Alleen in een burn-out

Wie met een burn-out thuis komt te zitten kan het treffen wat betreft hulpverlening en begeleiding. Helaas is dit niet altijd het geval. Wanneer er sprake is van een verstoorde relatie tussen de werknemer en werkgever, kan het herstelproces wel eens een hele nare periode zijn. Hier valt een gat voor de werknemer die zich vervolgens helemaal zelf moet zien te redden in de wirwar van arbodienst, uwv, ww en alle desbetreffende regelgeving, en niet meer toe komt aan herstel.

Een burnout begint vaak met een ziekmelding

Na een lange tijd van stress, conflict, privéomstandigheden of langdurig overwerkt zijn, trek je het allemaal even niet meer. Je meldt je ziek, met het idee dat je over een paar dagen wel weer kunt werken. Maar ook thuis zit alles je tegen, dingen vallen uit je hand, en je raakt geïrriteerd om de kleinste dingen. Ineens moet je huilen, en je kan niet meer stoppen. In de dagen die volgen wordt je steeds emotioneler, alles wordt zwaar en je hebt het gevoel alsof je een marathon hebt gelopen in de brandende zon. De meest kleine dingen, zelfs het opruimen van de vaat, vergen bergen energie en je bent nauwelijks in staat jezelf vooruit te branden.

De bedrijfsarts / arbo-arts

Na twee weken valt er een brief op de mat: Een oproep om bij de bedrijfsarts langs te gaan. In het geval van een burn-out begint hier de lange weg, waarin de weg naar herstel volledig afhangt van de personen die je op je pad zult treffen. Dat begint al met de bedrijfsarts: neemt de arts je klacht serieus, of vindt hij dat je na een paar weekjes rust wel weer kunt beginnen? Hier speelt de reden van de burnout een grote rol.

Een voorspoedig hersel

Wanneer er een goede relatie is tussen werkgever en werknemer, zal de werkgever de werknemer de rust gunnen om te herstellen en voor een re-integratie zijn die het herstel van de werknemer bevordert. Het doel is altijd: de werknemer zo snel mogelijk weer aan het werk zien te krijgen. Maar de werkgever zal ook beseffen dat wanneer er sprake is van een burn-out een goed herstel van groot belang is, en dat een werknemer die te snel weer aan het werk gaat ook averechts kan werken.
Voor alle partijen is het van belang dat de werknemer goed zal herstellen en uiteindelijk weer terug kan keren naar de huidige functie, met eventuele aanpassingen om herhalingen te voorkomen.

Andere belangen dan herstel

Wanneer de burn-out voor een belangrijk deel veroorzaakt is door een verstoorde werkrelatie of een conflict tussen werknemer en werkgever, kan de begeleiding van de zieke werknemer wel eens een ander doel krijgen. Het is zeker niet altijd het geval, maar het komt wel degelijk voor. In dat geval is het des te meer zaak voor de zieke werknemer om zichzelf zoveel mogelijk op de hoogte te stellen van de wet- en regelgeving omtrent ziekte en re-integratie.

Een bedrijfsarts is in dienst van een bedrijf. En hoewel de arts belangeloos moet handelen in het zo snel mogelijk de werknemer weer op gezonde wijze aan het werk krijgen, wil het wel eens voorkomen dat de bedrijfsarts meer in het belang van het bedrijf dan van de zieke werknemer handelt. Ook het bedrijf kan enige druk uitoefenen op de werknemer, kan zelfs de wetgeving gebruiken om van een zieke werknemer af te komen.

Druk door de arbo-arts en werkgever: ontslag wordt voorgesteld als in het belang van de werknemer

De bedrijfsarts kan, om het herstel van de zieke werknemer te bevorderen een bedrijfsmaatschappelijk werker inzetten. Deze wordt door het bedrijf betaald. Wettelijk moet het bedrijf hier ook aan meewerken. Wanneer duidelijk is dat een werknemer vindt dat hij niet juist is behandeld door zijn werkgever, kan de bedrijfsmaatschappelijk werker aansturen op het aangaan van een ontbinding van het contract met wederzijds goedvinden. Daarbij zal de bedrijfsmaatschappelijk werker voorstellen dat hij in overleg met het bedrijf een beëindigingscontract zal laten opstellen, en daarvoor is het nodig dat de werknemer zich beter zal melden. Een bedrijfsmaatschappelijk werker zal het doen voorkomen dat het in jouw belang is om weg te gaan bij de werkgever. Hij zou kunnen zeggen dat het blijven bij de huidige werkgever het herstel in de weg staat, en het je alleen maar ziek houdt. Het wordt vaak nog aantrekkelijker gemaakt door je een 1 of meer maanden extra maandsalaris mee te geven. Je zou dan in de ww terechtkomen, maar door wat extra maandsalaris kun je rustig aan herstellen. Het wordt je voorgespiegeld alsof het vooral in jouw voordeel zou zijn, en het best voor jouw herstel.

