InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Diversen > Openbare toiletten in Nederland, waar blijven ze?
mijn kijk op

Openbare toiletten in Nederland, waar blijven ze?

Openbare toiletten in Nederland, waar blijven ze? We moeten allemaal naar de WC, elke dag weer. Buiten de deur is het in Nederland echter nog steeds slecht geregeld met de openbare sanitaire voorzieningen. Met name vrouwen en ouderen zijn verplicht om, zodra ze zich langere tijd naar buiten begeven, te bedenken waar ze naar het toilet kunnen gaan. Om vervolgens bij hun activiteiten daar veel rekening mee te houden. Dat valt vaak niet mee; er zouden meer voorzieningen moeten komen. Maar waar blijven die openbare toiletten?

Basisbehoefte

De mens heeft een aantal basisbehoeftes, dat is geen nieuws. Eén daarvan is de behoefte doen, en dan gaat het over iets waar iedereen elke dag gemiddeld vijf keer mee te maken heeft: het gebruik van het toilet. Zodra je in Nederland een voet buiten de deur zet wordt het echter moeilijk om een openbaar toilet te vinden. Soms zijn ze er wel maar zijn ze niet om te harden zo smerig. Over het algemeen is het echter lastig om legaal ergens je behoefte te kunnen doen zodra je je in de openbare ruimte begeeft.

Openbare toiletten: de krul

In de grote steden is er voor een man nog het urinoir ("krul") om een plas te doen. Maar met de behoefte aan sanitaire voorzieningen voor vrouwen wordt veel te weinig rekening gehouden. In een documentaire over de feministische vrouwenorganisatie Dolle Mina was te zien hoe de vrouwen begin jaren '70 urinoirs in Amsterdam voorzagen van grote roze strikken. Die actie was bedoeld om duidelijk te maken dat het met de openbare sanitaire voorzieningen voor vrouwen droevig gesteld was: die waren er niet. De vrouwen wilden openbare toiletten. Het ergste is dat we inmiddels bijna veertig jaar verder zijn en dat ze nog steeds veel te weinig te vinden zijn.

Bij de HEMA

Langs de snelwegen zijn er bij de meeste benzinestations WC's, daar is wel in voorzien. De problemen beginnen in de stad.
Natuurlijk, je kunt tijdens het winkelen in een wat grotere plaats naar de HEMA of de Bijenkorf om daar tegen betaling naar de WC te gaan. Die toiletten worden "semi-openbaar" genoemd. Maar wat nou als er helemaal niet zulke winkels zijn waar je naar de WC kunt gaan? Dan wordt het vragen bij een willekeurige andere winkel of je van het toilet gebruik mag maken. Soms wordt het schoorvoetend toegestaan en moet er eerst een verkoopmedewerker een sleutel halen. Diegene blijft dan buiten de WC-deur wachten tot je klaar bent omdat die deur natuurlijk ook weer moet worden afgesloten. Zelf meegemaakt bij een grote winkel op een bedrijventerrein. Soms ook wordt het ook botweg geweigerd met als opgaaf van reden dat het voor klanten niet toegestaan is van het toilet gebruik te maken. Ook zelf meegemaakt, acht maanden zwanger.

Wildplassen

Wat het nog onbegrijpelijker maakt is dat het hier niet over een bijzondere, zeldzame activiteit gaat. We kunnen tegenwoordig op steeds meer plaatsen eten en drinken kopen zonder daarvoor een restaurant (met WC!) in te hoeven maar als het genuttigde er na een poosje weer uit moet dan zoeken we het zelf maar uit. Als er geen krul in de buurt is kan een man zijn toevlucht nog nemen tot een boom of bosje, al wordt dit dan wildplassen en daarmee illegaal. Portieken en kerkdeuren schijnen ook nogal geliefd te zijn in dit verband maar dat zal wel te maken hebben met de nabijheid van cafés.

Beperkte bewegingsvrijheid zonder openbare toiletten

Vrouwen plassen niet gauw "wild", zeker niet in een stad, en worden dus beperkt in hun bewegingsvrijheid. Dan is er de keus: toch maar (weer) een restaurant in en verplicht een consumptie nemen, je winkelroute afstemmen op die enkele winkel waar je wel naar het toilet kunt, of je plas ophouden en maar snel naar huis gaan als het niet langer gaat. Prettig is dat natuurlijk niet. Vrouwen worden ongesteld waardoor ze zich moeten verschonen, als ze zwanger zijn moeten ze vaker plassen dan normaal. Vaker dan vaders zijn het moeders die ook hun kleine kinderen buitenshuis op de WC helpen. Dat begint al vroeg: voorzieningen in restaurants e.d.voor het verschonen van de baby worden nog vaak gemaakt in de ruimte van de damestoiletten.

