InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Psychologie > Borderline Persoonlijkheidsstoornis (BPS)

Borderline Persoonlijkheidsstoornis (BPS)

BPS wordt gekenmerkt door uitermate impulsief en gedrag en voortdurend wisselende stemmingen. Sommige mensen zijn wat heftiger in hun reacties dan anderen. Wanneer iemand van de ene seconde op de andere van heel vrolijk naar intens verdrietig verandert, zou er iets mis kunnen zijn. Zodra die reactie zich uit in extremiteiten zou er wel eens sprake kunnen zijn van een borderline persoonlijkheidsstoornis.

Kenmerken

Volgens de DSM heeft iemand een borderline persoonlijkheidsstoornis wanneer deze aan vijf of meer van de volgende criteria voldoet.
  1. Extreme verlatingsangst
  2. Buitengewoon impulsief (vreetbuien, seks, geld verkwisten, drank en/of drugs)
  3. Extreme stemmingswisselingen (meestal van korte duur)
  4. Gevoel van leegte
  5. Instabiele relaties (overmatig idealiseren en kleineren)
  6. Identiteitsstoornis (instabiel zelfbeeld of zelfgevoel)
  7. Suïcidale neigingen (dreigingen of zelfverminking)
  8. Intense woede (vechtpartijen, driftbuiten of aanhoudende woede)
  9. Dissociatie en paranoïde ideeen (voorbijgaand en stressgebonden)

Algemeen

Waarschijnlijk lijdt 1 tot 2 procent van de volwassenen aan een BPS, vrouwen twee keer zo veel als mannen. Bij probleemjongeren wordt deze stoornis tot wel 25 procent aangetroffen, ook hier meer bij meisjes dan bij jongens. Tussen het 20e en 30e levensjaar zijn de uitingen het ergst, ongeveer 8 tot 10 procent van deze groep pleegt uiteindelijk zelfmoord.
Er bestaat voor een borderliner geen middenweg; het is alles of niets. Iets is schitterend of afschuwelijk. Iemand met BPS is emotioneel instabiel, stemmingen kunnen soms zonder aanleiding omslaan in razernij en zich uiten in geweld of zelfs zelfverwonding. Het zelfbeeld is zeer vertekend, ze zijn erg onzeker en vinden zichzelf vaak heel lelijk. Ze kampen altijd met een leeg en eenzaam gevoel. Ze zijn erg impulsief en handelen voordat ze de consequenties hebben overzien.
Ze zijn wel eerlijk en komen meestal eerlijk voor hun daden uit, de kans is groot dat ze uit zichzelf naar een hulpverlener stappen omdat ze er zelf niet meer uitkomen. Na het 40e levensjaar lijkt de stoornis af te nemen en worden de emoties en het gevoelsleven stabieler. Ofschoon er in het verleden gedacht werd dat de stoornis ongeneeslijk was, schijnt zo’n 40 procent gemiddeld 3 jaar na opname genezen te zijn verklaart.

Relaties met andere mensen

Borderliners kunnen niet goed alleen zijn en relaties met anderen zijn erg belangrijk. Ze kunnen makkelijk contact maken en hebben vooral in het begin de neiging de ander te idealiseren. Door hun onvoorspelbaar gedrag, heftige emoties en soms zelfs agressieve reacties, is het heel moeilijk om relaties in stand te houden. Bang als ze zijn iemand te verliezen, proberen ze de ander te claimen en reageren ze zeer heftig wanneer dit niet blijkt te werken. Iemand met BPS kan iemand op een voetstuk zetten, zich vervolgens teleurgesteld voelen, hem of haar laten vallen en tenslotte het gevoel hebben door de ander in de steek te zijn gelaten.

Relatie met een partner

Het valt niet mee om een relatie te hebben met een borderliner. Ze hebben hoge verwachtingen maar zijn zelf niet in staat te geven. Ze zijn vaak ook niet duidelijk naar de ander en wisselen aanhankelijk en afstotend gedrag met grote regelmaat. Kritiek kan paniek veroorzaken en paniek kan zich uiten in extreem alcohol- en/of drugsgebruik of zelfs maniplatie met zelfmoord. In het ergste geval kan er zelfs een psychose optreden, dit zijn echter veelal kortdurende periodes.

