InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Diversen > Het ontstaan van de verzorgingsstaat

Het ontstaan van de verzorgingsstaat

Een uitkering krijgen, in het ziekenhuis worden behandeld, het lijkt allemaal heel vanzelfsprekend, maar dat is het echt niet. 100 jaar geleden bestond er nog niet eens een verzorgingsstaat.

De geschiedenis

Het heeft 100 jaar geduurd voor de verzorgingsstaat van nu is opgebouwd en uitgebreid. Eerst door sociale en politieke strijd en daarna door te zoeken naar een overeenstemming. De verzorgingsstaat in Nederland is relatief laat begonnen, maar is ook uitgebreider.

1800-1870: liefdadigheid

In deze tijd was Nederland een nachtwakerstaat en een gesloten samenleving. De overheid was er alleen maar om het privébezit van burgers te beschermen. Bijna 20% van de mensen leefde in armoede en leed honger. Zij leefde alleen van liefdadigheid en konden moeilijk hogeropkomen. De rijken hadden de plicht om liefdadigheid te geven aan de armen en de armen hoorde arm te blijven.

1870-1900: de geboorte van de verzorgingsstaat

De industriële revolutie. Nu werd de sociale kwestie steeds duidelijker: in de steden waren grote arbeidswijken zonder riolering en waterleiding en fabrieken met zeer slechte werkomstandigheden. De roep om sociale wetgeving werd steeds luider, doordat de arbeider nu niet meer afgezonderd op het platteland woonde, er waren steeds meer goed geschoolde, gezonde werknemers nodig en er was een langdurige en heftige strijd tussen socialistische partijen en de vakbeweging. Arbeiders kregen steeds meer te zeggen en er werden kleine vakbonden opgericht.

1900-1945:de uitbouw van de verzorgingsstaat

In het begin van de 20e eeuw kwamen er een aantal grote veranderingen: de leerplicht, door de overheid gefinancierde ziekenhuizen en onderwijs en nationale werknemersverzekeringen. Het nadeel was dat de armen naar de steden trokken (liftersgedrag), wat de armenzorg onbetaalbaar maakte.

1945-1970: de voltooide verzorgingsstaat

De AOW en de Bijstandswet kwamen tot stand, sociale verzorgingsrechten werden zelfs in de grondwet opgenomen en hulpverleners maakte mensen bewust van hun rechten, maar na 1975 ontstond de crisis van de verzorgingsstaat door maatschappelijke onenigheid.

Toepassing

De periode tussen 1870 en 1945 was de tijd van het beschavingsoffensief. Men ging de armen leren een net leven te lijden. Zij moesten leren op hun eigen benen te staan. Ze werden begeleid en gecontroleerd en als ze niet genoeg hun best deden, kregen ze geen steun meer.

Debat

Het 'kinderwetje van Van Houten' had als doel een einde maken aan alle kinderarbeid, maar dat was iets te veel gevraagd. De kinderarbeid in de industrie verdween wel, maar elders bijvoorbeeld op het platteland werkte nog wel kinderen door gebrek aan goede controle op de wet. De kinderarbeid verdween pas helemaal toen de lonen stegen, de mechanisatie in landbouw en industrie toenam en de leerplichtwet werd ingevoerd.

Meningen over Van Houten

Door de progressieve liberale burgerij werd Van Houten als een held gezien, maar de conservatieven zagen hem als een verrader en de socialistische partijen vonden hem een lafaard.
© 2008 - 2019 Judogirl, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Kinderwetje Van HoutenHet Kinderwetje Van Houten uit 1874 is de eerste sociale wet die Nederland kende. Het hield de afschaffing van fabrieksa…
Visies op de Nederlandse verzorgingsstaatVisies op de Nederlandse verzorgingsstaatIn de discussie over de verzorgingsstaat kun je drie visies onderscheiden: links, midden en rechts. Alle visies hebben v…
De leerplicht en LeerplichtwetIeder kind in Nederland moet van zijn 5e tot en met zijn 18e jaar naar school toe. Dit komt door de Leerplichtwet. In de…
Schoolverlaters en de aanpakSchoolverlaters en de aanpakSchoolverlaters, het voortijdig stoppen met school. Dit woord komt helaas teveel in de maatschappij voor. Vooral onder 1…
Solidariteit in de verzorgingsstaatSolidariteit in de verzorgingsstaatEen samenleving kan niet bestaan zonder een wij-gevoel, maar dat gevoel is de afgelopen jaren behoorlijk op de proef ges…

Reageer op het artikel "Het ontstaan van de verzorgingsstaat"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Judogirl
Gepubliceerd: 16-02-2008
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Diversen
Schrijf mee!