WETS en WOTS: Buitenlandse straf uitzitten in Nederland

In 2012 is een wet aangenomen waarbij Nederlandse gevangenen in een land van de Europese Unie gevangen zitten, hun straf in Nederland kunnen uitzitten. De straf die daar moet worden uitgezeten, geldt dan ook in Nederland. Het geldt voor alle celstraffen, maar ook voor taakstraffen en andere voorwaarden die een buitenlandse rechter heeft opgelegd. Eind 2014 zijn alle landen van de EU overgegaan op de regeling waarbij Nederlandse gevangen naar Nederland mochten komen in het kader van Wets.

Wets: gevangenen in het buitenland mogen naar Nederland komen

WETS is de wet die regelt dat Nederlandse veroordeelden in landen van de EU hun straf in Nederland kunnen uitzitten. Daarvoor is echter wel strafrechtelijke samenwerking nodig tussen de lidstaten van de Europese Unie en het feit dat zij elkaars rechtssysteem en rechterlijke uitspraken vertrouwen en overnemen. Zodanig dat de buitenlandse vonnissen in beginsel worden erkend en ook uitgevoerd. Mensen uit Nederland die dus een gevangenisstraf in het buitenland hebben gekregen en die ook uitzitten in een buitenlandse gevangenis kunnen onder bepaalde voorwaarden de straf in een Nederlandse gevangenis uitzitten.

Tot begin 2012: WOTS verzoeken

Of de wet er komt is nog niet helemaal duidelijk. Tot begin 2012 konden gevangen die in de EU hun straf uitzaten alleen naar Nederland komen om daar verder te zitten door een WOTS-verzoek in te dienen. De Nederlandse overheid was echter helemaal niet verplicht om daar aan mee te werken en de weigeringsgronden waren onbeperkt. Dat verandert onder de nieuwe EU-wetgeving. Nederland is onder die regels verplicht om de straf te erkennen en uit te voeren als vonnis is gewezen in een andere EU-lidstaat.

Voorwaarden om in Nederland de straf uit te zitten die in een ander EU-land is gewezen

Overigens zijn er wel regels verbonden aan de overplaatsing van de gevangen naar Nederland. De gedetineerde moet bijvoorbeeld binding hebben met Nederland heeft. Dat betekent dat hij of zij meer moet hebben dan de Nederlandse nationaliteit alleen. Voor de veroordeling in het buitenland moet iemand bijvoorbeeld in Nederland hebben gewoond.

WETS-verzoek indienen

Veroordeelden in een ander land moeten om in aanmerking te komen een WETS-verzoek doen. Daarbij moet het vonnis worden ingediend en er moet een ingevuld certificaat worden bijgevoegd. Als dat naar voldoening is ingevuld, wordt de WETS-procedure beoordeeld. Overigens hoeft de veroordeelde niet in te stemmen met de overplaatsing naar Nederland. De procedure duurt gemiddeld 6 tot 20 maanden. De afdeling Internationale Overdracht Strafvonnissen (IOS) van de Dienst Justitiële Inrichtingen handelt de aanvragen af om de buitenlandse gevangenisstraf om te zetten naar een gevangenisstraf die in Nederland kan worden uitgezeten.

Blijft de straf hetzelfde of verandert hij?

Begin 2012 kunnen veroordeelden op twee manieren worden overgeplaatst vanuit een buitenlandse gevangenis naar Nederland. Dit kan via een
[OLIST]Omzettingsprocedure waarbij de buitenlandse straf wordt omgezet in een straf die overeenkomt met de Nederlandse strafpraktijk
De procedure van voortgezette tenuitvoerlegging. In dat geval wordt de straf niet aangepast, tenzij hij is strijd is met het Nederlands Recht. Dat kan bijvoorbeeld als de buitenlandse straf veel langer is dan de maximale straf in Nederland. [/OLIST]

Eerder een besluit over overbrenging naar een Nederlands gevangenis

Wie tot begin 2012 een WOTS-verzoek indiende moest daar vaak 2 jaar of langer op wachten. Bij de WETS wordt die termijn behoorlijk verkort. Binnen 120 dagen moet beslist worden en moet de persoon in kwestie zijn overgebracht naar Nederland als daartoe is besloten. Wel gaan die 120 dagen pas in als de Nederlandse justitie alle papieren heeft ontvangen.

