Wat houdt profetie in? Wie zijn echte profeten? Joodse visie

Een profeet is een individu die een bericht van God doorspeelt aan de mensen. Het doel van zo'n bericht is niet om aan te geven wat de zin van het bestaan is of wat de levenswetten zijn. Dat staat in de Tora. Die heeft God geschonken om te bestuderen. Doel van profetie is om correcties aan te brengen binnen de Joodse maatschappij of de wereld. Soms wordt de toekomst voorspelt, soms betreft het een waarschuwing. Soms gaat het tegen de Tora in, maar het bevat nooit een mitswa (plicht).

Bekende profeten: Jesaja, Jeremia, Jona, Samuël

• Jesaja beschreef het Messiaanse tijdperk.
• Jeremia voorspelde de vernietiging van de Tempel.
• Jona waarschuwde Nineve tegen haar slechte gewoontes.
• Samuël berichtte Saul oorlog te voeren tegen Amalek.

Geen van de profeten gaf zijn eigen gedachte weer. Ze spraken alleen namens God.

Hoe wordt men een profeet?

Maimonides stelt de volgende criteria:

• men moet wijs zijn en een heldere en schitterende geest hebben;
• een onberispelijk karakter;
• controle hebben over passie en verlangens;
• een kalme en vreugdevol gestel;
• zich verre houden van materialisme en frivoliteiten van het leven;
• zichzelf helemaal toewijden aan het kennen en dienen van God.

Maar de werkelijke selectie wordt door God gemaakt. God kiest de persoon uit om tegen te spreken en via hem te spreken. Het is niet het omgekeerde.

Hoe weten we dat de profeten de waarheid vertellen?

Dit weten we door na te gaan of de profetieën uitkomen. Dit geldt alleen bij positieve boodschappen. Bij negatieve boodschappen hoeft dit niet te gelden omdat in dat geval door gebed en berouw het kwaad voorkomen kan worden.

Hoe is het om een profetie te ervaren?

De profetie overlaadt de geest van de ontvanger. Vaak vallen profeten flauw, worden tijdelijk gek, krijgen oncontroleerbare spiersamentrekkingen. Soms ontvangen de profeten hun boodschappen via een droom. Ze kunnen niet met God praten. De enige profeet die dit kon was Mozes (Exodus 33:11).

Wat zijn de basis regels van profetie?

Van de 613 mitswot van de Tora hebben er een aantal betrekking op profetie. Dit zijn:

1. Het gehoorzamen van de aanwijzingen van de profeet.
2. Niet te twijfelen aan de waarschuwingen van de profeten.

Voor de profeten geldt:

1. Het uitvoeren van Gods aanwijzingen.
2. Niet onderdrukken van een profetie (zoals Jona probeerde)
3. Niet te profeteren namens andere goden (zelf al klopt de inhoud)

Wie waren de profeten?

Israël kende duizenden profeten. Maar er zijn er maar een paar opgenomen in de Bijbel. Veel van hen waren gewone burgers die gevoelig waren voor spiritualiteit. Vaak wisten ze niet wat hen overkwam. Deze profetieën waren specifiek voor de tijd.

De Talmoed noemt 55 profeten die in de Bijbel voorkomen. Zij hadden een boodschap die voor elke generatie belangrijk was. Zij waren bekende openbare figuren. Van 15 profeten is een boek naar hen vernoemd. De overige 40 staan elders in de Tenach vermeld. Verder zijn er talloze mensen die profetische ervaringen hadden, maar die werden niet genoteerd.

Van de 55 profeten waren slechts 7 vrouwelijk: Sara, Mirjam, Deborah, Chana, Avigayil, Choelda en Esther.

Zijn er tegenwoordig nog profeten?

Het tijdperk van de profeten kwam 23 eeuwen tot een einde. De laatste generatie was die van vóór de verwoesting van de Eerste Tempel, hoewel er daarna nog een aantal profeten was zoals Ezechiël, Haggai, Zacharia en Malachi.

Een mindere vorm van profetie is roeach hakodesh (Goddelijke inspiratie). Deze komt voor bij de tzaddikiem (rechtvaardigen).

De Masjiach zal ook een profeet zijn die de profetie van Mozes benadert. In het Messiaanse tijdperk zal profetie een algemeen verschijnsel zijn.

Meer over het Jodendom is te lezen in mijn special Joodse visie IV: Abraham en het monotheïsme.