Hoofdbegaafde kinderen, toch een probleem?

Hoofdbegaafdheid, toch een probleem voor ouders, leeftijdsgenootjes en leerkrachten? Zo'n twee tot drie procent van onze bevolking wordt als hoogbegaafd beschouwd. Door deze groep hoogbegaafden kan onze wereld snel veranderen, maar wat als je kind tot deze groep behoort? Een hoogbegaafd kind hebben is niet altijd een pretje en vereist enige basale kennis over hoogbegaafdheid om hier op een gepaste manier mee te leren omspringen.

Meervoudige leeftijdsidentiteit bij hoogbegaafden

Hoogbegaafde kinderen liggen vaak ver voor op hun leeftijdsgenootjes op vlak van intellectuele vermogens. Dit geldt niet voor alle vlakken. Deze kinderen kunnen op vlak van sport als voorbeeld dicht aansluiten bij de vaardigheden van hun leeftijdsgenoten. Hierdoor creëren zij dus een meervoudige leeftijdsidentiteit. Bijgevolg geraken de kinderen verstrengeld in een spanningenveld als vanaf hun eerste schoolervaringen.

Creatief denkende kids

Uit vele verhalen blijkt dat hoogbegaafde kinderen anders en sneller denken dan hun leeftijdsgenoten. Dit kan zowel positieve als negatieve gevolgen teweegbrengen. Enerzijds kan dit verrassend en verrijkend zijn, maar anderzijds kan hun creatieve denken leiden tot misse opvattingen of problemen met zijn nabije omgeving.

Leven in spanning

Hoogbegaafde kinderen liggen vaak ver voor op hun leeftijdsgenootjes op vlak van intellectuele vermogens. Dit geldt niet voor alle vlakken. Deze kinderen kunnen op vlak van sport als voorbeeld dicht aansluiten bij de vaardigheden van hun leeftijdsgenoten. Hierdoor creëren zij dus een meervoudige leeftijdsidentiteit. Bijgevolg geraken de kinderen verstrengeld in een spanningenveld als vanaf hun eerste schoolervaringen.

Voorzieningen voor hoogbegaafde leerlingen op school

Op school wordt telkens de prioriteit gegeven om extra hulpmiddelen in te schakelen voor leerlingen met leerachterstanden. Het onderwijs vergeet in de praktijk ook voldoende aandacht te besteden aan leerlingen met een leervoorsprong. In het onderwijs is men onvoldoende of niet in staat om leerlingen die aan de bovenkant van het begaafdheidsspectrum leven op een gepaste manier op te vangen en te handhaven.

Dit leidt tot ernstige gevolgen bij medeleerlingen en ouders. Leerkrachten zouden meer inzicht moeten verwerven over hoogbegaafde kinderen en over de ontwikkelingsproblemen die zich bij deze leerlingen kunnen voordoen.

Onze maatschappij verwaarloost hun emotionele behoeften. Ze worden achtergesteld, waardoor ze maar al te vaak te kampen hebben met psychologische schade die uiteindelijk kan resulteren in een blijvend onvermogen om goed te functioneren in onze maatschappij.

Hoogbegaafdheid in zes categorieën

Hoogbegaafdheid valt moeilijk te definiëren, maar kan alvast gezien worden als personen die door excellente vermogen in staat zijn om hoge prestaties te leveren.
Er bestaan zes grote opsplitsingen binnen begaafdheid en talent.
Door onderzoek zijn deze zes bekomen:
  • Algemeen intellectuele vaardigheden
  • Academische vermogens
  • Creatief of productief denken
  • Leiderschapskwaliteiten
  • Kunstzinnige of expressieve talenten
  • Lichamelijke vaardigheden

Deze zes categorieën omvatten meer dan het eenvoudige begrip intelligentie. Toch worden de meeste onderwijsprogramma’s vaak beperkt tot de eerste twee.