Het UWV is heel duidelijk: Wanneer je ziek bent mag je nooit meewerken aan je ontslag


Verantwoordelijk voor re-integratie ligt bij zowel werkgever als werknemer

In feite is het voorstellen van ontslag met wederzijds goedvinden een manier van de werkgever om snel van je af te komen. Tot twee jaar ziekte toe, betaald de werkgever jou en kan de werkgever jou niet ontslaan. Ook is de werkgever, net zo goed als de werknemer, verantwoordelijk voor de re-integratie. Ook tijdens de re-integratie mag de werkgever je niet ontslaan, je bent nog steeds ziek gemeld. De kans is ook vrij groot, wanneer je op deze manier meewerkt aan je ontslag en je je om DIE reden beter meldt, je eigenlijk nog helemaal niet beter bent. Sterker nog: wanneer je akkoord gaat en je van de werkgever af bent, kan het tijdelijk lijken alsof je van de ellende af bent. Maar een echte burn-out is vaak niet met een paar maandjes en een paar gesprekken met een bedrijfsmaatschappelijk werker opgelost. Beter worden, vergt veel tijd, goede hulpverlening en uiteindelijk een goed re-integratieproject.

Re-integratie eerste spoor: terugkeer naar de werkgever

Wanneer je niet akkoord gaat, en je blijft ziek gemeld, zal er binnen een enkele maanden door de bedrijfsarts aangegeven worden dat je weer naar je werk moet. Hoe snel en in welk tempo de re-integratie zal worden ingezet, hangt volledig af van het oordeel van de bedrijfsarts. Er zijn artsen die je eerst 1 dag in de week 2 uurtjes naar je werk laat gaan. Er zijn ook artsen die je meteen 5 dagen laat gaan werken onder het mom "u heeft 2 armen en 2 benen dus u kunt werken". In het begin zal je vaak aangepast werk moeten doen, dit wordt vaak ook voorgeschreven door de bedrijfsarts om de stressfactoren zoveel mogelijk te verminderen.

Een re-integratieproces kan een zieke werknemer die moeite met de werkgever heeft, uiteindelijk alsnog doen beslissen om voor de weg beëindiging met wederzijds goedvinden te gaan. Wanneer een werkgever van de werknemer af zou willen, kan hij de re-integratiewerkzaamheden dusdanig vervelend maken, dat hij op die manier de werknemer weg kan proberen te pesten. Dit kan allemaal binnen de regels gebeuren. Aangepast werk kan ook betekenen: werk wat volledig onder je niveau ligt. De werkgever kan ook bedenken om de uren op te voeren.

Re-integratie tweede spoor

Vaak is dan wel duidelijk dat een re-integratieproject binnen het eigen bedrijf niet gaat werken. Wanneer dat ook geconstateerd wordt door de bedrijfsarts, kan het tweede spoor re-integratie worden ingezet. Hierbij ondersteunt de werkgever de werknemer met het vinden van een andere werkgever waar de werknemer kan re-integreren (danwel in de eigen functie, dan wel in een aangepaste functie). Op het moment dat het tweede bedrijf de werknemer nav de re-integratie in dienst neemt, is de eerste werkgever in feite van de zieke werknemer af. Wat dit spoor voor de werknemer slopend maakt is dat tot de tijd dat er een tweede werkgever is gevonden, de zieke werknemer "klusjes" blijft doen voor de huidige werkgever. Het kan lang duren voor een geschikt bedrijf is gevonden die ook daadwerkelijk de re-integratie wil overnemen. Ook voor de huidige werkgever blijft deze situatie onvoordelig, en zou wederom kunnen proberen om aan te sturen op beëindiging met wederzijds goedvinden.

Valt er iets aan te doen...?

De trajecten en regels kunnen goed helpen wanneer er geen sprake is van conflict en wanneer het belang ligt bij de werknemer zo snel mogelijk aan het werk te krijgen, en dus te werken aan een zo goed mogelijk herstel. Wanneer de werkgever het belang heeft om eigenlijk van de werknemer af te willen, keren de regels zich tegen de werknemer. De werknemer zal zeer sterk in zijn schoenen moeten staan om voor zichzelf te vechten, en zich niet beter te melden als hij voelt dat hij niet beter is, en niet akkoord te gaan met een beëindigingscontract omdat hij het vechten zat is. Er zijn weinig instanties waar de werknemer aan kan kloppen voor hulp of support. De informatie zal hij vooral zelf moeten zoeken. Daarbij is het UWV een goede informatiebron. Zij leggen wel de verantwoordelijkheid volledig bij de werkgever, wat ook volgens de wet zo is, maar komen niet met een oplossing voor de benauwende situatie waarin je zit.