Ouderen

Voor ouderen is het nog lastiger, die moeten vaker naar het toilet, zeker als ze medicijnen gebruiken (plaspillen) of aan incontinentie lijden (ook nogal wat jongere vrouwen hebben hier trouwens al mee te maken, na een bevalling). Nederland vergrijst in hoog tempo dus komen er nog meer ouderen. Rolstoelgebruikers kunnen het in dit verband wel helemaal vergeten: qua rolstoeltoegankelijkheid is het met de enkele beschikbare (semi-) openbare toiletten slecht gesteld, en als man in een rolstoel kun je zelfs de krul of de boom vergeten. Dus:

Waar blijven de openbare toiletten?

Citymarketing

In grote winkelcentra en stadsharten, maar ook bij parken, bossen, recreatiegebieden, stranden, op kleinere stations, op bedrijventerreinen met megawinkels zoals tuincentra, woonwinkels en elektronicazaken? Niet alleen in de grote steden maar ook in de wat kleinere plaatsen? Het zou uit oogpunt van "citymarketing" ook veel slimmer zijn om mensen (vrouwen) tegemoet te komen daarmee: ze kunnen langer blijven en dus meer geld uitgeven. Vrouwen willen bovendien meestal vaker en langer dan mannen winkelen voor bijvoorbeeld kleding.

Buitenland

In landen om ons heen blijkt het wel te kunnen: in Engeland, Schotland en Duitsland bijvoorbeeld heeft elke middelgrote plaats openbare toiletten. Soms gaat het om zogenaamde zelfreinigende toiletten, soms niet. Open constructies, rolstoeltoegankelijk. Ze zijn schoon en toiletpapier is er ook. Allemaal gratis. Dat laatste is wat mij betreft niet eens nodig: ik zou er best voor willen betalen. Dat wordt tenslotte ook verwacht bij bijvoorbeeld V&D of de HEMA (ook al heb je daar net voor 100 euro inkopen gedaan). In Frankrijk bouwen ze zelfs openbare toiletten met Europees subsidiegeld. Waarom kan dat hier niet?

Hoge nood

Een poosje geleden was er een veelbelovende actie: Ik Moet Heel Nodig NU. Handtekeningen werden verzameld om die te kunnen aanbieden bij de minister, een roep om meer openbare toiletten voor vrouwen. Wat hier uiteindelijk mee is bereikt is mij niet duidelijk: ik heb er niets meer over gehoord en de site is niet meer bereikbaar.

Hoog nodig: dat het onderwerp door de politiek wordt opgepikt en er eindelijk eens verbetering komt in deze situatie.

Lees verder

© 2009 - 2019 Lexia, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Vind een schoon openbaar toilet met airpnpVind een schoon openbaar toilet met airpnpJaarlijks wordt de hygiëne van openbare toiletten door verschillende partijen getest. Uit deze vele testen blijkt dat de…
Verschillende toiletgebruikenVerschillende toiletgebruikenHet toilet, iedereen ter wereld maakt er gebruik van, maar niet in elk land gaat het op dezelfde manier. Zorg dat u niet…
Angst om te plassen (paruresis)Angst om te plassen (paruresis)Voor de meeste mensen is het vanzelfsprekend dat als je aandrang voelt om te plassen, dat je probleemloos naar de wc kun…
De waarheid over Chinese hygieneDe waarheid over Chinese hygieneLaten we er niet omheen draaien: China is niet het schoonste land in de wereld. Bepaalde gewoonten zijn voor westerlinge…
Toilet (ook wel wc)Het toilet (of wc) is een onderdeel van het sanitair dat wordt gebruikt om te ontlasten. Toilet heeft twee betekenissen:…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Fubar Obfusco, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Toilet

