Ivm corona beleefden we mei 2020 onze 75 jaar vrijheid thuis

Ivm corona beleefden we mei 2020 onze 75 jaar vrijheid thuis Op 5 mei 2020 was het 75 jaar geleden dat in Nederland een einde aan de Tweede Wereldoorlog kwam. Het moest een herdenking en viering worden als nooit tevoren. De media stonden al vanaf begin 2020 bol van informatie over de Tweede Wereldoorlog en de gevolgen daarvan. Voor menigeen was het op maandag 4 mei 2020 extra emotioneel toen de Nederlandse vlag voor de 75ste maal halfstok werd gehesen. De dag daarop vierden we helaas niet door het gehele land onze vrijheid, met talloze bevrijdingsfestivals en vrijheidsmaaltijden. Dat was de bedoeling, voordat vijand corona met een verrassingsaanval onze vrijheid ging inperken. Maar 75 jaar vrijheid werd noodgedwongen vooral via de TV beleefd.

Tweede Wereldoorlog

De Tweede Wereldoorlog woedde in ons land van 10 mei 1940 tot 5 mei 1945, en bestond wereldwijd uit enkele afzonderlijke militaire conflicten tussen twee allianties. Namelijk tussen de asmogendheden (Duitsland, Italië en Japan) en de geallieerden (VS, UK, Sovjet-Unie, China, Canada). De wreedheden waren ongekend, o.a. omdat men elkaars burgers als geldige doelen aanviel. Waarbij de koelbloedige fabrieksmatige uitroeiing van miljoenen joden en zigeuners nog steeds elk menselijk voorstellingsvermogen te boven gaat. Zowel nazi-Duitsland als de Sovjet-Unie waren trouwens dictaturen die ook delen van de eigen bevolking wreed onderdrukten.

Miljoenen slachtoffers

Tijdens deze gruwelijke oorlog vielen er wereldwijd naar schatting totaal 55 miljoen doden. Het grootste deel van alle slachtoffers was burger. WO2 was tevens de eerste (en tot dusverre enige) oorlog waarbij atoombommen vielen.

Het totaal aantal Nederlanders dat van 1940 tot 1945 als gevolg van oorlog, bezetting en vervolging is omgekomen, ligt tussen de 225.000 en 250.000. Veel landgenoten overleden in concentratiekampen, bij het bombardement op Rotterdam, en in de westelijke steden tijdens de hongerwinter van 1944/45.

Zuid-Nederland al in 1944 bevrijd

De eerdere bevrijding, beneden de grote rivieren, was de reden dat veel activiteiten in het kader van 75 jaar vrijheid reeds vanaf 1 augustus 2019 startten. Want 31 augustus 2019 was het 75 jaar geleden na de Slag om de Schelde in Zeeland en West-Brabant.

Bevrijding in 1945

De bevrijdingsfeesten van mei 1945 kennen nog steeds hun weerga niet. In alle dorpen en steden uitgelaten volwassenen die samen met hun kinderen o.a. aan spontaan georganiseerde autoped-races en andere straatfeesten deelnamen. Omdat die "rotmoffen" eindelijk verdreven waren, door o.a. Canadese en Poolse soldaten.

Maar de bevrijding kende ook haar keerzijde, bijvoorbeeld omdat toen pas echt duidelijk werd dat je Joodse ouders of zusje nooit meer zouden terugkeren, doordat ze tijdens de holocaust waren vergast in een concentratiekamp. En de Nederlandse meisjes die tijdens de bezetting een onschuldige vriendschap kregen met een gewone Duitse jongen, liepen in mei 1945 trauma's op vanwege openbare vernederingen zoals het publiekelijk kaalscheren.

Herdenking en Bevrijdingsdag vanaf 1946

Voortaan zou elk jaar op 4 mei de herdenking van alle gevallenen plaatsvinden. Niet alleen op de Dam in Amsterdam en andere officiële herdenkingsplaatsen in het land, maar in geheel Nederland werd om 20.00 uur twee minuten stilte in acht genomen. Want het verkeer kwam overal tot stilstand, en geen wandelaar of fietser die doorliep. De herdenking op 4 mei vergeten was onmogelijk want de kerkklokken vroegen aandacht en de straatverlichting werd die twee minuten overal ontstoken. Die situatie dat iedereen, zowel jong als oud in alle steden en dorpen van de fiets afstapte en plechtig 2 minuten stil was, heeft tot circa 1958 geduurd.

