InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Politiek > Cyberoorlog en cyberterrorisme. Moeten we ons zorgen maken?

Cyberoorlog en cyberterrorisme. Moeten we ons zorgen maken?

Oorlogen bestaan al sinds mensenheugenis. De laatste jaren lijkt er een nieuwe vorm van oorlogvoeren bij gekomen: Cyberoorlog. Onze maatschappij wordt steeds afhankelijker van computers en internet, en een geslaagde cyberaanval zou gigantische gevolgen kunnen hebben. Maar hoe groot is het gevaar nou echt?

Cyberaanvallen

Tijdens een cyberaanval probeert de ene partij de andere partij schade te berokkenen door middel van computers of het internet. Geprobeerd wordt bijvoorbeeld om systemen van de andere partij te saboteren, of gevoelige informatie te stelen. Cyberaanvallen worden o.a. uitgevoerd door computers te kraken, door het schrijven van kwaadaardige software, of door het uitvoeren van een DDoS-aanval.Tijdens een DDoS-aanval wordt een server uitgeschakeld door hem bijvoorbeeld te overspoelen met dataverkeer. Een cyberaanval zou zeer grote gevolgen kunnen hebben. Kerncentrales, drinkwaterzuiveringen en het elektriciteitsnet zijn allemaal op het internet aangesloten. Ze zouden dus kunnen worden aangevallen door hackers. Een verontrustende gedachte. Maar hoe groot is het gevaar nou echt?

Moeten we ons zorgen maken?

Volgens sommige experts moeten we ons inderdaad zorgen maken om de dreiging van een cyberoorlog. Een geslaagde cyberaanval op een nucleaire installatie is niet zomaar een doemscenario. Sterker nog: het is al eens gebeurd. In 2010 slaagde de Stuxnet-worm erin om een nucleaire verrijkingscentrale in Iran te beschadigen. Over de herkomst van Stuxnet wordt nog altijd heftig gespeculeerd. Er zijn verschillende experts die beweren dat de complexiteit van de Stuxnet-worm erop wijst dat deze worm alleen door een grote overheid geproduceerd kan zijn. De Stuxnet worm is het bekendste voorbeeld van een cyberaanval. Maar de laatste paar jaren hebben er veel meer cyberaanvallen plaatsgevonden.

De eerste echte cyberaanval was in 2007, toen in Estland banken en media plat gelegd werden door een Russische DDoS-aanval. De reden? Ruzie om het verplaatsen van een oorlogsmonument... In 2011 zijn Japanse ambassades op massale schaal gehackt. Ook het bedrijf Mitsubishi was slachtoffer. Bij deze hack is een schat aan militaire informatie buitgemaakt. Beschuldigende vingers wijzen hier naar China. Van de Amerikaanse geheime dienst, de NSA, is inmiddels bekend dat zij kwaadaardige software heeft gebruikt om burgers en overheden af te luisteren. Deze oorlog is al volop losgebarsten, en wordt overal om ons heen gevoerd. Maar betekent dit dat wijzelf een reëel risico lopen om slachtoffer te worden van een cyberaanval?

Of valt het wel mee?

Er zijn deskundigen die de nodige kanttekeningen plaatsen bij waarschuwingen voor cyberoorlogen. Een van die mensen is Thomas Rid, actief op de afdeling oorlogsstudies aan het Kings College in Londen. Hij wijst erop dat de term 'cyberoorlog' misplaatst is. Een oorlog is een gewapend conflict, en bij cyberoorlogen zijn tot nu toe (nog) geen echte wapens ingezet. Sabotage en spionage is volgens hem een betere term. Vroeger werden sabotage en spionage door mensen in het veld uitgevoerd. Nu doet men deze dingen op een veilige plek, vanaf de computer. Wat dat betreft hebben de nieuwe mogelijkheden conflicten juist minder gewelddadig en gevaarlijk gemaakt. Rid wijst erop dat achter het waarschuwen voor cyberoorlogen politieke motieven kunnen zitten. Als de wereld een gevaarlijke plek is, zijn verregaande maatregelen immers gerechtvaardigd. Denk hierbij aan extra controle en surveillance maatregelen. Rid waarschuwt ervoor dat we een vrij internet niet te gemakkelijk op moeten geven, omdat we bang zijn voor een imaginaire cyberoorlog.

Conclusie

Rid heeft een punt als hij waarschuwt voor de vrijheid van het Internet. Angst voor cyberterrorisme heeft er inderdaad toe geleid dat het Internet minder vrij is geworden. De NSA en andere veiligheidsdiensten zetten grof geschut in om ons in de gaten te houden. Deze spionage zou je ook als cyberaanval kunnen zien. Zo wordt angst voor cyberaanvallen een zichzelf vervullende voorspelling. Maar ook voor de andere kant van het verhaal valt iets te zeggen. Hoewel een echt gewapende cyberaanval nog nooit heeft plaats gevonden, zijn er genoeg scenario's te bedenken waarbij wel degelijk doden zouden kunnen vallen. Een cyberaanval kan uit een onverwachte hoek komen. Wat te denken, bijvoorbeeld van een computer van een apotheek, waarop wordt vertrouwd dat hij de juiste dosering aan de juiste patiënt koppelt? De matrixborden die op onze snelwegen de veilige snelheid aangeven? Of een gemaal dat een polder droog houdt... Hoe meer we op het internet vertrouwen, hoe gevoeliger we hiervoor worden. De toekomst zal uitwijzen hoe gerechtvaardigd die angst is.

Lees verder

© 2013 - 2019 Carpeventum, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Van Stuxnet naar Cyberoorlog: hoe een virus een bom vervangtVan Stuxnet naar Cyberoorlog: hoe een virus een bom vervangtStuxnet is een virus dat naar alle waarschijnlijkheid is ontwikkeld door de VS in samenwerking met Israël om het nucleai…
DDos-aanval: verschillende soortenDDos-aanval: verschillende soortenWat is een DDos aanval? Een vraag waarop steeds meer mensen een antwoord zoeken met het toenemen van het aantal aanvalle…
Wat zijn DDOS aanvallen?DDOS staat voor Distributed Denial of Service. Een term die de laatste tijd vaak in het nieuws komt, met name in combina…
Wat is een (D)DoS aanval?Wat is een (D)DoS aanval?Het internet is vrij toegankelijk voor iedereen, en niemand is de baas. Dit brengt echter wel problemen met zich mee. St…
Inhuren van een hackerInhuren van een hackerSteeds meer bedrijven huren hackers in. Dat doen ze om hun eigen veiligheidssystemen te laten testen. Een hacker breekt…
Bronnen en referenties
  • http://www.newscientist.com/article/mg21929334.800-why-a-cyberwar-wont-happen.html#.Uqose-KS4mQ
  • https://www.security.nl/posting/362810/
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Cyberoorlog
  • http://webwereld.nl/beveiliging/1012-vijf-bewijzen-dat-stuxnet-kerncentrales-saboteerde
  • http://weblogs.nrc.nl/ellian/2010/12/18/het-tijdperk-van-cyberoorlog-en-cyberkrijgers/
  • http://webwereld.nl/beveiliging/55104-massale-cyberaanvallen-treffen-japan
  • http://www.nrc.nl/nieuws/2013/11/23/nsa-infected-50000-computer-networks-with-malicious-software/

Reageer op het artikel "Cyberoorlog en cyberterrorisme. Moeten we ons zorgen maken?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Carpeventum
Laatste update: 01-10-2015
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Politiek
Special: Cybersecurity
Bronnen en referenties: 7
Schrijf mee!