Reageer op het artikel "Openbare toiletten in Nederland, waar blijven ze?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Zara, 28-06-2015 12:05 #5
In Iran mag je zelfs gebruik maken van de toilet in de winkels, zonder aanbetaling. Zelf vind ik het niet normaal dat we voor de WC moeten betalen, dit is iets wat een mens echt moet doen. Zelfs in de bossen en na 100 meter heb je een WC zodat mensen hun behoefte kunnen doen. Echt jammer dat Nederland nog niet zo ver is met dit. Mijn vader is in de leeftijd 666 jaar en hij moet constant plassen en hierdoor gaat hij niet naar grote steden, anders moet hij plassen. Nederland is al zo erg veranderd omdat er constant nieuwe dingen aankomen, maar waarom niet met dit. Elke winkel moet ook toelaten dat klanten naar wc moeten, ook al zijn ze geen klanten wij moeten begrip voor elkaar hebben. Ook is het belangrijk dat we elkaar begrijpen. Je vraagt een winkel mag ik naar de wc, kijken ze je aan en zeggen ze nee. Zij weten hoe erg het is als mensen naar de wc moeten, maar toch laten ze ons niet plassen. Sommige mensen denken alleen aan zichzelf, echt jammer.

Hans, 27-01-2012 16:08 #4
Tankstations aan de autowegen zijn verplicht een toilet te hebben. Gebruik hiervan mag niet beperkt worden tot klanten. Wel mag men tegen afgifte van een bonnetje een bijdrage vragen. Het betaalde bedrag kan tegen inlevering van het bonnetje gebruikt worden om een consumptie of aankoop mee te betalen. Deze regeling zou eigenlijk in de winkelstraten voor de grotere bedrijven ook ingevoerd moeten worden. In de VS is dit de gewoonste zaak van de wereld.

Toos, 10-10-2010 12:15 #3
Net terug van onze zoveelste vakantie in Engeland ergerde ik me weer aan de berichten hier in de krant dat er ook geen toiletten meer zijn in bepaalde treinen. En het is op de stations ook al zo droevig gesteld, om van het gebrek aan openbare toiletten in Nederland nog maar te zwijgen!
Inderdaad, in ieder gehucht in Engeland is wel een openbaar toilet, ook bij P&R stations, sportvoorzieningen, parkeerplaatsen bij bezienswaardigheden, noem maar op. Waarom kan dat hier niet?
Ik vind Nederland in dat opzicht niet alleen een onbeschaafd, vies landje, maar ook weinig sociaal omdat op die manier geen rekening wordt gehouden met - inderdaad - de basisbehoeften van de mens. Maar meer nog dan de gezonde mens zijn b.v. vooral ouderen en chronisch zieken hiervan de dupe.

Meen, 16-08-2009 12:18 #2
Hè, wat een heerlijk stuk. Inderdaad, in ieder gehucht in Engeland is wel een openbare wc. Zelfs in Duitsland konden we pas bij een parkeerplaats in de stad naar een heel schoon toilet. Waarom is dit niet zo in Nederland?
In Nederland moet alles op slot. Net zoals de kerken die in ons omringende landen gewoon de hele dag open zijn. Hier gaat alles hermetisch dicht. Jammer.dacht dat we zo'n vriendelijk en vooruitstrevend land waren! Reactie infoteur, 16-08-2009
Hallo,

Bedankt voor uw reactie op mijn artikel op InfoNu.nl, het doet mij goed dat het herkenbaar is…

Met vriendelijke groet,

Lexia

Arwen65, 14-08-2009 22:17 #1
Hey Lexia,
Geweldig stuk dat je schreef over de hoge nood ten aanzien van openbare toiletten! Ik stoor mij al jaren hieraan, zeker als je ziet dat het in de ons omringen landen veel beter geregeld is. In Groot Britannie vind je in vrijwel elk dorp waar je doorheen rijdt "public toilets", en zeker in elke grotere stad. Ergerlijk dat Nederland, dat zich toch vaak graag wil profileren als modern, geëmancipeerd en vooruitstrevend land, zo blijft achterlopen hierin… Dank voor je duidelijke en goedgeschreven artikel! Reactie infoteur, 16-08-2009
Hallo,

Bedankt voor het reageren, het is prettig om feedback te krijgen en goed om te lezen dat er meer mensen zo over denken!

Met vriendelijke groet,

Lexia

Infoteur: Lexia
Laatste update: 07-10-2017
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Diversen
Special: Vrouw en lichaam
Bronnen en referenties: 2
Reacties: 5
Mijn kijk op…
Deze rubriek bevat artikelen welke naast objectieve informatie ook een mening en/of ervaring beschrijven.
Schrijf mee!