chemokuren helaas kregen 13 november te horen dat het uitgezaaid was en dat ze niet lang meer te leven had. Mijn moeder heeft uiteindelijk gekozen voor euthanasie. In het begin dacht ik dat het wel ging. Het moest wel. Maar ik lig nu al een aantal dagen, elke avond in bed te huilen. Ik probeer dingen te ondernemen met vrienden maar elke keer als ik dat doe voel ik mij er achteraf schuldig over. Voor mij voelt het dan alsof mijn moeder niet belangrijk was omdat ik ook nog leuke dingen doe en dan tijdelijk het verdriet vergeet. Mijn moeder was mijn alles en vind het heel moeilijk om door te gaan. Ik maak me ook veel zorgen over mijn vader en mijn zusje. Ik weet gewoon niet wat ik moet doen.
Groetjes

Danielle, 22-12-2013 23:22 #21
Mijn moeder is 4 weken geleden overleden aan de gevolgen van darmkanker(2maand)ze heeft de eerste chemokuur niet eens af kunnen maken omdat ze 2 weken voor overlijden werd opgenomen omdat de nierfunctie verminderd was(waarschijnlijk een gevolg van chemo)in deze laatste 2 weken ging het heel snel bergafwaarts en is ze door veel dingen die ze erbij kreeg (hoge bloeddruk, nefrotisch syndroom, longontsteking )overleden.het was en is een hele heftige periode, en ik kan het niet bevatten hoe oneerlijk het leven is, mijn moeder die nooit ziek was, nooit klaagde altijd hard werkte en nooit klaagde die is er niet meer.ik heb haar zelf de kleding aangedaan en make-up en haren gedaan, dacht zelf dat ik dit niet kon maar was er heel rustig onder en daar heb ik ook echt wel een goed gevoel van overgehouden.wij hebben onze moeder en vrouw constant gedragen daar waar kon, ook tot de oven(wij wisten alleen niet van te voren dat we ook gingen zien hoe de kist met mijn moeder de oven in werd geschoven)hier heb ik al 4 weken iedere nacht dezelfde nachtmerrie van alles precies zoals het ging alleen als de oven dan dicht gaat hoor ik m'n moeder schreeuwen, ik wordt huilend en bezweet wakker.overdag heb ik weinig last vrienden die huilen omdat ze niet kunnen voorstellen dat ik gewoon geen mama meer heb en dan zit ik er doodnormaal bij zonder traan, voel me ontzettend schuldig dat ik dat niet heb en snap mezelf niet meer want mijn moeder was m'n mam maar ook mijn beste vriendin.ik zou graag willen weten of er meer mensen zijn die dit herkennen en of het gevoel nog komt.groetjes

Roger Lieckens, 16-12-2013 13:25 #20
Mijn vrouw is overleden ten gevolge van COPD heb voor haar al het mogelijke gedaan, maar te vergeefs. Ik kan het leven moeilijk alleen aan paniek enz. zoek iemand die mij kan bijstaan, bv. winkelen, babbeltje enz. wie kan mij helpen? ( kan inslapen, enz.) ben man van 69 jaar; HELP!

Maureen, 14-10-2013 09:38 #19
Mijn man 57 jaar is 15 sept 2013 overleden hij had kanker. ik heb hem 24 uur per dag verzorgd en nu is het stil 37 jaar getrouwd. Ons leven was ingevuld samen en er is niks meer. Plots ben je alleen en zie maar hoe ik mijn leven weer in moet vullen zo raar en leeg in huis hier kan ik niet aan wennen.

Rudi, 08-10-2013 07:08 #18
Mijn vader is een half jaar geleden overleden na 3 maanden ziektebed bij kanker. Ik heb hem van heel nabij geholpen. Tot nu toe ging alles goed maar plots ga ik kapot aan… ik weet niet wat. Ik denk zeer vaak aan hem, moet om het minste huilen, doe rare dingen, ben zeer onzeker geworden, …, ik ga er letterlijk aan kapot. Ik weet echt geen blijf meer met mezelf.