En 5 mei heette voortaan Bevrijdingsdag, een nationale feestdag waar iedereen in principe vrij van werk en school was. Die feestdag werd jarenlang gevierd ongeveer zoals Koninginnedag, dus met dans en muziek. En de kleine kinderen kregen goedkope feesthoedjes, blaastoeters en balletjes aan een elastiekje. De vele kermissen, reeds opgebouwd ter gelegenheid van Koninginnedag op 30 april, vergrootten de feestvreugde.

Bevrijdingsdag sinds 1960

De regering besluit in 1958 dat 5 mei jaarlijks alleen met vlaggen en een programma voor de schooljeugd zou worden gevierd. Alleen in lustrumjaren geldt 5 mei als Nationale Bevrijdingsdag en hebben ambtenaren een vrije dag. De nationale viering van de bevrijding vindt sinds 1960 eens in de vijf jaar plaats.

Programma 75 jaar vrijheid in 2020

Naast de bestaande herdenkingen en vieringen organiseerde het Nationaal Comité 4 en 5 mei, in samenwerking met de Stichting Coördinatie 75 Jaar Vrijheid, de volgende éénmalige evenementen:
  • 31 augustus 2019 start viering 75 jaar vrijheid: In Terneuzen en bij de Westerschelde werd de bevrijding van Zuid-Nederland gevierd.
  • Rondom 27 januari 2020: Aandacht voor Holocaustslachtoffers: In alle plaatsen stilstaan bij de Holocaustslachtoffers uit die gemeente.

Als het corona-virus niet had toegeslagen zou het programma hierna als volgt zijn geweest

  • 4 en 5 mei 2020: Nationale Herdenking en viering van de bevrijding; de lokale programma’s groter, uitzonderlijker en vernieuwender dan voorheen.
  • 5 mei 2020 vrijheidsmaaltijden: Het Nationaal Comité wilde Vrijheidsmaaltijden landelijk introduceren als nieuwe 5 mei-traditie.
  • 15 augustus 2020 einde WO2 in het gehele Koninkrijk der Nederlanden: Het comité organiseerde samen met partners een bijeenkomst na afloop van de Indië-herdenking in Den Haag.
© 2019 - 2023 Robbie, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Nationale Bevrijdingsdag5 mei staat bekend als Bevrijdingsdag. Op deze dag worden er door het hele land allerlei activiteiten georganiseerd. Het…
Verplichte vrije dagen 2020 en 2021 en schoolvakantiesVerplichte vrije dagen 2020 en 2021 en schoolvakantiesWat zijn in 2022 en 2023 de verplichte vrije dagen en schoolvakanties, wat zijn de data? Wie werkt heeft bovenop deze ve…
Openingstijden, betalingsverkeer banken: feestdagen 2020/'21Openingstijden, betalingsverkeer banken: feestdagen 2020/'21Zijn de banken open op de feestdagen in 2020/'21 en 2022 en wanneer dan wel? Voor die vraag staan we elke keer als de fe…
Soorten kampen in Tweede WereldoorlogDe Tweede Wereldoorlog is de grootste oorlog van de laatste 100 jaar. Door de Duitsers werden er in ons land verschillen…

De uitvinding van ijzer en staalDe uitvinding van ijzer en staalHet bewerken van ijzer vormde een belangrijke stap in de ontwikkeling van de menselijke samenleving. Waarschijnlijk is h…
Waarom bestaat de Nederlandse wet?Waarom bestaat de Nederlandse wet?Volgens de 'klassiek-liberale rechtsstaat' heeft de Nederlandse wet 3 functies. Een van deze functies is het voorkomen d…
Bronnen en referenties
  • Verzetsmuseum.org/museum/nl/museum (5-2-2019)
  • 4en5mei.nl (5-2-2019)
  • 4en5meiamsterdam.nl (9-2-2019)
  • Regionaal 4/5-mei comité
  • Projectkoor Uitgeest
Robbie (588 artikelen)
Laatste update: 16-11-2020
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 5
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.