Oorzaken Conflicten in Groepen

Oorzaken van conflicten in groepen. Conflicten of problemen in een groep zijn onvermijdelijk, zo veel mensen, zo veel meningen. Om de precieze oorzaken van conflicten op het spoor te komen dient analytisch, systematisch gekeken te worden. Zo kunnen er te hoge eisen gesteld worden, er kan sprake zijn van individuele belangen boven groeps-belangen, tegenstrijdige belangen. Kenmerkende symptomen om de mogelijke oorzaak van een conflict in een groep te herkennen, worden aangegeven in dit artikel.

Conflicten in Groepen

Algemene Conflicten in Groepen. Dat er conflicten en problemen in groepen voorkomen is inherent aan het verschijnsel groep. Verschillende meningen en ideeën samen bespreken en/of in overeenstemming brengen om een goed besluit te nemen, is ook geen makkelijke taak.

Problemen in Groepen

Iedere groep is voortdurend bezig met besluiten nemen en problemen oplossen. Iedere groep wordt ook tijdens het werken aan groepstaken geconfronteerd met bepaalde interne problemen die belemmerend werken op het proces, de bezigheden en de prestaties. De drie meest voorkomende probleemgebieden zijn:

• Conflicten in Groepen
• Onverschilligheid in Groepen (Gebrek aan interesse)
• Besluiteloosheid in Groepen

In dit artikel wordt nader ingegaan op Conflicten in Groepen. Voor onverschilligheid en besluiteloosheid in groepen, kun je hierboven op de desbetreffende link klikken.

Conflicten in Groepen hebben altijd te maken met meningverschillen en de manier waarop hier mee omgegaan wordt. Hieronder worden eerst de algemene symptomen van conflicten genoemd en daarna de symptomen en oorzaken van bepaalde typen problemen en conflicten.

Conflicten in Groepen - Algemene Symptomen

• Groepsleden zijn ongeduldig naar elkaar toe
• Ideeën worden bestreden, nog voordat ze geheel uitgesproken zijn
• Groepsleden kiezen partij en weigeren toe te geven
• Groepsleden kunnen het niet eens worden over plannen en voorstellen
• Er wordt met (te) grote heftigheid geargumenteerd
• Groepsleden vallen elkaar persoonlijk op subtiele wijze aan
• Er wordt negatief over de groep gesproken, m.n. over kwaliteit en bekwaamheid
• Groepsleden spreken de voorstellen van de gesprek- of groepsleider tegen
• Groepsleden verwijten elkaar dat ze het eigenlijke probleem niet begrijpen
• Groepsleden verdraaien de bijdragen van anderen

Symptomen Conflict - Te hoge eisen

Te hoge eisen. Er worden te hoge eisen aan de groep gesteld, er wordt een taak opgedragen, waaraan ze niet kunnen voldoen. Er bestaan gevoelens van frustratie bij de groepsleden, daar ze beseffen dat ze niet aan de eisen kunnen voldoen, waardoor het te zwaar op de groep drukt. Ook kan het zijn dat de taak niet duidelijk genoeg is.

Symptomen die dit conflict kenmerken

• Elk voorstel dat gedaan wordt, schijnt onuitvoerbaar vanwege praktische redenen
• Een aantal groepsleden meent dat de groep te klein is
• Ieder individueel groepslid lijkt in tijdsnood te zitten
• Groepsleden zijn ongeduldig en nors naar elkaar toe
• Groepsleden benadrukken voortdurend dat de groep onvoldoende ervaring heeft
• Groep kan het er niet over eens worden wat nu de eigenlijke taak van de groep is

Symptomen Conflict - Individuele Belangen Groepsbelangen

Individuele belangen boven Groepsbelangen. Bepaalde groepsleden zijn voornamelijk geïnteresseerd en gericht op het krijgen van waardering en verhoging van status in de groep. De groepstaak wordt min of meer als voorwendsel gebruikt om persoonlijke belangen en behoeften te bevredigen.

Symptomen die dit conflict kenmerken

• Ideeën worden bestreden, nog voordat ze geheel uitgesproken zijn
• Groepsleden kiezen partij en weigeren toe te geven
• Er is of komt geen vooruitgang in de richting van een oplossing
• De groep loopt vast op onwezenlijke, onrealistische punten
• Groepsleden vallen elkaar persoonlijk op subtiele wijze aan
• Er worden verdekte aanvallen gedaan tegen de leiding van de groep
• Men is niet geïnteresseerd werkelijk een doel te vinden of bij de zaak te blijven
• Er is (vaak) sprake van subgroepvorming

Symptomen Conflict - Tegenstrijdige Belangen

Conflict of interest. Ieder groepslid gaat uit van bepaald standpunt, dat niet door de anderen gedeeld wordt. Dit komt mogelijk door het feit dat de groepsleden overtuigde aanhangers, lid zijn van andere groepen, waarvan de belangen in conflict zijn met die van de huidige groep (conflict of interest).

Symptomen die dit conflict kenmerken

• Groepsdoel wordt in zeer algemene termen omschreven en niet als concrete taakstelling
• Groepsleden kiezen partij en weigeren toe te geven
• Ieder groepslid wil zijn eigen voorstel erdoor krijgen
• Discussiebijdragen sluiten niet aan op de bijdragen van anderen
• Groepsleden kunnen het niet eens worden over voorstellen en plannen
• Groepsleden luisteren niet naar elkaar

Symptomen Conflict - Constructief Conflict

Constructieve conflicten. De groep heeft werkelijke interesse in het probleem en werkt aan de oplossing. Het conflict dat speelt, is constructief en geeft aan dat men daadwerkelijk geïnteresseerd is in de taak of het proces.

Symptomen die dit conflict kenmerken

• Groepsleden begrijpen het doel en zijn het er over eens geworden
• De bijdragen zijn constructief en hebben direct betrekking op het bestaande probleem
• Groepsleden leveren hun bijdragen met grote betrokkenheid en overtuiging
• Uitingen van genegenheid en positieve feedback t.a.v. elkaar komen regelmatig voor
• Groepsleden hebben vaak (redelijk) geduld met elkaar
• Groep komt dichterbij de oplossing van het probleem

Er zijn dus situaties waarbij een conflict constructief is en bijdraagt aan een betrokken groepsproces met een goed besluit of effectieve oplossing van het probleem als eindresultaat.

Voor het omgaan met conflicten in groepen, zie verder Conflicthantering in Groepen