Zuzanna, 13-08-2013 13:39 #17
Hallo, beide mijn ouders zijn binnen 1,5 jaar overleden aan kanker, waarvan mijn moeder 8 maanden geleden na een langdurig ziekbed. Nu ben ik 35 jaar en wees.In het begin dacht ik, he het gaat eigenlijk best goed… dat "rouwen" valt best mee…
Toch moet ik zeggen dat ik me de afgelopen maand steeds rotter voel, ben erg rusteloos en somber. Mijn man en ik zijn afgelopen juli verhuisd naar Praag… dit is altijd een droom geweest en nu heb ik zelfs moeite om daar echt van te genieten. Is het normaal dat deze gevoelens pas later naar boven komen?

Josje, 28-10-2012 03:59 #16
Sinds enkele maanden heb ik kennis aan een nieuwe vriend die anderhalf geleden zijn vrouw verloren is ( Ikzelf heb 8 jaar geleden mijn man verloren.) Mijn nieuwe vriend en ik hebben veel gesproken over zijn overleden vrouw totdat ik hem er over aansprak dat hij steeds maar weer over haar begon en ik er moeite mee kreeg dat er nog spullen van haar in huis waren. Jassen aan de kapstok, persoonlijke spullen in het nachtkastje, pasjes in zijn portemonnee, parfums in de badkamer enz. enz.
Ik vraag me af of het niet te vroeg voor hem is een relatie aan te gaan en of hij het verlies wel verwerkt heeft. Reactie infoteur, 29-10-2012
Hi Josje, de verwerking kan jaren in beslag nemen. Hoe ver jouw vriend is in dat rouwproces is niet duidelijk, maar dat hij zich nog 'vasthoudt' aan allerlei spulletjes van zijn vrouw geeft aan dat hij haar nog niet wil loslaten. Misschien troost het hem zelfs dat ze zo nog een beetje om hem heen is. De kans is groot dat als hij te vroeg een nieuwe relatie begint hij zich schuldig zal voelen ten opzichte van zijn vroegere vrouw. Dat bevordert een nieuwe relatie natuurlijk niet, behalve dat de eenzaamheid tijdelijk wordt opgelost. Hij kan beter meer tijd uittrekken voor de rouwverwerking dan hij nu gedaan heeft. Grt, A.

Charlotte, 08-10-2012 20:17 #15
In amper 3 jaar tijd heb ik mijn bedrijf en beide ouders verloren, vooraf gegaan met diverse ernstige ziektes. Nu is mijn schoonvader terminaal en ook hij zal binnenkort overlijden. Mijn zwager vond dat hij het drie keer zwaarder heeft in vergelijking met mij, omdat hij 15 jaar samen met zijn vader (mijn schoonvader) een bedrijf heeft gehad. Rouw kun je toch niet vergelijken of wel? Het doet mij ontzettend veel pijn dat iedereen aan mijn verlies voorbij gaat (het is pas 8 weken geleden). Eenzaamheid en rouwen in stilte is wat ik nu doe. Zie ik dit alles verkeerd? Reactie infoteur, 09-10-2012
Hi Charlotte, nee hoor. Laat je zwager gerust denken dat hij 'het zwaarder heeft dan jij' als hij zich met die opmerking kennelijk beter voelt. Vergelijkingen gaan inderdaad niet op, iedereen beleeft het op een andere manier. Zo te horen zit je in een omgeving waar alle aandacht nu uitgaat naar je schoonvader, en men niet toekomt om ook aan jou te denken. Echter, dit kun je niet afdwingen. De levenspartner (als je die hebt) is de aangewezen persoon om je te steunen. Daarnaast kunnen lotgenoten belangrijk zijn, mensen die je voorheen niet eens kende. Ze zeggen wel eens dat je je ware vrienden leert kennen als je het moeilijk hebt. Probeer niets te verwachten van anderen, want uiteindelijk is iedereen in meer of mindere mate individualistisch. Zo is de hele maatschappij. Sterkte, A.