Niet iedereen komt in aanmerking voor overplaatsing van een buitenlandse gevangenis naar Nederland

Niet iedereen die in een andere EU-lidstaat is veroordeeld kan en zal overigens worden overgeplaatst. Het land waar de persoon is veroordeeld kan besluiten om niet mee te werken. Dit kan als iemand bijvoorbeeld veroordeeld is voor een feit waardoor de rechtsorde van dat land ernstig is geschokt of bijvoorbeeld als er slachtoffers zijn gevallen. WETS is dus geen verplichting om iemand daadwerkelijk over te plaatsen van een buitenlandse gevangenis naar een Nederlandse.

Wanneer treedt WETS in werking?

Wets is in 2012 in werking getreden. De WETS-procedure is alleen van toepassing zijn op straffen die na 5 december 2011 onherroepelijk zijn geworden. Nederlanders die tot die datum zijn veroordeeld en hun straf in Nederland willen uitzitten, moeten daarvoor een (oud) WOTS-verzoek indienen.

Polen doet niet mee: Nederlanders in Poolse gevangenissen moeten een WOTS-procedure volgen

Polen heeft aangegeven dat ze niet mee wil doen aan WETS tot 2016. Nederlanders die in een Poolse gevangenis zitten moeten als ze willen worden overgeplaatst een langdurige WOTS-procedure blijven volgen. Of andere landen ook een voorbehoud hebben gemaakt, was eind februari 2012 nog niet bekend.

Hoeveel Nederlandse gevangen in gevangenissen in andere EU-landen?

In 2011 zaten er meer dan dertienhonderd Nederlanders gevangen in andere EU-gevangenissen. De meeste van hen zaten achter de tralies in Duitsland (400), gevolgd door 291 in Spanje en 177 in Frankrijk. De eerste gevangenen zullen waarschijnlijk in 2013-2014 naar Nederland komen. De schatting is dat er dan 100 tot 200 mensen naar Nederlandse gevangenissen zullen komen. Maar buitenlandse gevangenen uit andere EU-lidstaten verhuizen dan van Nederland naar hun eigen thuisland.

Waar geldt WOTS of WETS?

Niet alle EU-landen zijn al klaar met de invoering van de EU-regelgeving. Eind 2014 vond in bepaalde EU-landen strafoverdracht plaats op basis van de WETS. In alle landen buiten de EU waar Nederland een verdrag mee heeft, bleef de WOTS van kracht. Op Over Wets en Wots is meer informatie te vinden over de Wets of Wots regelingen.

© 2012 - 2026 Singalees, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Vanaf 2021 is InfoNu gestopt met het publiceren van nieuwe artikelen. Het bestaande artikelbestand blijft beschikbaar, maar wordt niet meer geactualiseerd.

Bronnen en referenties

www.prisonlaw.nl
Leeuwarder Courant
http://www.dji.nl/binaries/kopie-van-landenoverzicht-strafoverdracht-per-land-brondocument-versie_tcm41-120878.pdf

Reacties

Arie, 14-12-2016
Mijn broertje zit vast in Frankrijk, heeft 4 jaar gekregen hoe zit het met de wet? Hoelang duurt een overplaatsing van Frankrijk naar Nederland gemiddeld? Hoe zit het in Frankrijk? Wat ik begrepen heb is dat je halverwege je straf een liberty explussion kan aanvragen, enig idee hierover? Is het ook zo dat als hij naar Nederland komt dat hij in aanmerking kan komen om eerder vrij te komen op enkelband/openkamp en dergelijke?Reactie infoteur, 16-02-2017
Is alle informatie compleet en gecontroleerd? Dan neemt IOS de zaak in behandeling. Binnen 90 dagen neemt de minister de beslissing of Nederland het vonnis overneemt of niet. Soms kan het langer duren. In die 90 dagen stuurt IOS de aanvraag naar het gerechtshof in Arnhem. Het gerechtshof moet toetsen of uw vonnis in Nederland ten
uitvoer kan worden gelegd. Daarna geeft het gerechtshof een oordeel over de zaak. Bij een negatief oordeel gaat de strafoverdracht niet door. Bij een positief oordeel stemt IOS namens de minister in. Informatie over de instemming krijgt u via het land waar u vastzit.
Daarbij hoort ook een uitleg op papier over de gevolgen van de strafoverdracht. IOS vraagt aan dit land om u deze informatie te geven. Ondanks dat het gerechtshof positief oordeelt, kan IOS namens de minister alsnog het verzoek afwijzen. Info: http://www.dji.nl/justitiabelen/strafoverdracht-wots-en-wets.aspx.