IQ-metingen en andere maatstaven

Hoewel IQ- test niet de enige maatstaf is wordt er meestal gewerkt met deze manier om tot een algemeen beeld van de persoon en zijn intelligentie te komen.

Resultaten

Een gemiddelde IQ van geslaagde hogeschoolstudenten ligt rond de 120. Bij mensen uit de universiteiten zoals wetenschappers, natuurkundigen,… neigt het IQ naar 130. Een persoon met een IQ van hoger dan 130 zou in staat zijn om een succesvolle carrière uit te bouwen voor bijna gelijk welk beroep of onderneming. De hoogste metingen liggen tussen 140 tot 160, maar intelligentie heeft geen absoluut plafond. Dus kan het IQ van sommigen mensen zelfs oplopen tot 180 of 200! Er wordt van een genie gesproken als deze persoon beschikt over een IQ dat hoger ligt dan 160.

Naast het IQ zijn ook schoolprestaties, beoordelingen van de omgeving en creatief gedrag manieren om hoogbegaafdheid te identificeren. Toch blijft het moeilijk voor leerkrachten en ouders om realistisch te oordelen over het kind in kwestie. Ook worden niet alle hoogbegaafde kinderen door de school herkend. Ouders zijn vaak de eerste die de hoogbegaafdheid van hun kind onderkennen. Enerzijds moeten zij oog hebben voor hun natuurlijke trots en neiging om te denken dat hun kinderen met deze gave in de wieg gelegd zijn. Anderzijds moeten ze vertrouwen op hun oordeel en waarnemingen over de gaven van hun kind.

Onderpresteren

De meeste hoogbegaafden presteren ver onder hun potentieel. Dus wie hoogbegaafd is zal niet per se uitbloeien tot een succesvol dokter, advocaat,... Depressiviteit wordt beschouwd als normaal onderdeel van hun leven. Zelfs zelfmoord dreigt in deze groep mensen toe te nemen.

Het is niet omdat ze intellectueel een grote stap voor zijn dat ze een beter leven hebben of betere personen zijn. Vele mythes en misse opvattingen die in onze maatschappij leven rond deze groep, zoals "vroeg rijp, vroeg rot", beïnvloeden hun gedrag. Met als gevolg dat deze jongeren veel te verduren krijgen.

Aan de top geraken, doe je niet alleen

Er wordt beweerd dat hun getalenteerde geest altijd zijn eigen weg weet te vinden, maar jammer genoeg blijkt dit niet overeen te stemmen met de realiteit. Ook hoogbegaafden hebben, zoals iedereen trouwens, steun van anderen nodig om uit te blinken in hun vermogens. Ze hebben steun nodig op academisch en leervaardig vlak, maar evengoed op emotioneel vlak. Ze hebben aanmoediging, begeleiding, begrip en aanvaarding nodig van anderen.
Uit studie blijkt dat ongeveer 20% van de onderpresteerders duidelijke emotionele problemen had.

Onze maatschappijvisie

In onze maatschappij wordt intellectueel uitblinken, creativiteit en anders denken niet zo sterk gewaardeerd. Nochtans zijn deze zaken enorm belangrijk voor onze maatschappijevolutie. We worden constant aangemoedigd om onze sociale vaardigheden en ons lichaam optimaal te ontwikkelen, maar men vergeet aandacht te geven aan de ontwikkeling van onze geestelijke vermogens.

Binnen de schoolprogramma's wordt de nadruk te veel gelegd op het versneld herhalen van feiten en te weinig nadruk op nieuwsgierigheid. Beter zou zijn om meer aandacht te besteden aan de ontwikkeling van zelfbegrip, goede omgang met anderen, open te staan voor gevoelens en als laatste, niet weinig belangrijk, de ontwikkeling van een positief zelfbeeld.
Als men de aandacht hiervoor niet heeft kunnen leerlingen bij sociale of emotionele uitputting of mislukking in een diepe put terecht komen, waar ze leven in hun persoonlijke ellende.