Chris Gout, 04-09-2012 09:58 #14
Een waardevol artikel. Mijn lieve Kathe, mijn vrouw is overleden op 26 april 2011 na een ziekbed aan kanker. Ze is rustig ingeslapen. Ik heb enorm veel verdriet gehad en dacht na 14 dagen het te hebben verwerkt. In juli 2011 had ik weer een vriendin.
Mijn vrouw zag ik regelmatig op de snelweg naast mij rijden of zitten op weg naar mijn werk. Altijd met een glimlach en ze zei dat het goed was. 14 dagen geleden heb ik de relatie met mijn vriendin beeindigd omdat ik haar ging vergelijken met mijn overleden vrouw. Wij (mijn vrouw en ik) waren elkaars "spiegel" en haar spiegel is nu gebroken en ik denk dat ik nooit meer zo'n vrouw als zij zal ontmoeten. Mijn gevoel en verstand zitten opeens weer niet meer op een lijn, er is geen balans meer.
Echt suicidaal ben ik niet, maar als ik dood zou gaan zou ik het niet erg vinden en dat verontrust mij. Ik zeg mijn vrouw weer welterusten voordat ik ga slapen en het gebeurd mij nu weer regelmatig dat ik haar naast mij voel liggen en ik zie haar ook weer regelmatig. Vrienden heb ik niet meer na het overlijden want velen zagen mij als een soort bedreiging omdat ik nu alleen ben. Het contact was eenzijdig, het moest altijd van mij uitgaan en uiteindelijk heb ik deze vriendschappen laten doodbloeden. Ik klampte mij vast aan vriendin. Zij had nog familie en hun band is heel innig onder elkaar, maar voor mijn gevoel was het niet goed en daarom heb ik deze relatie beëindigd. Ik vraag mij nu af of ik toch iets moet doen met professionele rouwverwerking want ik kan toch niet zo doorgaan. De huilbuien zijn weer terug gekeerd, niet zo heftig als na haar overlijden maar toch… ik voel mij bij tijd en wijle intens verdrietig, schuldig en verlang weer naar warmte en geborgenheid, iemand die er voor mij is en ik voor haar. Het is erger geworden na 1 juli 2012 omdat ik met vervroegd pensioen ben gegaan. Ik doe 2x per week vrijwilligerswerk maar denk er vaak aan hoe mooi ons leven had kunnen zijn nu ik niet meer hoef te werken.
Met mijn vrouw ging ik iedere avond een uur wandelen voordat we naar bed gingen en in de weekenden maakten we samen langere wandelingen. Wandelen doe ik niet meer, iedere brug en duiker is een confrontatie omdat wij dan elkaar intens en gemeend kusten. Ik liep op zo'n wandeling te janken en ik doe het nu niet meer. De fut is er uit. Verstandelijk weet ik dat ik door moet, maar gevoelsmatig hoeft het niet meer van mij. Als ik nieuwe mensen ontmoet dan ben ik weer enthousiast en ga ik er ook voor, dan heb ik weer zin in het leven. Nu heb ik heel pril contact met een een weduwvrouw, zij is op zoek naar een man die weduwnaar is, een gelijk gestemde, die begrijpt hoe het in elkaar zit en dan niets hoeft uit te leggen als ze er weer mee zit. Hetgeen ik mij afvraag is of het wel eerlijk is of het niet weer een vlucht is… ik weet het niet meer. Ik heb nergens meer zin in. Ik houd mijzelf maar voor dat dit tijdelijk is en dat het weer beter wordt. Maar deze gemoedstoestand steekt de laatste tijd wel erg vaak de kop op en dat verontrust mij. Reactie infoteur, 10-09-2012
Hi Chris, zie: http://mens-en-samenleving.infonu.nl/psychologie/9198-reactieve-depressie.html
Omdat je nu vaker alleen bent, krijgen verdrietige gevoelens meer kans om naar buiten te komen. Dit is niet erg, maar gun jezelf ook de gelegenheid om van de mooiere dingen van het leven te genieten. Dit betekent 'leven in het nu'. Want een mens heeft drie mogelijkheden om te leven: leven in het verleden (mijmeren, verlangen naar vroeger), in het nu (genieten van het moment), of in de toekomst (dromen over later). Wie enkel in het verleden leeft door het verleden te idealiseren, maakt zichzelf onnodig depressief. Je mist hierdoor het leven wat je nu leidt. Gewoon omdat je er niet veel van maakt. Nu is het in een rouwproces natuurlijk moeilijk om de draad weer op te pakken, daarom kun je dat het best stap voor stap doen en niet teveel van jezelf eisen. Simpele dingen kunnen vooralsnog voldoende zijn. Een boek lezen, een tv programma bekijken, een gesprek hebben met iemand, een hobby uitoefenen, etc. Beschouw de dag niet als verloren of nutteloos als het in jouw ogen te weinig voorstelde. 'Genieten van het leven' kun je helaas niet bestellen, maar dit komt vanzelf… of het komt niet. In dat geval moet je niet wanhopen maar juist steeds blijven hopen. Hoop doet leven! Bedenk ook wat je vrouw jou zou gunnen. Gun jezelf dat vervolgens ook. Pieker niet over het waarom van jouw omgang met die gelijkgestemde, maar sta er meer onbevangen, onbezorgd en open in. Ook zij heeft haar verhaal, en is waarschijnlijk blij dat iemand naar haar luistert en haar begrijpt. Dat is een gift die jullie elkaar kunnen geven, de kracht van het 'lotgenootschap'. Nog gecondoleerd met het grote verlies, en veel sterkte. A.

