InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Communicatie > Dagelijkse confrontatie met symbolen en pictogrammen

Dagelijkse confrontatie met symbolen en pictogrammen

Dagelijkse confrontatie met symbolen en pictogrammen Symbolen en pictogrammen zijn niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven. Ze zijn onder meer te vinden in de beeldende kunst, reclame, politiek, op straat en in de kerk. We zijn ons er eigenlijk nauwelijks van bewust hoe vaak we geconfronteerd worden met symbolen en pictogrammen. Hoewel de meeste symbolen en pictogrammen wereldwijd hetzelfde worden geïnterpreteerd kunnen er ook verschillen zijn die mede afhankelijk zijn van een bepaalde cultuur. Overigens kan een symbool ook blijven bestaan als het ooit bijbehorende product al lang verdwenen is. Het symbool wordt dan toegepast op andere producten van hetzelfde fabricaat.

Symbool als huisteken

In een tijd waarin zeer velen niet konden lezen of schrijven werd vaak met goed herkenbare en dikwijls zeer eenvoudige tekens aangegeven wie de eigenaar van iets was. Die tekens waren de zogenaamde huistekens. Dergelijke tekens zijn ook als symbolen te beschouwen omdat ze voldoen aan de definitie: Er is sprake van een symbool als uit de afbeelding, het beeld, of het teken meer kan worden afgeleid dan wat de vorm eigenlijk aangeeft.

Vaak geconfronteerd met symbolen en pictogrammen

Alleen al in het straatbeeld gaan we er elke dag letterlijk aan voorbij. We zien ze, herkennen in de meeste gevallen meteen de betekenis en worden al weer geconfronteerd met het volgende symbool of pictogram. Denk bijvoorbeeld aan alle verkeersborden waar het niet de tekst is die ons ergens voor waarschuwt of iets wil duidelijk maken maar veel vaker een bepaald symbool. Ook met allerlei pictogrammen worden we dagelijks in het straatbeeld geconfronteerd.

Zeer bekende symbolen

Er is sprake van een symbool als uit de afbeelding, het beeld of het teken meer kan worden afgeleid dan wat de vorm eigenlijk aangeeft. Een symbool is vaak een handig middel om bijvoorbeeld iets bijzonders of iets groots uit te drukken door slechts één teken. Zo staat een kruis bekend als symbool voor het christendom. Twee van de meest bekende symbolen zijn wel een mannetje of de letter H en een vrouwtje of de letter D die respectievelijk het toilet voor heren en voor dames aangeven.

Pictogram vaak dezelfde functie

Een pictogram heeft vaak eenzelfde functie als een symbool. De termen worden ook wel door elkaar gebruikt. Voor beiden is de functie dat degene die ermee wordt geconfronteerd op een snelle manier ergens de betekenis van opneemt. Een pictogram bestaat heel vaak uit een afbeelding of tekening. Een bekend pictogram, in een openbaar gebouw, is de tekening van een rennend mannetje met een pijl die aangeeft waar zich de vluchtweg of nooduitgang bevindt.

Per cultuur verschillende betekenis

Maar symbolen en pictogrammen hebben lang niet altijd een eenduidige betekenis. Zo is bijvoorbeeld een hart weliswaar een universeel symbool voor liefde maar er zijn ook culturen waar het hart een andere betekenis heeft of gehad heeft. Zo geloofden de Azteken tussen 1200 en 1520 dat de wereld zou vergaan als de zon onvoldoende voeding kreeg. Die voeding bestond uit mensenharten die geofferd werden en vaak afkomstig waren van krijgsgevangenen. In Egypte had het hart ooit te maken met wijsheid en intelligentie. Ook de betekenis van veel andere symbolen kan per cultuur verschillend zijn en kan eveneens in de loop van de tijd veranderen.

Symbolen en afspraken

Veel symbolen worden gebruikt als tatoeage waarbij het verstandig is eerst de betekenis te achterhalen om niet levenslang met een onbedoeld symbool rond te lopen. Die betekenis berust vaak op een afspraak. Zo staat in de muziekwereld de zogenaamde G-sleutel of solsleutel bekend als een symbool dat aangeeft op welke lijn van de notenbalk de noot G of sol staat. Zoals bij veel aanduidingen in het muziekschrift berust dit op een wereldwijde afspraak.

Symbool of pictogram als merkherkenning

Ook wordt een symbool of pictogram vaak gebruikt voor een bepaalde herkenning. Dat is vooral het geval bij het gebruik als handelsmerk of logo. Die symbolen en pictogrammen zijn veel te vinden op reclameborden of drukwerk van een bepaald bedrijf. Zeer bekend is het logo van de Friesche Vlag dat staat voor een fabriek van melkproducten.

Geen koppeling meer aan oorspronkelijk product

Een symbool dat ooit gekozen is voor een product kan blijven bestaan ook al is het product al lang verdwenen of wordt het symbool gebruikt als herkenning voor allerlei producten die niets meer met het oorspronkelijke symbool te maken hebben. Het overbekende logo van Philips is daar een voorbeeld van. Ooit gebaseerd op het product radio wordt het al vele tientallen jaren gebruikt voor diverse andere producten. Het symbool werkt daarom voornamelijk als herkenning van de firma.

Lees verder

© 2013 - 2019 Rickandie, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Het gebruik van pictogrammen bij mensen met een beperkingHet gebruik van pictogrammen bij mensen met een beperkingPictogrammen kom je overal tegen. Als je een pictogram ziet, weet je vaak meteen wat er bedoeld wordt. Zo weet je in het…
Diamond dotting: een schitterende hobbyDiamond dotting: een schitterende hobbyDiamond dotting, ook wel diamond painting genaamd, was een jaar geleden nog volledig onbekend. Sinds 2017 is het een gek…
Olympische Winterspelen Pyeongchang 2018  logo en mascotteOlympische Winterspelen Pyeongchang 2018 logo en mascotteDe 23e Olympische Spelen in Pyeongchang zijn in 2018 van 9 tot 25 februari 2018 en de 12e Paralympische Winterspelen van…
Mandarijn, de meest gesproken taal ter wereldOngeveer 3000 jaar geleden is het Mandarijn ontstaan een Chinese taal. De omschrijving Chinese taal is niet helemaal cor…
Hiërogliefenschrift en hiëratisch schrift uit Oude EgypteHet schrift uit de tijd van het Oude Egypte was een beeldschrift dat bestond uit hiërogliefen. Hiëroglyfe is afkomstig u…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: HombreDHojalata, Wikimedia Commons (CC0.0)
  • Heinpragt.com
  • Wikipedia
  • Winkler Prins

Reageer op het artikel "Dagelijkse confrontatie met symbolen en pictogrammen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Rickandie
Laatste update: 16-04-2016
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Communicatie
Special: Symbool
Bronnen en referenties: 4
Schrijf mee!