Sil, 21-03-2015
Mijn man zit vanaf januari '15 vast in Duitsland. Hij moet nog voorkomen. Is de Wets daar al in werking? Kan hij die al aanvragen als dat zo is?Reactie infoteur, 21-03-2015
Het lijkt er niet op dat Duitsland dit al doet. Maar op deze site kunt u meer informatie krijgen en die wordt daar ook bijgehouden: https://www.dji.nl/Onderwerpen/strafoverdracht-wots-en-wets.aspx#paragraph5

Debbie, 13-03-2015
Mijn vriend zit al vanaf 2013 vast in polen, maar tot op de dag als vandaag nog steeds geen vooruitgang of vooruitzicht. Moet hij nu wachten tot wanneer nu eindelijk zijn straf is bepaald of kan hij al eerder naar Nederland komen?Reactie infoteur, 21-03-2015
Hij moet wachten tot zijn vonnis is uitgesproken.

Mevrouw S., 02-12-2014
Hallo,

Weten jullie misschien wanneer Duitsland gaat tekenen voor de wets?
Ik hoor dat ze al aan het uitstellen zijn. En hoevaak wordt de halfstraf in duitsland toegepast bij nederlandse gedetineerden?

MvgReactie infoteur, 11-12-2014
Eind 2014 vindt in alle EU-landen strafoverdracht plaats op basis van de WETS. Daar hoort Duitsland dan dus ook bij.

Nadia, 06-06-2013
Mijn man zit vast voor tweede keer in Spanje, heeft hij een verzoek overplaatsing naar Nederland komen maar was helaas niet akkoord, omdat in Spanje hadden ze nog geen WETS. Eindelijk heeft Spanje nu ook WETS (SIS ya esta en vigor). mijn vraag is heeft mijn maan nu kans voor overplaatsing.Reactie infoteur, 25-06-2013
Hij kan nu weer proberen om overplaatsing aan te vragen. Of hij een kans heeft kan ik niet beoordelen.

Diana, 20-04-2013
Mijn man zit vanaf 28 dec 2011 vast in Duitsland. Nu is het zo dat Nederland en ook Duitsland akkoord zijn gegaan met het overplaatsen naar Nederland. Vanaf 14 januari vraagt de wots aan Duitsland de vi datum. Maar Duitsland reageerd niet. Wat kan de oorzaak ervan zijn?

Nu is het zo dat mijn man 3 jaar en 6 maanden heeft gekregen als hij had gekozen voor de straf in Duitsland uit te zitten was hij 26 sep 2013 vrij. Hij koos voor naar Nederland want de advocaat van hem gaf aan dat hij dan januari 2012 in Ned. Zou zijn. Dat is dus niet het geval. Maar hoe gaat de straf van mijn man nou verder als hij in Nederland komt? Word zijn straf op nieuw bekeken of zit hij hier in Nederland ook tot sep net als in Duitsland. Of kan die voorwaardelijk vrijkomen. Of is het het ergste geval dat als hij naar Ned. Komt dat hij dan nog uiteindelijk langer zit dan in Duitsland.Reactie infoteur, 23-04-2013
Waarom Duitsland niet reageert op het verzoek weet ik ook niet.
De straf die uw man uit moet zitten is net zo lang als die in Duitsland zou zijn.

Nadia, 09-04-2013
Mijn maan zit in spanje sinds september 2012 voor de 2 keer, voor spanje mag hij komen maar voor nederland niet omdat is de 2 keer wat moet ik doen?Reactie infoteur, 10-04-2013
Helaas kunt u dan niets doen.

Oesha Gangadien, 08-04-2013
Geachte heer/mevrouw,

Mijn vriend zit sinds Dec 2012 vast in Polen, hij is nog niet voorgekomen er is mij verteld dat hij in juni voorgaat. Nu is mijn vraag of Polen mee doet aan de WETS verzoek. Ik lees dat Polen niet mee doet aan de wets verzoek, is dit nog steeds het geval? Want de Reclassering verwijst mij door om contact op te nemen met jullie zodra mijn vriend voor is geweest. Want volgens de Reclassering was het voorheen WOTS en is nu WETS verzoek geworden.

Vriendelijke groet,
O GangadienReactie infoteur, 08-04-2013
Polen doet nog steeds niet meer en dat duurt tot 2016. PrisonLAW adviseert daarom in het algemeen om – ingeval men het strafrestant uit een andere EU-lidstaat in Nederland wenst te ondergaan – niet te wachten tot de inwerkingtreding van de nieuwe regelgeving, maar een WOTS-verzoek in te dienen. Nederlanders die onherroepelijk zijn of worden veroordeeld in Polen zullen dus ook een gebruik moeten blijven maken van de WOTS-procedure. Overigens kunt u dat niet hier doen, dit is gewoon een informerende site.