Ria van Waard, 08-08-2012 10:06 #13
Heel mooi artikel. Bij mij is het vandaag 4 jaar geleden dat mijn man is begraven. Is 64 jr. geworden. In deze maatschappij moet alles maar zo snel mogelijk over zijn. Daar loop je steeds tegen aan. Maar het heeft tijd nodig. Daarom vind ik deze site zo prima. Reactie infoteur, 09-08-2012
Hi Ria, hartelijk dank voor deze reactie. Mvg, A.

Patricia, 02-08-2012 14:17 #12
Mijn vader is afgelopen december plotseling overleden, gevolg van een hartstilstand. De dag daarvoor was zijn verjaardag en zijn we met het hele gezin nog uit eten geweest. 's ochtends is hij van zijn fiets gevallen, anderhalf uur later stond de politie pas voor de deur. Mijn moeder was zonder iets te zeggen tegen mij en mijn zus, want wij lagen nog te slapen, al gaan zoeken, dus deed ik de deur open. Hij was al gedottert in het ziekenhuis, maar werd niet meer wakker uit zijn coma, hij was hersendood en overleed 5 dagen later. Ik had nooit verwacht mijn vader te verliezen op mijn 18e. Ik dacht al volwassen en zelfstandig te zijn, maar door het verliezen van mijn vader besef ik dat ik dat nog helemaal niet aankan. Ik had graag nog zoveel met mijn vader willen meemaken, ik kan het gewoon niet accepteren. Telkens als ik alleen thuis ben, krijg ik huilbuien, vaak de hele dag door. Gelukkig heb ik een hele lieve moeder, zus, vriend en een fijne familie en vrienden waar ik bij terecht kan, maar het verdriet wordt helaas niet minder. Sterkte aan al mijn lotgenoten, liefs Patricia Reactie infoteur, 03-08-2012
Hi Patricia, je hebt mijn medeleven. Wat een schrik moet dit geweest zijn. Door het plotselinge van alles kan het best zijn dat de rouwperiode ook langer duurt. Je hebt immers amper aan het idee kunnen wennen. Daar bovenop ben je geconfronteerd met het verdriet van je moeder en andere familie, waardoor het allemaal extra zwaar valt. Alle gezinsverhoudingen zijn opeens anders nu er die leegte is. Verwacht niet te vroeg dat je leven weer in normaal vaarwater komt, want misschien gebeurt dat voorlopig wel helemaal niet. Bedenk steeds wat je vader voor jou had gewild en gehoopt. En probeer daarnaar te handelen. Vergeet dus niet om nog gewoon 18 te zijn, met alles wat daarbij hoort. Veel kracht, A.