SPS in vergelijking met andere persoonlijkheidsstoornissen

Antisociale persoonlijkheidsstoornis (ASPS)

  • BPS: mensen idealiseren, aandacht vragen
  • ASPS: macht en geld vergaren
  • Overeenkomst: manipulatief en gewelddadig gedrag

Narcistische Persoonlijkheidsstoornis (NPS)

  • BPS: onzeker, vertekend zelfbeeld
  • NPS: vertekend, opgeblazen maar stabiel zelfbeeld
  • Overeenkomst: weinig tot geen invoelend en empatisch vermogen

Schizotypische Persoonlijkheidsstoornis (STPS)

  • BPS: onvoorspelbaar, sterk wisselende gevoelens
  • STPS: bizarre en extreme denkbeelden en overtuigingen
  • Overeenkomst: paranoïde gedachten en illusies

Theatrale Persoonlijkheidsstoornis (TPS)

  • BPS: steun zoeken
  • TPS: bewondering willen krijgen
  • Overeenkomst: aandacht van anderen, claimen

Afhankelijke persoonlijkheidsstoornis (APS)

  • BPS: woedeaanvallen, (zelf-)destructief gedrag
  • APS: wegcijferen, ondergeschikt gedrag
  • Overeenkomst: verlatingsangst, niet alleen kunnen zijn

Lees verder

© 2007 - 2019 Jaszzx, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Borderline of andere stoornissenBorderline of andere stoornissenIedereen voelt zich wel eens somber, bedrukt en verdrietig. Iedereen heeft wel eens slapeloze nachten en kent periodes v…
Borderline, wat is het preciesBorderline, wat is het preciesBorderline is een persoonlijkheidsstoornis en wordt tegenwoordig ook wel emotieregulatie stoornis genoemd. Er zijn heel…
Omgaan met borderline - leven met een borderlinerOmgaan met borderline - leven met een borderlinerAls je bekend bent met borderline persoonlijkheidsstoornis (BPD), dan weet je dat omgaan met borderline niet altijd gema…
Borderline, waar ligt de grens?Borderline is een erge stoornis die je leven heel erg kan beïnvloeden. Een laag gevoel van eigen waarde, moeilijk social…
"Borderliners" leuker dan men denkt?U kent de term wel: borderline. Iemand die deze ziekte heeft wordt vaak niet gezien als de meest makkelijke persoon. Hel…
Bronnen en referenties
  • Beknopte handleiding bij de diagnostische criteria van de DSM-IV-TR / druk 2 The Dsm-Iv Personality Disorders – W. John Livesley www.korrelatie.nl www.e-psychiater.nl www.who.int

Reageer op het artikel "Borderline Persoonlijkheidsstoornis (BPS)"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Wil Eijben, 08-05-2018 08:29 #18
Mijn partner heeft “kenmerken” van BPS maar heeft dat altijd onderkend als ik er over begon zei dat dat hij geen echte borderliner is. Wij kennen elkaar 54 jaar, ik hou van deze man en hij is de vader van onze vier kinderen. Alles heb ik al gedaan om te begrijpen waarom hij doet wat hij doet. Ik ben al bij veel psychologen geweest en heb Haptonomie gedaan en Mindfulness en veel gelezen over BPS. Ik heb een paar weken geleden het boek heb “Leven met een borderliner” van Paul Mason en dat heb ik in een adem helemaal uitgelezen. Alles wat ik voelde en meemaakte daar hoort bij een relatie met een borderliner. Ik ben nu bezig om mijzelf op de eerste plaats te zetten en meer dingen voor mijzelf te doen. Gelukkig kan ik er over praten met mijn partner en weet hij dat ik het boek heb gekocht. Dat alleen al brengt rust in onze relatie, als hij boos is of iets onaardigs zegt ga ik daar niet meer op in, zoals voorheen wel. Ik kom er later wel op terug en zeg dat ik dat niet fijn vond. Mijn partner is al vanaf 2011 in psycho-therapie, was eerst relatie therapie, ik ben zelf ook bij een psycholoog.
Het moeilijkste in onze relatie vind ik zijn claimgedrag. Mijn partner heeft behoefte om af en toe alleen te zijn en we hebben een chalet op de Veluwe dus dat kan ook. Zondagochtend kwam hij weer thuis en was ik met een groep vogels kijken. Op zo een moment eist hij mij helemaal op, hij is een paar dagen weggeweest en wil dan al mijn aandacht terwijl ik lekker, na een flinke wandeling, in de tuin wil zitten met een boek.
Op zo een moment moet ik nog leren toch voor mijzelf op te komen, maar dan weet ik niet hoe en ben ik bang dat er spanningen ontstaan net nu het beter gaat.
Ik zou wel iets meer willen weten hoe ik om kan gaan met zijn claimgedrag

