InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Sociaal cultureel > Van jaarmarkten in middeleeuwen naar jaarbeurs

Van jaarmarkten in middeleeuwen naar jaarbeurs

Een jaarmarkt is oorspronkelijk een activiteit waar verkopers en kopers elkaar ontmoetten en waar vee, grondstoffen en goederen werden verhandeld. Een soort jaarmarkt kwam al voor in de Romeinse tijd onder de naam Forum. Mensen kwamen naar het Forum om elkaar te ontmoeten en om inkopen te doen. Vanaf de middeleeuwen hadden jaarmarkten ook hele andere functies. Weer later werden jaarmarkten meer ontmoetingsplaatsen of hadden meer een promotiefunctie.

Jaarmarkten op heiligendagen in de middeleeuwen

Jaarmarkten in de middeleeuwen konden soms weken duren en sommige steden kenden er wel vijf in een jaar. De markten hadden naast een belangrijke handelsfunctie ook een ontmoetingsfunctie en zelfs voor het vinden van een toekomstige partner was de jaarlijks terugkerende markt zeer belangrijk.

In de late middeleeuwen trokken kooplieden en ambachtslui het hele zomerseizoen van stad naar stad. Ze vervoerden hun waren op een wagen, een kar of in een kiep. Een kiep is een kist die op de rug werd gedragen. De wagens waren soms snel om te bouwen tot een kraampje waar de spullen in werden uitgestald. De jaarmarkten werden in de middeleeuwen meestal op een bepaalde feestdag gehouden. In bewaard gebleven almanakken uit de 15 de eeuw zijn overzichten van de heiligendagen te vinden met de plaatsen van de jaarmarkten.

Kooplieden, muzikanten en kwakzalvers

Er werden op de levendige markten alle mogelijke producten verkocht. Uit een opsomming van kramen van een markt uit 1555 blijkt dat het aanbod op een jaarmarkt zeer groot is geweest met onder meer fruit, koek, rozijnen, appelen, noten, vijgen en poppengoed. Ook brachten reizigers uit oosterse landen producten mee. Ze verkochten specerijen als saffraan en gember. Moorse kooplieden kwamen met Spaanse en Italiaanse waren als majolica-aardewerk en Venetiaans glas zoals die ook in Spanje op de jaarmarkten (de zogenaamde feria de muestras) werden verkocht. Maar er werd niet alleen gehandeld. Er werd ook muziek gemaakt en er werd gegokt en gedronken. Menigmaal was er ook een dokter of een kwakzalver te vinden die ter plekke genas. Een minstreel zong liederen en een poppenkastspeler vermaakte de kinderen.

Jaarmarkt met promotie voor dorp, stad en streek

Tegenwoordig is een jaarmarkt meer een ontmoetingsactiviteit met lokale festiviteiten en heeft minder een verkoopfunctie. Jaarmarkten worden vooral in het voorjaar en najaar georganiseerd met vaak een terugblik naar vroeger met oude ambachten of oude Hollandse tradities zoals bijvoorbeeld de oeroude Hollandse klompendans of de traditionele lokale volksdans. Heel vaak is een jaarmarkt pure promotie voor de stad, het dorp of de streek met bepaalde gewoontes van de lokale bevolking. Voor kinderen kennen de markten ook spektakel en is er dikwijls een kermis in de naaste omgeving van de jaarmarkt.

Utrecht in 1127 al vier jaarmarkten en nu jaarbeurs

Naast goederen werden in het verleden ook dieren verhandeld. Veel steden kenden markten met dieren waar nu nog pleinen naar zijn genoemd zoals Beestenmarkt, Paardenmarkt, Koemarkt, Schapenmarkten en er ook komen nog namen voor als Vismarkt, Vleesmarkt, Graanmarkt en Korenmarkt.

Jaarmarkten als voorloper van jaarbeurs

Jaarmarkten danken hun ontstaan veelal aan een door de koning of heerser geschonken voorrecht. Zo stond Filips de Stoute in 1397 toe dat in Dendermonde een jaarmarkt mocht worden gehouden. In de middeleeuwen hadden de jaarmarkten in heel Europa een belangrijke betekenis. Beroemd waren de markten van Champagne, Torhout, Brugge, Antwerpen, Leipzig, Frankfurt en Neurenberg. In Nederland waren er al in 1127 in Utrecht vier jaarmarkten. Later in de 13e eeuw werden markten in Delft, Schiedam en Rotterdam beroemd. Uit de jaarmarkten is de huidige jaarbeurs ontstaan.

Lees verder

© 2010 - 2017 Rickandie, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Hanzesteden, een verbond voor veiligheidHanzesteden, een verbond voor veiligheidDe Hanze is een verbond van kooplieden dat stamt uit de Middeleeuwen. Vanuit veiligheidsoverwegingen is dit verbond tot…
Jaarbeurs Utrecht: adres, route, parkeren en bereikbaarheidJaarbeurs Utrecht: adres, route, parkeren en bereikbaarheidDe Jaarbeurs in Utrecht is een multifunctionele beurzen- en evenementenlocatie in het hart van Nederland en biedt voor i…
De Basilica AemiliaDe Basilica Aemilia bevond zich op het Forum Romanum, hét centrum van het openbare leven van het oude Rome en daarmee va…
LEGO World 2017: kaarten, openingstijden en bereikbaarheidLEGO World 2017: kaarten, openingstijden en bereikbaarheidVan 18 tot en met 24 oktober 2017 wordt in de Jaarbeurs te Utrecht weer LEGO World georganiseerd. Dit evenement staat in…
Wereldwonder 3: De tempel van Artemis te EfeseWereldwonder 3: De tempel van Artemis te EfeseDe tempel fungeerde zowel als religieuze plaats en als marktplaats. Vele jaren kwamen hier kooplieden, toeristen, ambach…
Bronnen en referenties
  • Wikipedia

Reageer op het artikel "Van jaarmarkten in middeleeuwen naar jaarbeurs"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Rickandie
Laatste update: 13-03-2016
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Sociaal cultureel
Special: Markten
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!