De Linehan-therapie bij Borderline
Er zijn verschillende behandelingen voor de Borderline persoonlijkheidsstoornis. De meest gebruikte behandelingen zijn psychotherapie, psycho-educatie en medicatie. Een vorm van psychotherapie die steeds meer terrein wint is de Dialectische Gedragstherapie van Marsha Linehan.Borderline
Borderline, oftwel de Borderline Persoonlijkheids Stoornis is een psychische aandoening. Het belangrijkste kenmerk is instabiliteit in emoties, gedragingen, relaties, zelfbeeld en stemmingen.De DSMIV is een classificatiesysteem waarmee men kan scoren hoeveel punten iemand scoort op de Borderline Persoonlijkheids Stoornis. Om gediagnosticeerd te worden moet men aan minstens vijf van de onderstaande negen criteria voldoen:
[OLIST]Stemmingswisselingen
Impulsiviteit; dit uit zich vaak in drank- en drugsverslavingen
Identiteitsprobleem; men heeft weinig zelfvertrouwen en weet niet goed wie men is
Chronisch gevoel van leegte
Zwart-wit denken; iemand is óf geweldig, óf helemaal waardeloos. Er is geen grijs gebied
Zelfverwonding/automutilatie
Psychosen/dissociatie; psychisch buiten de realiteit staan
Verlatingsangst
Woede[/OLIST]
Linehan
Linehan heeft een biosociale visie op Borderline. Mensen met Borderline hebben een aangeboren gevoeligheid (biologisch) om deze stoornis te ontwikkelen, maar deze komt pas tot uiting onder bepaalde omstandigheden (sociaal).Dialectisch wereldbeeld
Linehan heeft een psychotherapievorm ontwikkeld die gebaseerd is op het dialectische wereldbeeld. Dit wereldbeeld heeft drie primaire kenmerken:
[OLIST]Alles en iedereen is met elkaar verbonden en een heelheid. Daarom zijn zaken als identiteit en grenzen relationeel.
Polariteitprincipe: realiteit is niet statisch, maar bestaat uit intern tegengestelde krachten, alles blijft opdeelbaar, er is geen duidelijk eindpunt
Continu verandering: constant verandering door spanning tussen these en antithese[/OLIST]
Borderline als dialectisch falen
Linehan ziet Borderline als een dialectisch falen. Mensen met Borderline hebben volgens haar moeite om synthese te bereiken en denken vaak in uitersten. Borderliners zien de realiteit binnen erg nauw referentiekader. Een belangrijke term hierbij is splitsen.
Splitsen is het vastzitten in een rigide cognitief patroon, niet in staat om tot synthese te komen maar alleen antithese of these te bereiken.
Een oorzaak van het splitsen is het moeite hebben om de essentiële verbondenheid met anderen te ervaren, men leeft in het moment. Hierdoor is het leven erg onvoorspelbaar, variabel en instabiel.
Sinds 1995 wordt de therapie van Linehan ook in Nederland gegeven.
Dialectische Gedragstherapie
Het kernprobleem volgens de Dialectische Gedragstherapie is het onvermogen om emoties te reguleren. Men heeft een overactief emotioneel reactiesysteem.De therapie is dan ook niet gericht op in stand houden stabiele omgeving maar op aanleren copingmechanisme voor verandering.
Het doel van de vaardigheidstraining is het aanleren en hanteren van vaardigheden om op een effectieve manier op problemen en veranderingen te reageren.
De cliënt leert zijn gedrag en gedachten ‘managen’. Men leert zich bewust te worden van de manier waarop men reageert, denkt en voelt.
De therapie bestaat uit een individuele psychotherapie en een groepstraining voor sociale vaardigheden. De vaardigheidstraining richt zich op het bewust worden van eigen gedrag, interpersoonlijk functioneren, emotieregulatie en het omgaan met stress en crises.
Bewust worden van gedrag
In deze module gaat het erom dat de cliënt leert begrijpen waarom hij reageert zoals hij reageert. Men leert gedrag van anderen juist observeren en interpreteren.
Interpersoonlijke vaardigheden
Deze module is vooral gericht op assertiviteit. Hoe geef je je grenzen aan, zonder dat je anderen kwetst of omver loopt?
Emotieregulatie
In deze module leert men de functie en herkomst van emoties analyseren.
Omgaan met stress en crises
Men leert in deze module vaardigheden als afleiding zoeken en ontspanningstechnieken.