Gerda, 16-07-2012 20:44 #11
Mijn man is in januari plotseling overleden. Hij was 41 jaar. Hij kreeg een bloeding aan de hersenstam. Ik, 38 jaar, blijf achter met een tweeling van net 4 jaar. Ik herken veel van wat er geschreven wordt. Pas sinds kort voel ik een beetje de echte pijn, het echte gemis. Het is echt definitief. Ik heb maanden in de "overlings-stand" gezeten en de emoties niet echt toegelaten. Wat ik momenteel heel moeilijk vind, is dat ik merk, dat het begrip eigenlijk na een half jaar weg begint te vloeien bij mensen. Terwijl ik nu pas echt het begrip "nodig" heb. Mijn werkgever begint te pushen. Vind dat ik maar eens met iemand moet praten die zij hebben uitgekozen zodat deze persoon aan hun kan uitleggen wat het dan zo moeilijk maakt en waarom ik nog niet aan het werk ben. De put wordt door dit soort woorden alleen maar dieper lijkt het. Ik vind het moeilijk uit te leggen hoe het voelt en hoe het is om je partner zo maar te verliezen en achter te blijven met ook nog eens 2 rouwende kleine meisjes. Sterkte aan allen die met verlies te maken hebben! Reactie infoteur, 17-07-2012
Dank je Gerda, en ik wil je veel kracht toewensen. Zoals je al merkte kan een rouwproces ook pas later 'toeslaan'. Mensen vinden dat je de draad nu wel weer kunt oppakken, alsof de rouwperiode nu voorbij is. Maar wie bepaalt eigenlijk wanneer zoiets begint of afgelopen is! Dat bepaal jij alleen. Je werkgever werkt zoals velen met een bedrijfsarts of bedrijfspsycholoog, wat niet verkeerd is. Waarschijnlijk krijg je het advies om gedeeltelijk weer te beginnen met werken. Niet speciaal omdat de baas dat wil, maar omdat het voor jezelf wellicht ook beter is. Dat betekent overigens niet dat je daarmee dan zegt dat de rouwfase wat jou betreft afgerond is, want het zal regelmatig blijven opspelen. Overweeg het. Veel sterkte, ook voor jullie dochters! A.
… "If the people we love are stolen from us, the way to have them live on is to never stop loving them."… ~The Crow, written by James O'Barr, David J. Schow, and John Shirley, 1994

Tjeu, 11-06-2012 20:40 #10
Mijn echtgenote is op 17 mei, Hemelvaartdag, op 56 jarige leeftijd overleden aan de gevolgen van een hersenaneurysma, waar zij op 14 mei door getroffen werd. 19 uur voor het overlijden van mijn echtgenote, overleed haar 86 jarige moeder, die in een verzorgingstehuis verbleef. Het verdriet en de pijn over dit dubbel verlies is groot.
Helaas ben ik wat het rouwen betreft "ervaringsdeskundige" want 15 jaar geleden verloren mijn echtgenote en ik onze oudste dochter op 20 jarige leeftijd na een zwaar ziekbed. Het rouwproces wat wij na het overlijden van onze dochter 15 jaar geleden moesten verwerken, was zeer langdurig en hevig. Toch zijn wij er als gezin, wij hebben nog een dochter, uiteindelijk sterker uitgekomen, dankzij lieve mensen in onze naaste familie en vriendenkring. Ik weet hoe diep de put is en hoe hevig rouwen kan verlopen, toch heb ik ondanks alle tegenslagen, hoop dat wij ook nu weer sterker uit zullen komen. Ik voel mij niet zielig, en zit zeker niet te wachten op medelijden, en ben ontzettend blij met mensen die met met ons meeleven.Hetgeen ons is overkomen kan ik niet anders omschrijven dan domme pech. Ik wens mijn lotgenoten veel sterkte bij het verwerken van hun verlies. Reactie infoteur, 12-06-2012
Gecondoleerd Tjeu, met dit grote verlies. En hartelijk dank voor de waardevolle toevoeging. Mvg, A.

Uri, 11-04-2012 21:12 #9
Ik was op zoek naar houvast in een verdrietige periode van rouw, nu anderhalf jaar na het overlijden van mijn 84 jarige moeder. Het helpt niet echt om in uw artikel te lezen:
'Anderzijds kan een rouwperiode lichter zijn als het gaat om een overleden vader of moeder die al op leeftijd was'. Hartelijk dank. Lees a.u.b. het boek: "Als onze oude ouders sterven". De schrijfster heeft een hele andere mening hierover. Reactie infoteur, 12-04-2012
Tot uw dienst, en veel sterkte met het verlies van uw moeder. A.

Sisca, 10-04-2012 12:33 #8
Hallo Olga, Mijn dochtertje is 1 1/2 jaar geleden op 10 jarige leeftijd overleden aan de gevolgen van een verkeersongeluk. En nog steeds heb ik dat onwerkelijke gevoel. En ook de waarom vraag blijft door mijn hoofd spoken Het intense verdriet en gemis wisselen zich af met de zorg voor ons zoontje. Die behalve zijn grote zus, steun en toeverlaat toch ook een klein beetje zijn ouders kwijt is want zoals voor het ongeluk zijn wij allemaal niet meer. En natuurlijk weten ook wij dat ons muisje niet meer terugkomt maar toch… bij elke kinderstem buiten veer ik op. Bij u en en de andere ouders is het nog zo vers. De klap zo groot. Ik wens u en alle andere ouders heel, heel veel sterkte en ook heel veel steun en liefde toe.

