Ben jij ook zo bang in het donker?

De meeste kinderen zijn ’s nachts of in een donkere ruimte een tijdje bang. Het is een ontwikkelingsfase die meestal ook vrij snel verdwijnt. Maar niet alleen kinderen zijn bang in het donker. Ook volwassenen, zowel mannen als vrouwen, kunnen een irrationele angst ontwikkelen voor het donker en alle griezels die zich in de duisternis verbergen. Het is een fobie met de naam nyctofobie, angst voor de nacht.

Inhoud

• Kinderen zijn soms bang in het donker
• Wat is er eng in het donker?
• Niet meer bang in het donker, geef veiligheid
• Wees een beetje trots op jezelf
• Een fobie voor het donker, Nyctofobie
• Kom over de angst heen
• Volwassen en bang in het donker
• Logica in het donker
• Relax
• Van donker naar licht
• Zoek professionele hulp

Kinderen zijn soms bang in het donker

Veel kinderen zijn een tijdje bang in het donker, vaak omdat ze iets ‘engs’ hebben meegemaakt, gezien, gehoord of gelezen. Kinderen moeten leren om te gaan met angsten maar hebben op jonge leeftijd nog amper de vaardigheden om dit te doen. De angst komt er emotioneel uit, huilen, niet kunnen slapen en in enkele gevallen een echte paniekaanval. De angst is voor de kinderen heel reëel en ze voelen zich ook daadwerkelijk bedreigd, neem het daarom ook serieus.

Wat is er eng in het donker?

Maak de angst bespreekbaar. ‘Wat is er eng in het donker?’ ‘Wat kan er in het donker gebeuren?’ Misschien komt de angst alleen maar van een tv-programma of een boek dat op school wordt voorgelezen. Simpele dingen, die je vrij eenvoudig uit het leven van een kind kunt bannen. Tikt de verwarming raar, schijnen de lampen van auto’s een beetje eng in de kamer, lopen er dieren langs het raam, sluiten kastdeuren niet goed en kraken ze bij het opengaan. Je komt er alleen maar achter wanneer je het bespreekbaar maakt.

Niet meer bang in het donker, geef veiligheid

Kinderen met een extreme angst voor het donker zijn vooral gebaat bij veiligheid. Ze moeten zich in hun slaapkamer (want daar zal het vooral spelen) goed voelen. Wil je een kind leren zich veilig te voelen in het donker, neem dan kleine stappen. Begin met een nachtlampje dat iedere avond pas laat uitgaat. Of begin zelfs met het licht aan, dan een schemerlamp en werk heel langzaam naar het kleinst verkrijgbare nachtlampje toe. Soms kun je het licht op de gang aanlaten en de slaapkamerdeur wijd open. Iedere avond doe je de deur een héél klein stukje verder dicht.

Wees een beetje trots op jezelf

Over angsten heenkomen is als volwassene al moeilijk, je mag heel trots zijn op een kind dat zijn angsten trotseert en tenslotte in het donker kan slapen. Sommige kinderen schijnen prima te reageren op een beloningssysteem of stickers plakken op ‘ik heb goed geslapen met de lamp uit’-kalender. Hoe je het ook doet, laat merken dat het iets heel bijzonders heeft gedaan.

Maar soms is het niet zo eenvoudig. Wanneer een kind een onberedeneerbare angst houdt voor het donker ga er dan mee naar een huisarts, zeker als de angst dieper en extremer wordt.

Een fobie voor het donker, Nyctofobie

Een nyctofobie is een fobie voor de nacht en de duisternis. Het woord is samengesteld uit de Griekse woorden ‘nyx’ (nacht) en ‘phobos’ (vrees/angst). Een fobie is een ongegronde angst voor een situatie of een plek. De nadruk moet liggen op ongegrond, het is een irrationele angst, vrees voor iets dat geen bedreiging is. Mensen met een nyctofobie kunnen niet slapen in een donkere kamer, gaan ’s avonds de deur niet meer uit en vermijden alle plekken die schimmig en duister zijn. Overdag kunnen de meesten met deze fobie wel beredeneren dat er weinig is om bang voor te zijn, ook in het donker, maar wanneer het licht uitgaat, slaat de paniek toe.

Kom over de angst heen

Angst is zinvol in bedreigende situaties, je wordt alert, de adrenaline begint zijn werk te doen en je bent klaar om het gevaar tegemoet te treden. Alleen, je bent nu bang zonder reden maar al je zintuigen staan op scherp voor... niets eigenlijk. Er zijn enkele mogelijkheden om langzaam over die angst heen te komen en wie weet stap je over enkele maanden naar buiten om te genieten van de sterrenhemel boven je.

Volwassen en bang in het donker

Er zijn meer volwassenen die bang zijn in het donker. Angst voor de duisternis kan iedereen overkomen en je bent dus niet alleen hierin. Bang zijn in het donker is geen ‘kinderkwaaltje’ en wanneer je eens (discreet) rond vraagt, zul je veel reacties krijgen. Voor kinderen die bang zijn is dit net zo belangrijk om te weten. Ze zijn niet ‘raar’ of ‘kinderachtig’, ze zijn één van de velen die een ‘beetje bang’ zijn, in het donker.

Logica in het donker

Probeer uit te zoeken waar je nou precies bang voor bent. Ben je bang voor geesten, voor spoken, voor inbrekers, voor enge kruipbeestjes die alleen ’s nachts verschijnen. Probeer die angst overdag te ‘overschrijven’. Inbrekers kunnen niet binnenkomen wanneer je de deuren goed afsluit. Spoken bestaan niet. Meestal ben je zelf goed in staat om een andere draai aan je angst te geven. Maar dan wordt het donker.

Stop niet met logisch nadenken. Wanneer je ’s nachts niet naar het toilet durft omdat er een enge schaduw in de hal is, doe dan even het licht aan. Kijk naar wat je bang maakt, rationeel weet je dat er niets engs in de hal sluipt maar het ( niet) zien geeft een extra stimulans.

Relax

Lees voor het slapen gaan geen horrorverhalen. Kijk geen enge films op tv. Neem een warm bad of een lauwe douche, zet de radio even aan of lees een gezellig tijdschrift. Zorg er in ieder geval voor dat je je veilig voelt en met een gerust hart het licht uitdoet. Wanneer je religieus bent, helpt een gebed voor het slapen gaan misschien. Zorg gewoon voor een omgeving waarin je je prettig en veilig voelt.

Van donker naar licht

Nachtlampjes, ook voor volwassenen. Schaam je niet voor een nachtlampje in de slaapkamer of in de hal. Er zijn natuurlijk schattige kinderlampjes maar ook voldoende die je redelijk discreet in een stopcontact kunt duwen. Het is wel handig om dit met je eventuele partner te bespreken want die kan het misschien iets minder waarderen. Zet anders een nachtlamp naast je bed, wanneer je de paniek op voelt komen, doe je het licht aan.

Denk aan iets leuks in het donker. Wanneer je voelt dat de paniek toe gaat slaan, denk aan iets anders. Denk aan iets fijns, iets positief en laat al het engs los.

Zoek professionele hulp

Zoek altijd professionele hulp wanneer de angst voor het donker je teveel wordt. Als angst je leven over gaat nemen dan is het beter om hulp te zoeken.