Moon, 22-02-2018 21:22 #17
Hi.
Bij mijn dochter is nu eindelijk de diagnose Borderline gesteld. Na jaren strijd, zoeken en bezoeken artsen, was er niets. Nu is ze voor haar leven getekend met littekens, omdat niemand de diagnose jaren eerder heeft vastgesteld

En nu is er weer een wachtlijst om hulp te krijgen. Ze heeft ook een kind en is daardoor ook alleenstaand. Hoe kan het zo zijn, dat je nergens terecht kan en je aan je lot wordt overgelaten in Nederland? Het lijkt hier soms wel een primitief land.

Een wanhopige moeder

Mathijs, 28-01-2017 01:13 #16
Hallo iedereen, ik heb al bijna 6 jaar een moeizame relatie met een zeer waarschijnlijke borderliner. Sinds 2 jaar hebben we ook een kind. Al meerdere keren stond ik op het punt om te vertrekken maar steeds heb ik nog geprobeerd om er het beste van te maken. Uit een eerdere relatie heb ik ook nog kinderen. Nu weet ik echter niet of ik er nog mee door kan gaan. Ik ben echter bang mijn kind bij haar achter te laten omdat ze vandaag voor het eerst ook zichzelf begon te slaan en krabben en ook mij daar weer de schuld van gaf. Mijn situatie is ontzettend complex, ik moest het gewoon even kwijt bij mensen die mij misschien een beetje begrijpen. Bedankt

Toon, 05-12-2012 10:09 #15
Ik lig met mezelf in de knoop. Loop bij de psych en dacht dat ik eruit was, blijkbaar nog niet, ben aan het zoeken gegaan en na een hoop stoornissen te hebben gelezen kom ik steeds weer terug bij borderline. Dat ligt gevoelsmatig het dichtst bij mij. Maar is het echt zo?

Ster_88, 21-10-2012 22:23 #14
Vinden jullie het niet raar dat er altijd meer vrouwen dan mannen zijn die aan zulke dingen lijden? Miss komt het juist door dat er te veel slechte mannen zijn en miss moeten we met zijn allen daar eens wat aan gaan doen, in plaats van alles maar een naampje te geven en al die therapieën. Het ligt aan Nederland en aan hoe we met elkaar omgaan zo zogenaamd te veel vrijheid.

Juspol, 25-05-2012 11:15 #13
Geachte infoteur. Borderlinesyndroom is een persoonlijkheidsstoornis. En wel overlappend in veel gevallen met psychoses en schyzofrenie ook. Vroeger psychopathische hysterie benoemd.
En hoog tijd dat die benaming en kenmerken dan ook in wordt voorgelicht aan omstanders en verdere burgerij. Patiëntjes kweken zagen we nu genoeg door onwetendheid en eigenwijsheid zelfs in familierecht waar zulke klakkeloos gezag krijgen als vrouwen.
Dat heet kindermishandeling. Men laat bewust zo kindertjes belazeren.