Olga, 07-04-2012 15:15 #7
Mijn dochter van 11 is 3 weken geleden omgekomen bij het busongeval in Zwitserland. Nu heb ik nog steeds dat "onwerkelijke gevoel", verdriet overvalt me soms maar de rest van de dag gaat het redelijk goed. Veel van de andere ouders die hun kind bij dit ongeval hebben verloren voelen hetzelfde, zijn we nog in een soort shock? of zou het iets anders kunnen zijn?
Verstandelijk weet ik dat zij en de andere kinderen voorgoed weg zijn, maar het gevoel wil nog niet mee. Reactie infoteur, 11-04-2012
Hi Olga, allereerst gecondoleerd met dit enorme verlies. Ik denk dat je je gevoel deels uitgeschakeld hebt, een proces dat in werking treedt als gebeurene te groot is om te verwerken. Een soort verdedingsmechanisme van het lichaam. De confrontatie met de werkelijkheid speelt zich dan af in 'stukjes', vandaar dat je af en toe wordt overvallen door verdriet, en op veel andere momenten niet. Dit betekent geenszins dat je onvoldoende van je kind gehouden zou hebben, of dat er iets mis is met het rouwproces. Maak je daarover dus beslist geen zorgen. Ik hoop dat je contact kunt houden met andere ouders, juist om over dit soort dingen te praten. Heel veel kracht en moed toegewenst, A.

… “If ever there is tomorrow when we’re not together… there is something you must always remember. You are braver than you believe, stronger than you seem, and smarter than you think. But the most important thing is, even if we’re apart. I’ll always be with you.”… ~ Winnie the Pooh.

Corina, 02-04-2012 00:38 #6
Hallo anderhalve week is mijn vader plotseling overleden, en nu heb ik het gevoel dat andere om me heen denken dat het mij niks boeit omdat ze niet zien/merken dat ik het moeilijk heb. Ik heb zelf niet het gevoel dat ik ben het rouwen, omdat ik er niet over praat of eens goed huil. Misschien komt het omdat ik afleiding heb van mijn kinderen of het nog niet helemaal besef, want ik had een hele goeie band met mijn vader. Wie kan mij helpen? Reactie infoteur, 03-04-2012
Hi Corina, het is nog te kort geleden. In de fase vlak na de dood van een naaste kun je nog 'verdoofd' zijn, het niet beseffen, of het gewoon niet geloven. Rouw komt dan pas later. Soms in beetjes, soms ineens. Je hoeft je dus nergens zorgen om te maken, want er is geen rouwproces gelijk. Sterkte, A.

Ankie, 17-03-2012 13:08 #5
Hallo, Vorig jaar is mijn ex-man overleden.Hij was alcoholist, daarom ging ik van hem scheiden na 14 jaar getrouwd te zijn geweest.Ik dacht dat ik niet echt meer van hem hield maar "rouwde"toch om het feit dat ik niet samen met hem oud zou worden.Terwijl dit "rouwproces"nog liep, overleed hij aan een gesprongen slokdarm door overmatig drankgebruik.Dit na 3 maanden opvang in een verslavingskliniek.Dus bovenop het feit dat ik nog "rouwde"om onze scheiding, kwam er een ander"rouwproces.Het definitief afscheid nemen! Ik weet dat ik na al die 14 jaren zorg voor hem waarin ik met hulp van familie, kennissen en instanties hem van zijn drankprobleem af heb proberen te helpen, me niet schuldig hoef te voelen.Hij koos zelf iedere keer voor "dat gif ".Dus jarenlang heeft hij zichzelf "verfiftigd "toch? (zelfmoord gepleegd).Toch zit ik met een schuldgevoel en met vragen die alleen hij had kunnen beantwoorden.Ik had hem nog graag vast willen houden voor zijn overlijden en iets aardig.s willen zeggen.Helaas! Geert, rust zacht! Reactie infoteur, 18-03-2012
Hi Ankie, begrijpelijk!
"No one ever really dies as long as they took the time to leave us with fond memories." (Chris Sorensen). Sterkte, A.

