De kerststal: de betekenis en veranderingen door de eeuwen

De kerststal: de betekenis en veranderingen door de eeuwen Veel mensen hechten veel waarde aan een kerststal in hun huis tijdens de kerstdagen. Maar waar komt die kerststal eigenlijk vandaan en wat is de gedachte erachter? En waarom zou je een kerststal in huis halen?

De eerste kerststal is van 1223 en was een met levende figuren en have

De kerststal dateert eigenlijk van 1223. Toen organiseerde Franciscus van Assisi tijdens de kerstnacht een mis in de natuur. Hij maakte voor die gelegenheid een kerststal met allemaal echte elementen. Een echte voederbak, levende mensen, levende have. Dit om het kerstverhaal zo realistisch mogelijk te maken. Dit initiatief kreeg heel snel navolging en zorgde overal voor kerststallen. Eerst met levende mensen en dieren, later werden die vervangen door figuren van hout en gips.

Afbeeldingen van Jezus waren verboden tot 313 na Christus

Overigens is het rijkelijk laat dat 1223 jaar na de geboorte van Jezus pas zon eerste initiatief kwam. Vreemd was dat overigens niet. De eerste gelovigen hadden meer interesse in de verlossingsleer, dan in de manier waarop Jezus was geboren. Daar kwam nog bij dat het Christelijk geloof geruime tijd verboden was en dit geboortefeest dus ook gewoon niet gevierd mocht worden. Pas in 313 na Christus toen Keizer Constantijn aan de macht was (van 272 337 na Christus) mochten christenen hun geloof in de openbaarheid belijden. Ook besloot Constantijn dat de geboorte van Christus op 25 december gevierd moest worden. Vanaf dat moment werden er allerlei afbeeldingen van Christus gemaakt die vooral op sarcofagen kwamen te staan. De mensen die deze beelden maakten gingen daarbij uit van de verhalen van de evangelisten Lucas en Mattheüs.

De huidige kerststal en de kerststal van Assisi

De huidige kerststal lijkt niet meer op die van Assisi. In het Oost-Romeinse Rijk werd de geboorte van Jezus namelijk op één manier uitgebeeld en dat was met Maria. Zij lag op een rood kleed, de bakermat. Maria had een hele prominente plaats en was veel groter dan alle anderen in de kerststal. Ook leek Maria zich niet veel van haar net geboren kind aan te trekken. Dit beeld bleef lang bestaan tot de voorstellingen in de Middeleeuwen veranderen. De figuren in de kerststal kregen steeds meer een menselijk uiterlijk en de verhouding tussen Maria en Jezus werd heel anders. Dit werd een echte moeder-kind relatie met alle warmte die daar bij hoort. Maria lag niet meer alleen op haar bakermat, maar zat of stond naast de wieg van haar kind en keek met alle liefde in haar naar Jezus. Jozef, die voorheen altijd als een oude man was afgebeeld, werd een jongeman zonder baard.

De drie wijzen uit het Oosten

De drie wijzen die ook vaak in de kerststal staan hadden in het begin ook een heel andere betekenis. Mattheüs betitelde hen als magiërs. Pas in de 9e eeuw kregen zij de namen:
  1. Kaspar
  2. Melchior
  3. Balthazar

De betekenis en de rol van de 3 wijzen uit het Oosten

Zij droegen in de voorstellingen eerst nog een tulband als mensen uit het oosten, maar dat werden later westerse kronen. Daarmee werd hun status ook anders, want dit betekende dat zij koningen waren. Pas in het begin van de 15e eeuw kreeg Balthazar een andere huidskleur en werd hij donkergekleurd. Overigens staan deze drie wijzen ook voor anderen zaken. Zij stonden namelijk voor de drie ontdekte wereldddelen:
  • Afrika
  • Azië
  • Europa
© 2009 - 2021 Singalees, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Kerststallen voor gezinnen met kleine kinderenKerststallen voor gezinnen met kleine kinderenIn December wordt de kerstversiering weer uit de dozen gehaald en het huis mooi versierd. Naast kerstballen, kerststerre…
De kerststal, decoratie in de kersttijdDe kerststal, decoratie in de kersttijdIn veel huizen wordt met de kerstdagen een kerststal neergezet. In het stalletje staan de belangrijkste figuren die deel…
Kerstmis: de traditie van de kerstboom en de kerststalKerstmis: de traditie van de kerstboom en de kerststalOp Kerstmis viert de katholieke gemeenschap de geboorte van Jezus Christus. Het feest wordt uitgebreid gevierd, meestal…
Handvaardigheid in de bovenbouw, een hippe kerststalHandvaardigheid in de bovenbouw, een hippe kerststalOp zoek naar een eenvoudige creatieve opdracht met als thema kerst? Deze moderne versie van de kerststal is een mooie aa…

Torastudie: Onder de berg Sinaï - Exodus 19:17Torastudie: Onder de berg Sinaï - Exodus 19:17Op de zesde dag van de maand Sivan in het Joodse jaar 2448 verzamelde het hele Joodse volk zich aan de voet van de berg…
Hoe word je heilig verklaard?Hoe word je heilig verklaard?Binnen het christelijke geloof is het vooral de katholieke kerk die zijn heiligen vereerd. De Oosters-orthodoxe kerk ken…
Bronnen en referenties
Singalees (1.216 artikelen)
Laatste update: 30-10-2010
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Bronnen en referenties: 1
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Schrijf mee!