San, 04-02-2012 13:34 #12
@ Dick
Jij bent vast afgestudeerd psychiater gespecialiseerd in BPS.
Je weet zeker dat er geen andere psychische aandoeningen aanwezig waren om rekening mee te houden buiten BPS om, respect voor je kennis. Ik heb BPS en mijn vriendin zoekt dus dit soort forums op om meer inzicht te krijgen door te lezen en te communiceren.
Je kan je niet voorstellen hoeveel misinformatie ze gevoerd krijgt van mensen die denken alle wijsheid in pacht hebben. Enig idee hoe het is om dagelijks in twijfel getrokken te worden over jezelf? Na bijna 2 jaar psychische behandelingen waarna ze toch eindelijk de diagnose BPS vast hebben kunnen stellen had ik eindelijk een stuk meer duidelijkheid en rust, wist wat meer wat overmacht is en wat niet. Info over internet betreffend BPS word onbetrouwbaar door trutjes zoals jijzelf die alles over een kam scheren en zelf geen benul hebben waar ze het over hebben. Ik heb totaal geen opleiding achtergrond binnen de psychologische kader maar zelfs ik kan er uit opmaken dat die vrouw die je 2 maanden kende een stuk meer onder de leden heeft dan BPS.
Pak een boek op ofzo…

Kelly, 24-10-2011 10:01 #11
Ik ben niet op zoek naar een verklaring voor mijn gedrag en zelfbeeld en ben ook niet overtuigd dat ik dan ook gelijk borderline heb. Voordat ik wist wat borderline was en het dus nog niet had opgezocht, ben ik begonnen met overdosis antidepressiva te slikken en me te snijden. Ik wilde niet per se dood, maar gewoon een tijd niet wakker worden.

Daarnaast heb ik erge bindingsangst maar daarentegen ben ik erg bang mensen om me heen kwijt te raken.

Alle symptomen van Borderline komen met mij overeen, mijn moeder heeft het ook. Maar naar me moeder toe wil ik niet uiten hoe ik me voel, onze band is niet sterk. Toen mijn moeder een keer een snee bij mij ontdekte, wilde ze me laten opnemen. Dit is dan ook de reden dat ik geen hulp zoek. Het ene moment ben ik heel vrolijk, het andere moment ben ik in tranen. Het is heel wisselend. Ik voel me ongelukkig, maar aan de andere kant voel ik me weer gelukkig door de mensen om me heen.

Ik ben nog maar 18 en ik durf niet naar een huisarts, misschien mankeer ik helemaal niets. Wie heeft een idee wat ik moet doen?

N., 15-09-2011 16:29 #10
Beste mensen. Ik heb ooit eens een verhaal gelezen over iemand die een relatie had met 'een borderliner'. Ik heb er heel lang over gedacht dat ik dat ook zou kunnen hebben.
Nooit heb ik de stap gezet om daadwerkelijk op internet dingen over bps op te gaan zoeken tot vandaag. echt letterlijk ALLES komt overeen.
Ik heb een heleboel meegemaakt en ondanks mijn jonge leefdtijd heb ik al veel levenservaring opgebouwd, dingen die meiden van mijn leefdtijd nu meemaken heb ik het lastig mee gehad op mijn 11de/12de.
Ik heb wel mensen in mijn omgeving waar ik er mee over kan praten (een goede vriend die veel mensen met bps kent maar zelf denkt dat ik dat niet heb. [ik weet het vrijwel zeker]) en mijn vriend dan. Die ik het ook ontzettend moeilijk maak, hem keer op keer het gevoel geef dat hij niks goed kan doen etc. terwijl ik dan gewoon probeer te vertellen hoe veel ik van hem hou maar het komt er gewoon allemaal niet goed uit.
Mijn moeder heeft ook mijn hele leven al ontzettend veel moeilijkheden met mij.
Ik heb veel mensen in mijn leven gehad maar heb ze allemaal 1 voor 1 verstoten vanewegen 1 klein voorvalletje. Recent is dit ook gebeurt met mijn vriendinnengroep waar ik al 12 jaar mee bevriend was. Ik zit hier ook echt heel erg over in maar na deze gebeurtenis heb ik zo'n haat voor ze ontwikkeld dat ik ze nooit kan aankijken.
Zoals ik al zei, ik heb mensen waar ik er mee over kan praten alleen ben ik eigenlijk op zoek naar een vrouw (of man) die ook bps heeft.
Als dit wederzijds is, kun je mij mailen op; Naomie_alonso@hotmail.com

