InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Politiek > België is een van de weinige landen met kiesplicht

België is een van de weinige landen met kiesplicht

In theorie zijn verkiezingen een feest van de democratie waaraan zoveel mogelijk mensen moeten kunnen deelnemen. Daarom werd de kiesplicht in België ingesteld, maar er gaan steeds meer stemmen op om die af te schaffen.

Eerst was er het cijnskiesrecht

De geschiedenis van de kiesplicht dateert al van het begin van de onafhankelijkheid van België. In 1830 werd het cijnskiesrecht voor mannen ingesteld. Men moest een cijns (belasting) betalen om het recht te krijgen om te mogen stemmen. Het ligt voor de hand dat dan ook enkel de rijkeren gingen stemmen. Dat waren er toen 46.000.

Algemeen meervoudig stemrecht voor mannen

De negentiende eeuw was een eeuw van ontvoogding en strijd van de werkende mens. Door toedoen van stakingen in Wallonië die vaak in een bloedig treffen eindigden, maar ook onder druk van vooruitstrevende liberalen en de socialisten werd in 1893 het algemeen meervoudig stemrecht ingevoerd. Dit hield in dat elke mannelijke burger minimum één en soms meer stemmen had (bijvoorbeeld als hij cijns betaalde of als hij een goede positie had of een combinatie van beide).Tegelijkertijd met dit stemrecht werd de opkomstplicht ingevoerd en de kiesleeftijd bepaald op 25 jaar.

Algemeen enkelvoudig stemrecht voor mannen

Vijfentwintig jaar later (1918) werd het algemeen enkelvoudig stemrecht voor alle mannen ingevoerd en de kiesgerechtigde leeftijd verlaagd tot 21 jaar. Niet verwonderlijk dat de populaire koning Albert I hierin een belangrijke rol had gespeeld.

Algemeen enkelvoudig stemrecht voor alle Belgische burgers

In 1948 werd dan de grootste hervorming van het kiesstelsel ingevoerd: nu mochten (of beter: moesten) ook alle vrouwen gaan stemmen, waardoor het algemeen enkelvoudig stemrecht nu voor alle Belgische burgers vanaf 21 jaar gold. Deze leeftijd zou in 1981 tot 18 jaar verlaagd worden. In 1992 kregen alle EU-burgers stemrecht bij de provincie- en gemeenteraadsverkiezingen en vanaf 1999 ook niet-Europese vreemdelingen die minstens vijf jaar legaal in het land verbleven.

Iedereen moet gaan

Vaak is er sprake van een stemplicht daar waar er eerder van een kiesplicht moet gewaagd worden. Immers elke Belg dient zich met zijn oproepingsbrief naar een kiesbureau te begeven waar hij zijn stem kan uitbrengen. Men heeft dus wel het recht om ongeldig of blanco te stemmen. Ook is het mogelijk bij volmacht te stemmen maar daarvoor dient een speciaal formulier te worden ingevuld met de reden van de aanvraag misbruik tegen te gaan.

Wie zijn kiesplicht niet vervult riskeert volgens het Algemeen Kieswetboek boetes tussen de 25 en 50 euro.

Een van de laatste landen

België is een van de weinige landen waar de kiesplicht nog geldt. Ook Luxemburg, Griekenland, Australië, Thailand en de meeste Zuid-Amerikaanse landen verplichten hun burgers nog om naar de stembus te gaan. In Nederland was er een opkomstplicht tussen 1917 en 1970. Sinds deze plicht is weggevallen is de opkomst bij verkiezingen fel gedaald. Het hoogst is die nog bij de parlementsverkiezingen.
© 2010 - 2019 Vosje, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De politieke geschiedenis van de vrouw in BelgiëVolgens de actiegroep Alice moet de volgende Vlaamse regering vijf vrouwen tellen. Na de evenredige vertegenwoordiging o…
Democratie in NederlandDemocratie in NederlandWat is een democratie, in een land zoals Nederland. Wat voor rechten hebben wij, als inwoners op deze democratie. Je heb…
Verzadigde en onverzadigde vetzuren. Wat is het verschil?Verzadigde vetzuren en onverzadigde vetzuren staan tegenwoordig vermeldt op de verpakking van zowat alle voedingsmiddele…
Niet stemmen en blanco stemmenNiet stemmen en blanco stemmenNiet stemmen en blanco stemmen: er is een groot verschil tussen deze twee. Beiden tellen niet mee voor de verkiezingen,…
Rechten van jeugdleden binnen de verenigingRechten van jeugdleden binnen de verenigingDe positie van jeugdleden binnen verenigingen wil nog wel eens aanleiding zijn tot onduidelijkheden. Het simpele feit da…

Reageer op het artikel "België is een van de weinige landen met kiesplicht"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Vandersyppe, 19-09-2012 23:28 #1
België is een land van vrije meningsuiting. Toch werd de plicht ons opgelegd om te gaan stemmen. Wie niet stemt moet een boete betalen. Waar is onze vrijheid dan nog? Ikzelf ben niet van mening te gaan stemmen. Indien ik een boete moet betalen zal ik die weigeren en het aanvechten bij de hogere raad.

Infoteur: Vosje
Gepubliceerd: 07-06-2010
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Politiek
Reacties: 1
Schrijf mee!