Hoogbegaafde jongeren leven met verschillende identiteiten door hun hoge intelligentie op bepaalde vlakken en normale intelligentie qua sport,... Scholen zouden meer kennis moeten hebben over hoogbegaafde, zodat er ook voor extra hulpmiddelen voor hen kan gezorgd worden. Hoogbegaafdheid kunnen we opdelen in 6 categorieën, waarbij men vooral kijkt naar de eerste twee, nl. Algemeen intellectuele vaardigheden en de academische vermogens. Een persoon met een IQ dat hoger ligt dan 130 kunnen we een hoogbegaafde noemen. Een genie vanaf 160.
Naast de IQ- test kunnen we ook tot resultaat komen via schoolprestaties, beoordelingen van de omgeving en het waarnemen van creatief gedrag. Dit gebeurt meestal door de ouders, opvoeders, leerkrachten.
Velen van deze groep gaan onderpresteren door bepaalde misvattingen en mythen uit hun omgeving.
Het is uiterst belangrijk om bij deze leerlingen ook genoeg aandacht te besteden aan het emotioneel aspect. Verder kunnen we besluiten dat alle kinderen, jongeren en dus ook deze groep steun uit de omgeving nodig heeft om zich succesvol te ontplooien.
© 2009 - 2020 Tactievelingske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Hoogsensitief en hoogbegaafdHoogsensitief en hoogbegaafdEr lijkt een verband te zijn tussen hoogsensitief en hoogbegaafdheid. Is dit verband er werkelijk en zo ja, waar moet je…
HoogbegaafdheidHoogbegaafdheidIn het onderwijs is er de laatste tijd veel aandacht gekomen voor hoogbegaafde kinderen. Er is zelfs al een middelbare s…
Hoogbegaafd, wanneer ben je dat?Hoogbegaafd, wanneer ben je dat?Veel ouders scheppen graag op over hun kinderen en dan is hoogbegaafdheid al snel iets om te gebruiken. Het zegt immers…
Hoogbegaafdheid bij basisschoolkinderenHoogbegaafdheid bij basisschoolkinderenHoogbegaafd zijn is 'in'. Steeds meer kinderen en ouders krijgen met hoogbegaafdheid te maken; er zijn speciale scholen…

Ja heb ik, en nee zeggen ze toch nietJa heb ik, en nee zeggen ze toch niet“Ja, heb ik, en “nee” zeggen ze toch niet”, is onbewust vaak de uitgangspositie van veel kinderen. En vanuit hun ervarin…
Stromingen binnen de pedagogiekStromingen binnen de pedagogiekBinnen de pedagogiek kennen we meerdere stromingen. De stromingen bestaan uit een aantal theoriën. Het is aan de pedagoo…
Bronnen en referenties
  • K. Jurgens, F. de Mink, De begeleiding van hoogbegaafde kinderen. Koninklijke Van Gorcum BV, 2002, p. 1-20.

Reageer op het artikel "Hoofdbegaafde kinderen, toch een probleem?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Melod (infoteur), 22-02-2009 18:51 #2
Er bestaan diverse IQtests, met elk eigen normen wat betreft hoogbegaafdheid. Je kan niet zonder meer zeggen dat een IQ van 130 hoogbegaafdheid impliceert :)

Sjaak, 20-02-2009 14:23 #1
Quote: "Uit studie blijkt dat ongeveer 20% van de onderpresteerders duidelijke emotionele problemen had. Er bestaat dus wel duidelijk een link tussen onderpresteren en emotionaliteit."

>> Nee dat kunnen we helemaal niet concluderen adhv deze gegevens, er wordt tenslotte helemaal niet vermeld hoe groot het percentage gemiddelde of bovengemiddelde presteerders met emotionele problemen is!

Infoteur: Tactievelingske
Laatste update: 22-02-2009
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Pedagogiek
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 2
Schrijf mee!