Dick, 12-11-2010 17:29 #9
Ik heb zelf net twee maanden een relatie gehad met een vrouw met een ''borderlinstoornis.'' Mijn ervaring is dat zij zich er wel degelijk van bewust zijn dat zij de boel bedonderen. Als je ze betrapt op leugens dan zeggen ze dat het niet waar is. Kom je met bewijzen en kunnen zij er niet omheen dan zeggen ze, oh ja ja, ik weet het niet meer zou kunnen, het gaat af en toe niet goed in mijn hoofd. Mijn ex loog er op los, ging van bed naar bed. Natuurlijk het zijn mensen die zeer impulsief doen, maar dit wil niet zeggen dat zij niet verantwoordelijk zouden hoeven zijn voor hun gedrag. Ze zuigen je leeg, ze trekken aan en stoten net zo hard weer af. Er mee omgaan in een relatiesfeer is onmogelijk. In een vriendschap zelfs ook. Hoe triest ook, je moet voor je zelf kiezen.

Chantal, 06-11-2010 20:07 #8
Kan een iemand ook borderline zijn wanneer hij (een man dus) totaal niet agressief is. Wel een heel laag zelfbeeld heeft, grote mate van verlatingsangst heeft, nooit nee tegen sex zegt, mensen manipuleert en de lijn tussen liegen en de waarhied vertellen soms heel dicht bij elkaar ligt. Verder wordt er veel verzwegen en soms wordt glashard gelogen. Inmiddels heeft deze persoon zelfmoord gepleegd en vraag ik me af waar ik iets had kunnen doen. Reactie infoteur, 12-11-2010
Het zou heel goed mogelijk zijn dat de persoon waar je het over hebt, gebukt ging onder borderline of een andere persoonlijkheidsstoornis. Dat hoeft niet maar dat is nu niet meer belangrijk. Belangrijk is dat je goed beseft dat het niet jouw schuld is dat hij ervoor gekozen heeft niet meer te leven. Wanneer iemand niet meer wil leven, zal hij hoe dan ook, vroeg of laat een mogelijkheid of moment vinden om zijn leven te beëindigen. Als naaste of partner kun je hier niets tegen doen. Kijk maar naar Antonie Kamerling, die leek echt alles te hebben wat een mens gelukkig zou moeten maken en toch koos hij ervoor om eruit te stappen. Die beslissing zit diep in de duistere gedachten van iemand die het mooie van het cq zijn leven niet meer kan zien, ook al heeft diegene nog zoveel om voor te leven.
Het is niet jouw schuld en je had het niet kunnen voorkomen. Had je dat gedaan, dan had hij het een week later wel gedaan.

Jan, 13-06-2010 18:47 #7
Ik zou graag met mensen in contact willen komen die een relatie hebben met een borderliner. Weet echt niet meer wat ik moet doen, kan nooit iets goed doen heb altijd ongelijk voel mij nutteloos door haar uitingen, HELP.

J., 19-03-2010 16:04 #6
"Ze zijn wel eerlijk en komen meestal eerlijk voor hun daden uit"

Met deze zin heb ik echt heel veel moeite.
Niet elke borderliner is het zelfde dat weet ik.

Ik ben een kind van een moeder met borderline.
Het woord "eerlijk" komt niet eens in haar woordenboek voor.

Ik hoor van diverse artsen dat liegen, bedriegen, kleineren, verdraaien etc wel degelijk kenmerken zijn van borderline en vaker voor komt dan gesuggereert wordt.
Ik heb erg het idee dat dat soort daden in de doofpot worden gestopt omdat er op de een of andere manier meer begrip moet zijn voor mensen met borderline, dan voor mensen die slachtoffer zijn van iemand met borderline.
Er is genoeg voor borderline te vinden, check google.
Maar voor mensen zoals ik, een kind van… of voor (ex)partners van… is het echt zoeken geblazen naar geschikte informatie die ons gevoel beschrijft.

De zin in het stukje algemeen vind ik dan ook echt niet gepast.
Je kwetst ontzettend veel omstanders die vaak machteloos staan tegenover mensen met borderline.
Juist omdat ze kunnen liegen, bedriegen, verdraaien, kleineren, jaloers zijn etc…

Nu zal ik wel weer kritiek krijgen maar mijn mond is jaren lang gesnoert door iemand met borderline en nu spreek ik gewoon.
En nogmaals niet elke borderliner is het zelfde maar ik heb moeite ze allemaal te vertrouwen, juist omdat ik weet hoe ze dingen kunnen verbergen voor de buitenwereld.