Ik, 18-01-2012 20:48 #4
Ik had een hele goede band met mijn oma, zij was meer een soort van moeder voor mij (ik heb een moeder waar ik heel goed mee kan praten) mijn oma is nu 4 weken geleden overleden. Ik heb het er ontzettend moeilijk mee de laatste week gaat het overdag beter ik heb mn hoofd weer bij mijn werk maar als ik savonds thuiskom dan begint het weer ik ben erg emotioneel ben ook graag alleen en kan wel de hele avond alleen maar huilen. Ik heb nadat mijn oma overleden is ook lichamelijke klachten ik heb het veel koud, ben erg moe, af en toe als ik even heb gezeten en dan weer opsta ben ik duizelig en zie ik licht flitsjes voor mn ogen ook lijkt het alsof ik niet zoveel energie meer heb. Kunnen deze klachten met rouwen te maken hebben? Alvast bedankt voor een reactie. Reactie infoteur, 19-01-2012
Hi Ik, rouw is zeer vermoeiend, en je ziet dan ook vaak dat mensen na het overlijden van een dierbare ziek worden. Je klachten zijn dan ook niet verwonderlijk en ontstaan vermoedelijk door spanning, angst en tal van andere emoties, evenals een gebrek aan slaap. Nu is het wel de bedoeling dat het straks weer beter gaat, maar gun jezelf tijd. Een aantal weken, maanden of zelfs jaren 'ontregeld' zijn kun je wel als normaal beschouwen. Sterkte! A.

Rina Kuhlman, 16-06-2011 11:01 #3
Wat een mooi en geruststellend artikel, ik denk dat ik op de goede weg ben. Reactie infoteur, 17-06-2011
Hi Rina, dat vind ik heel fijn om te horen :). Veel kracht toegewenst, A.

Kenneth, 06-12-2010 18:13 #2
Wat moet je doen bij het overlijden van je zwager en zijn vrouw heeft na nog geen twee maanden later een relatie met een onbekende, die haar man toen niet in huis wilde hebben en na een maand of 4/5 het bed reeds deelt die manlief toen deelde met haar 27 jaar lang. Ik kende mijn zwager al vanaf zijn achtste jaar en heb hem zich zien ontwikkelen tot een pracht vent. Bij mij was zijn overlijden een brandende pijn in mijn hart en zijn vrouw overigens een leuk klein slanke vrouw, die geen probleem zou hebben om een waardige man te vinden na een redelijke rouw periode. Ik heb rouw en confrontatie met verlies doorgenomen. Voor mij is deze vrouw een oneerbare slet en een slecht voorbeeld voor haar kinderen en ze heeft naar mijn mening nooit van mijn zwager gehouden. Ik heb dit ook verteld en je praat tegen een soort geluiddempende muur.
Wat vinden jullie hiervan Uw artikel was duidelijk maar niets van toepassing op haar
vriendelijke groet, Kenneth Reactie infoteur, 07-12-2010
Hi Kenneth, dit is haar eigen verantwoordelijkheid en haar eigen keus. Waarschijnlijk is het een vluchtreactie om haar verdriet te onderdrukken, maar het kan ook om iets serieuzers gaan. In elk geval kun je er helemaal niets mee en moet je - voor je eigen gemoedsrust - haar besluiten proberen te respecteren. Groetjes, A.

Van der Linden-Broer, 01-09-2009 19:29 #1
Het klopt inderdaad wat er geschreven staat, je kunt door rouwverwerking echt gezondheids klachten krijgen. Ik heb de ziekt van crohn, de dokter snapte maar niet waardoor hij de ziekte niet onder controle kreeg. Toen hij verder ging vragen hoe het verwerken ging, na het overlijden, klapte ik totaal dicht. Totaal onverwachts er naar vragen, brengt zo'n paniek bij me los, dat ik echt dacht dat is niet normaal hoor. En stopte het weg, fout dat had ik nooit moeten doen. Ik ben nu op zoek naar iets wat bij mijn het gevoel moet geven dat is normaal. Hier kan ik echt iets mee doen. Dank hiervoor. Reactie infoteur, 05-09-2009
:). Ik wens u veel sterkte. A.

Infoteur: Astrid-d-g
Laatste update: 15-07-2015
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Psychologie
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 37
Schrijf mee!