Een ander hulpmiddel die de zieke werknemer kan inzetten is het aanvragen van een deskundigen oordeel bij het UWV. Een arbeidsdeskundige zal dan onderzoeken of er juist gehandeld is. Het nadeel is dat de wachttijd voor het in behandeling nemen soms kan oplopen tot 2 maanden. En dat kan voor iemand met een burn-out net te veel zijn.

Een andere manier om sterker te staan is om zoveel mogelijk informatie op te zoeken omtrent de wet- en regelgeving. Probeer daarnaast zoveel mogelijk te zoeken naar instanties waar je onafhankelijk advies kan krijgen. Kijk ook naar fora over burn-out, het kan helpen om met lotgenoten te praten en wellicht hebben zij mogelijke oplossingen gevonden.

Lees verder

© 2009 - 2022 Chezue, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Ziekte en re-integratieZiekte en re-integratieHoe verloopt het re-integratietraject van een zieke of arbeidsongeschikte werknemer? Volgens de Wet Verbetering Poortwac…
Whiplash en de bedrijfsartsWhiplash en de bedrijfsartsVeel mensen die een whiplash opgelopen hebben komen vroeg of laat in aanraking met de bedrijfarts. Dit is een arts die z…
Het voorkomen van een burn-outHet voorkomen van een burn-outEen burn-out is gemakkelijk te voorkomen, er zijn vaak maar een aantal zaken nodig om er voor te zorgen dat je niet uitg…
Omgaan met burnoutOmgaan met burnoutU hebt een burnout. U voelt een verlammend gevoel van machteloosheid en onzekerheid. U bent plotseling ingestort of hele…

Overgewicht, wat doet het met jeEr is veel informatie te vinden over de gevolgen en risico's van overgewicht op de gezondheid en het lichaam. Maar overg…
Korte inleiding op de godsdienstpsychologie als wetenschapKorte inleiding op de godsdienstpsychologie als wetenschapHet fundamentele doel van psychologie is het begrijpen van mensen. Psychologen proberen dat te doen door het bestuderen…
Reactie

Anita, 30-03-2015
Wegens hoge werkdruk en verstoorde werkrelatie met een collega ben ik burn-out geraakt en ben nu 5 maanden thuis. Na 3 maanden werd er mediation voorgesteld door mijn baas. Insteek van mediation was een teamgesprek en geen gesprek met de betreffende collega met wie ik een conflict had. Zij heeft tijdens mijn afwezigheid haar beste beentje voor gezet door opeens heel behulpzaam te zijn waardoor ik opeens de gezamenlijke vijand ben geworden. Gevolg was dat het mediation is mislukt. Nu verbindt mijn baas consequenties aan het oordeel en ik mag vertrekken. Dit terwijl ik verder uitstekend functioneer.
Ik krijg een kleine vertrekvergoeding en word buiten de deur gezet. Intussen heb ik een advocaat ingeschakeld. Dit kost mij intussen honderderen euro's om voor mijn rechten op te komen. Ik ben in een benaderde positie terecht gekomen dat er intern niets mogelijk is en ik niet terug kan in eigen functie. Ben bang dat ik met wederzijds goedvinden uitdienst moet met alle financiële gevolgen erbij. Zoals niet meer de hypotheek kunnen betalen.

Kunnen jullie mij advies geven wat wijsheid is. Reactie infoteur, 04-05-2015
Beste Anita,
Wat een lastige situatie. Ik zou in ieder geval advies inwinnen bij een rechtswinkel of juridisch loket. Zelf heb ik in een soortgelijke situatie gezeten, en onder druk van de werkgever - na alle pogingen om re-integreren, toch akkoord gegaan met ontslag met wederzijds goedkeuring. Hoewel ik nog ziek was, moest ik mij voor ontslag eerst beter melden. Dat is wel belangrijk om voor ogen te houden. Zolang jij ziek bent, mag de werkgever jou niet ontslaan. Als jij denkt nog steeds te kunnen functioneren binnen het bedrijf, en als je daar ook nog steeds wíl werken, kan je natuurlijk vechten voor je positie. Gezien de relaties nu wellicht verstoord zijn, en je wellicht zelf ook het gevoel hebt dat jouw vertrouwen is geschaad, is de vraag wat jij zelf wil, erg belangrijk. Maar het gevolg voor jou, wanneer je akkoord gaat met ontslag, zal misschien ook oneerlijk voelen.
In mijn eigen situatie waren de verhoudingen onwerkbaar, de werkgever wist binnen de regels het zo te spelen dat het eerder leek op wegpesten, dan een serieuze re-integratie poging. Hoewel het destijds zeer oneerlijk voelde, ben ik blij dat ik er ben weggegaan.
Nogmaals, zorg dat je goed je rechten uitzoekt, wat de gevolgen zijn, en wat jij wil.

Chezue (81 artikelen)
Laatste update: 26-11-2009
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Psychologie
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.