Bps, 21-02-2010 10:47 #5
Het is bij mij pas gediagnostiseerd. Maar nu begint de ellende pas. Waar ik ook werk, nergens gaat het goed/voor de wind. Binnen een paar maanden, zit ik al met wekelijkse gesprekken bij de teamleider. Ze willen je helpen, maar helpen je alleen maar verder de afgrond in. Dat resulteert al gauw in.(voor mij dan) ik doe zo mijn best en nergens word je geaccepteerd. Vrienden hebben het er moeilijk mee.je familie, niemand weet er mee om te gaan, je kringetje word steeds kleiner, door de BPS laten mensen je gauw vallen en word je gezien als lastig en moeilijk. Ik heb ook nog eens een heftige (chronische) depressie erbij, doordat er bij mij in mijn hersenen geen serotonine word aangemaakt, het is alles bij elkaar.ik ben ook liever dood, maar durf de stap niet te zetten, ik snap wel dat het niets oplost, maar het zou mij zoveel rust geven. Het is voor mij niet leven, maar OVERleven. Elke dag als ik wakker word, is het weer een teleurstelling.

Mariette, 01-12-2009 23:00 #4
Hallo ik ben Mariette bakker uit Arnhem ik denk dat ik een borderliner ben maar ik weet het niet zeker ik heb mij nog niet laten onderzoeken. Ik heb het verhaal gelezen en veel dingen komen overeen weinig respect over mij zelf ik kan in eens om slaan van een lief iemand naar heel boos aardig dan hoef ik echt geen mensen te zien ik kan dan niks verdragen. En ik maak oude lidtekens open ik kan niet verdrachen dat ik ze heb-

Yvonne van der Pol, 25-07-2009 23:34 #3
Ik heb borderline en erg vaak ruzie met mensen die het proberen te begrijpen maar het niet kunnen begrijpen. Dat doet me pijn. Ik doe altijd maar mensen pijn zonder dat ik er zelf erg in heb en mensen willen me helpen maar kunnen dat nooit. Echt moeilijk om te leven met deze ziekte.

Debby, 26-01-2009 20:04 #2
Nou nou de persoon NN is nogal grof in de mond en vind niet dat dit zomaar als oordeel gezegd kan worden.Ben zelf ook een BPS en mensen zoals ons hebben het al zwaar zat en zekers als er ook nog gezegd word: Pff jij Bordeliner, het zal wel meevallen je hebt te snel een stempel gekregen!
Ach zal diegene vertellen dat het bij mij 38jaar geduurd heeft voordat deze conclusie kwam en eindelijk vallen er veel puzzelstukjes op ze plaats voor mij… Reactie infoteur, 19-02-2009
Vergeet niet dat slachtoffers nogal heftig kunnen reageren door de ellende die ze hebben meegemaakt. Neemt niet weg dat er verschillende gradaties zijn en niet iedere borderliner even erg gebukt gaat onder zijn of haar stoornis… en zo ook de ervaringen van buitenaf kunnen verschillen.

Nn, 20-12-2008 22:50 #1
Men vergeet te benoemen dat ze bedrog plegen, leugenachtig zijn letterlijk, toneelspelen als de beste en manipuleren als kenmerken. En dat vaak de eigen ouders daar een rol in hebben. Hetzij door verzwijging jarenlang en zelfs nadat ellende is begonnen de eigen partners van zulke laten barsten, omdat ze mee gaan doen in bedrog, handel en wandel. Ken er zat. Reactie infoteur, 25-12-2008
Niet iedere borderliner heeft die kenmerken en sommige borderliners hebben daarnaast ook nog een persoonlijkheidsstoornis. De kenmerken die u benoemd hebben meer weg van een persoonlijkheidsstoornis.

Infoteur: Jaszzx
Laatste update: 24-11-2007
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Psychologie
Special: Psyche
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 18
Schrijf mee!