Gevoelens van stress
Gevoelens van stress zijn onplezierig en ook niet ongevaarlijk. Hoewel stress een normale reactie kan zijn op gevaarlijke omgevingsfactoren, kan het chronisch worden of uitmonden in een Post Traumatische Stressstoornis. Je lichaam reageert zowel lichamelijk als geestelijk op een bepaalde manier op stressvolle gebeurtenissen.Wat is stress?
Stress is een negatieve reactie op omgevingsfactoren. Omgevingsfactoren kunnen positief en negatief zijn. De stressreactie is een combinatie van fysieke reactie's, gedachten, emoties en gedrag. Stresservaringen zijn afhankelijk van hoe een persoon een situatie ervaart en van zijn of haar emotionele reacties.Traumatische ervaringen gaan gepaard met intense angst of hulpeloosheid. Traumatische ervaringen leiden dikwijls tot psychologische klachten.
Reactie op stressvolle gebeurtenissen
Mensen kunnen verschillend reageren op stressvolle gebeurtenissen. Deze reacties hangen vaak af van de ernst van de stressvolle gebeurtenis en de duur. Sommige mensen, vooral mensen die chronisch stressvolle gebeurtenissen mee maken, kunnen gegeneraliseerde gedachten en cognities ontwikkelen over de omgeving en over zichzelf. Ze hebben bijvoorbeeld geen vertrouwen meer in de toekomst en in de eigen mogelijkheden. Sommige mensen gaan drugs gebruiken om om te kunnen gaan met stressvolle gebeurtenissen.Lichamelijke reactie op stressvolle gebeurtenissen
Wanneer je in aanraking komt met een stressvolle gebeurtenis schakelt je lichaam automatisch, door het autonome zenuwstelsel, over op een soort "survival mode". Je lichaam bereidt zich voor op een "fight or flight" respons. Deze bestaat uit diverse lichamelijke reacties:
- Verhoogde hartslag
- Verhoogde transpiratie
- Verhoogde bloeddruk
- Afgifte van opgeslagen suikers
- Verhoogde alertheid
- Focus op relevante aspecten van de omgeving
Alternatieven voor vluchten
Het is niet altijd mogelijk te vluchten. Je lichaam kent dan twee verdedigingsmechanismen: bevriezen en dissocatie.Bevriezen
Je lichaam verstart letterlijk en figuurlijk, waardoor je minder opvalt voor de bedreiging in de omgeving.
Dissociatie
Dissociatie is een lichamelijke staat waarin je je vervreemd voelt van je eigen lichaam en omgeving. Je ervaart een soort onrealiteit en onthechting van jezelf of de gebeurtenis. Dissociatie is het laatste stadium van mogelijkheden en komt veelvuldig voor bij verkrachtingsslachtoffers.
Herstel
Wanneer het gevaar geweken is, kan je lichaam terug naar de oorspronkelijke staat. Dit kan echter sneller of langzamer gebeuren. Dit hangt onder meer af van de ernst van de stressvolle gebeurtenis en de duur. Mensen die veel na pijn hebben of gedissocieerd hebben tijdens de gebeurtenis hebben een verhoogde kans voor langere tijd emotioneel afgesloten te zijn van de omgeving. Dit is een manier van omgaan met een stressvolle gebeurtenis, door het afsluiten van alle emoties worden de negatieve emoties gekoppeld aan de gebeurtenis ook weggedrukt. Te veel vermijding of onderdrukking kan echter leiden tot diverse psychologische stoornissen, waarvan de Post Traumatische Stress Stoornis de bekendste en meest voorkomende is.Post Traumatische Stress Stoornis
De Post Traumatische Stressstoornis is een stoornis die ontdekt is naar aanleiding van de klachten van veteranen na de Vietnam oorlog. De veteranen hadden dikwijls klachten als terugkerende gedachten en dromen aan de oorlogs gruwelbeelden, het vermijden van factoren die hen aan de oorlog doen denken, onmogelijkheid bepaalde aspecten van de oorlog te herinneren en extreme geïrriteerdheid zonder aanwijsbare oorzaak.Na veel onderzoek is de Post Traumatische Stressstoornis benoemd om deze klachten te verklaren. Kenmerken van deze stoornis zijn naast bovengenoemde onder andere:
- Slaapproblemen
- Gevoelens van vervreemding van anderen
- Depressie gevoelens
- Extreme reacties op herinneringen aan de traumatische gebeurtenis
- Verstoord, negatief toekomstbeeld
- Concentratieproblemen
- Overgevoeligheid
- Plotselinge onverklaarbare woede-uitbarstingen
De klachten moeten volgen op een gebeurtenis die als zeer traumatisch, oncontroleerbaar of angstaanjagend ervaren werd.