Het ouderschapsplan

Bij een echtscheiding zijn de kinderen meestal de grote verliezer. Hun ouders gaan uit elkaar omdat ze het niet meer met elkaar kunnen vinden en overeenstemming bereiken over hoe het moet met de kinderen lukt meestal helemaal niet meer. Sinds 1 maart 2009 is het nu wettelijk verplicht om bij een echtscheiding een ouderschapsplan op te stellen.

Het ouderschapsplan

Het ouderschapsplan bestond al een tijdje, maar sinds 1 maart 2009 is het wettelijk verplicht. In een ouderschapsplan leggen getrouwde of samenwonende ouders een aantal zaken met betrekking tot de verzorging en opvoeding van hun kinderen vast. Er zijn een paar minimumeisen aan het opstellen van zo’n plan verbonden. Er moet onder andere een regeling voor omgang, zorg, onderwijs en alimentatie instaan. Ouders hebben elkaars toestemming namelijk nodig bij belangrijke beslissingen over de kinderen.

Te denken valt aan

• Keuze van de school, bijvoorbeeld christelijk of openbaar. Wie brengt, wie haalt ze op en wanneer blijven ze over. Wie betaalt eventuele aanvullende kosten?
• Lidmaatschap van clubs en verenigingen, en de betaling daarvan. Gaat het kind op les, zoals muziekles en wie betaalt dat?
• Medische zorg, wie regelt dit en wat als er nazorg nodig is, bijvoorbeeld als het kind door ziekte een paar weken niet naar school kan?
• Wat gebeurt er met de vakanties en de feestdagen?
• Wie regelt de financiële zaken van het kind, zoals het beheer van zijn spaarrekening etc.

Aanvullende afspraken

In het ouderschapsplan kunnen er ook aanvullende afspraken gemaakt worden over de dagelijkse zorg van de kinderen. Op welke dag is het kind bij welke ouder? Maar dit kan nog verder gaan door ook regels vast te leggen waaraan de kinderen zich moeten houden. Met andere woorden: zelfs regels over opvoeden kunnen worden vastgelegd. Belangrijk is het wel dat ouders zich daarbij niet verliezen in het uitdokteren van allerlei dagelijkse beslommeringen. Of een kind wit of bruin brood eet, is een voorbeeld daarvan. Dat moeten ouders uiteindelijk altijd zelf kunnen blijven beslissen.

Zonder ouderschapsplan geen toestemming voor echtscheiding

Zonder een goed en deugdelijk ouderschapsplan geeft de rechter geen toestemming voor ontbinding van het huwelijk of van de samenlevingsovereenkomst. Als er wel een ouderschapsplan is, maar de ouders hebben op bepaalde onderdelen nog meningsverschillen, dan kan de rechter een mediator aanwijzen. Deze mediator moet proberen de partijen bij elkaar te brengen en overeenstemming te laten krijgen over de dispuutpunten.

Bindend contract

Het ouderschapsplan is een wettelijk contract en alle afspraken die er in zijn opgenomen, hebben dan ook een bindende status. Het ouderschapsplan kan dus niet eenzijdig gewijzigd worden door de ouders; hier is toestemming van de rechter voor nodig. Zowel de vader als de moeder moeten dus meewerken bij het totstandkomen van het ouderschapsplan, maar zijn ook beide verantwoordelijk voor de uitvoering van het plan. Men hoopt dat dit in de praktijk betekent dat de kinderen minder de dupe zullen worden van de voortdurende meningsverschillen die hun ouders hebben na de scheiding.

In de praktijk

Een kanttekening is er wel te maken bij het verplichte ouderschapsplan. In de wet staat dat het ouderschapsplan redelijkerwijs niet overlegd kan worden met de rechter, de ouders hun afspraken ook op een andere manier mogen maken. Het probleem is echter dat niet duidelijk omschreven is wat er dan met ‘redelijkerwijs’ bedoeld wordt. Daarover zal de rechter moeten oordelen en momenteel is nog niet bekend in wiens voordeel dat zal gaan uitvallen.