Wie beter betaald krijgt, presteert beter

Wie beter betaald krijgt, presteert beter Wie beter betaald wordt, werkt beter. Een bonus werd lange tijd beschouwd als kenmerkend voor een vooruitstrevende organisatie. Maar is zo'n aanmoedigingspremie wel zinvol? Of is de innerlijke drive in feite veel beter?

Beloning gerelateerd aan de prestatie

Veel mensen zijn ervan overtuigd: wie beter beloond wordt, functioneert beter. Deze theorie in acht nemend, werden aanmoedigingspremies lange tijd beschouwd als kenmerkend voor een vooruitstrevende organisatie. De beloning moet liefst zo nauw mogelijk aansluiten bij de individuele prestaties van een werknemer. Een bedrijf dat zijn werknemers een vast loon betaalt, werd lang als bekrompen aangemerkt.

Vooral de toekenning van aandelenopties of bonussen wordt algemeen beschouwd als de belichaming van prestatieverhogend loon. En er gingen in het verleden wel eens stemmen op om prestatiebeloning ook voor overheidsinstellingen en universiteiten toe te passen.

Prestatiebeloning product van traditioneel economisch denken

Het idee van prestatiebeloning vindt zijn oorsprong in traditioneel economisch denken: de mens wordt beschouwd als egoïstisch wezen dat in de eerste plaats geïnteresseerd is in zijn inkomen. Wie voor zijn werk meer geld krijgt, presteert beter. Sedert een aantal jaren probeert de moderne economie om rekening te houden met de bevindingen van psychologie en sociologie om menselijk gedrag beter te begrijpen.

Het kan niet worden ontkend, met werken willen we geld verdienen. En ook status is belangrijk: iedereen wil graag door anderen erkend en bewonderd worden. Maar deze extern gevoede motivatie verklaart slechts voor een deel het menselijk handelen. Even belangrijk is de "innerlijke bevlogenheid" om zich in een baan te laten inspireren.

Bedrijven zijn op innerlijke motivatie van medewerkers aangewezen

Bedoelde innerlijke motivatie is op 2 twee oorzaken terug te voeren:
  • het feit dat de uitoefening van een activiteit genoegdoening geeft. Denk bijvoorbeeld aan het oplossen van netelige problemen of de uitoefening van een hobby;
  • maar activiteiten worden ook ondernomen omdat bepaalde normen in de loop der tijd zijn gewijzigd. Ze worden niet langer gezien als dwang, maar vrijwillig uitgevoerd, zélfs wanneer niemand de uitoefening ervan controleert. De meeste mensen deponeren hun afval op de daarvoor aangewezen plaatsen; ze zouden zich schuldig voelen als ze het zomaar op straat zouden gooien.

Monetaire prikkels beïnvloeden de interne motivatie

Intrinsieke en extrinsieke motivatie zijn van elkaar afhankelijk. Monetaire prikkels, zoals prestatiebeloning , beïnvloedt onder bepaalde omstandigheden de innerlijke motivatie. Een voorbeeld is de (inmiddels verdwenen) communistische planeconomie, waar geprobeerd werd om economische ontwikkeling en innovatie te bereiken door taakstellingen van boven op te leggen. Lenin rechtvaardigde deze aanpak door te zeggen: "Vertrouwen is goed, controle is beter"

Zoals we weten zijn die pogingen jammerlijk mislukt omdat mensen eigen initiatief en innerlijke motivatie werd ontnomen. Zoals de gebeurtenissen in de voormalige communistische landen laten zien, is het moeilijk om die innerlijke motivatie weer op te bouwen.

Hoe financiële prikkels een arbeidsverhouding kunnen wijzigen

Problematisch wordt het wanneer een relatie tot dan op vrijwillige samenwerking berustte, maar als gevolg van betaling plots een zakelijke verhouding wordt. Voorbeeld is de werkneemster die in het kader van een spoedopdracht bereid was om over te werken, omdat zij graag goed werk leverde. Zij zal dit ook in de toekomst doen als haar baas zijn waardering uitdrukt in de vorm van een boeket bloemen.

Maar worden de overuren gewoon in geld afgerekend, dan worden ze gedegradeerd tot een louter commerciële aangelegenheid. De medewerkster zal in de toekomst alleen nog maar tot overwerk bereid zijn als ervoor betaald wordt.
© 2013 - 2021 Serkozy, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
De voor- en nadelen van prestatiebeloningenDe voor- en nadelen van prestatiebeloningenPrestatiebeloningen (of variabele beloningen) worden door bedrijven ingezet om de betrokkenheid en de motivatie van hun…
Beloningen werknemersEen extra beloning voor werknemers kan prestatieverhogend werkend. Beloningen voor werknemers zijn er in verschillende v…
Ethologie: gedrag van dierenEthologie: gedrag van dierenWaardoor ontstaat het gedrag bij dieren? Is dit wat er wordt bedoeld met instinct? In de wetenschap van de biologie is e…
Overwerk en overwerkvergoedingOverwerk en overwerkvergoedingEen baan waarin geen overwerk voorkomt, bestaat bijna niet meer: overuren zijn aan de orde van de dag. Afspraken over ov…

Wijkverpleegkundige een belangrijk beroepThuis wonen heeft voor veel ouderen de voorkeur. Maar kwetsbare ouderen kunnen dat vaak niet alleen. Om zo lang mogelijk…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Geralt, Pixabay
Serkozy (1.241 artikelen)
Laatste update: 02-02-2015
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Opleiding en beroep
Bronnen en referenties: 1
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.