Marianne Vaatstra – Het zakmes van Jasper S

Marianne Vaatstra werd op 1 mei 1999 vermoord in een weiland gevonden. De toedracht van de moord op het zestienjarige meisje werd langzamerhand duidelijk nadat de verdachte Jasper S. jaren later werd gearresteerd en uiteindelijk berecht in het voorjaar van 2013. In de boerderij van de Friese man, die in het buurdorp van Marianne Vaatstra woonde, is het zakmes gevonden: het bleek het moordwapen te zijn.

Zakmes

In november 2012 werd tijdens een huiszoeking in het huis van Jasper S. in Ouwoude een zakmes gevonden, waarmee de keel van Marianne Vaatstra werd doorgesneden. Een Herder zakmes, inklapbaar. Forensisch onderzoek wijst dit mes aan als moordwapen. De feiten werden gemeld tijdens de pro-formazitting in de rechtszaal in Leeuwarden op 27 februari 2013. Die zitting duurde met elkaar een kwartier. De zaak werd inhoudelijk verder niet behandeld. Dat gebeurt in de rechtszitting die op 28 maart 2013 plaatsvindt. De verdachte sprak tijdens de pro-formazitting niet. Hij bevestigde alleen zijn naam, adres en geboortedatum. Jasper S. komt uitgebreid aan het woord tijdens de zitting van 28 maart 2013.

Moord op Marianne Vaatstra

De Officier van Justitie Henk Mous legde de 45-jarige Jasper S. moord en verkrachting ten laste. Advocaat Jan Vlug steekt in op doodslag, omdat er niet sprake zou geweest van voorbedachte rade.

Keningswei
De nacht na Koninginnedag 1999 hield S. Marianne Vaastra staande op de Keningswei, de Koningsweg, bij Veenklooster. Onder bedreiging van het mes heeft hij haar meegenomen, het weiland in. Daar heeft hij het meisje verkracht, gedwongen tot het verrichten van seksuele handelingen, gewurgd met haar bh en daarna de keel doorgesneden met zijn zakmes. Tijdens de zitting van 28 maart 2013 wordt meer bekend over de details.

Zwijgen

Jasper S. heeft op 6 december 2012 zijn daad bekend. Hij zat toen, sinds zijn arrestatie op 18 november 2012, drie weken in hechtenis en deed er die weken het zwijgen toe. Op 6 december legde hij een volledige bekentenis af. De DNA-match leverde het bewijs dat hij de dader is en het mes is daarbij belangrijk ondersteunend bewijs.

Toerekeningsvatbaar

Over Jasper S. hebben een psycholoog, psychiater en sociaal-milieurapporteur gerapporteerd dat S. toerekeningsvatbaar is. Een nader onderzoek in het Pieter Baan Centrum achten ze niet nodig. Dit betekent voor de verdachte dat hij geen tbs kan krijgen. Die maatregel is er alleen voor daders die geestelijk niet in orde zijn. Het Openbaar Ministerie en advocaat Vlug gaan mee in deze conclusie en eisen niet een PBC-onderzoek. Jasper S. werkte volledig mee aan het onderzoek.

Straf

Welke straf Jasper krijgt hangt van de rechtszaak af die 28 maart 2013 begint. De maximale straf die hem boven het hoofd hangt is levenslange gevangenisstraf. Een snelle behandeling ligt in de lijn van verwachting, immers:

er is een bekennende verdachte;
er is helderheid over de toerekeningsvatbaarheid;
er is wettig en overtuigend bewijs:
DNA
zakmes

Vader Bauke Vaatstra

Vader Bauke Vaatstra, die bijna veertien jaar lang aandacht voor de zaak heeft gevraagd totdat deze zou zijn opgelost, was bij de pro-formazitting van 27 februari 2013 aanwezig. Hij zat achter de verdachte, samen met de moeder van Marianne en haar broers en zusters, en keek tegen zijn rug aan. Het was de eerste confrontatie tussen nabestaanden en de van moord verdachte. Vader Vaatstra keek op van de gestalte van de man: “Een schlemiel, wat zijn postuur betreft. Ik had hem me heel anders voorgesteld, groter.”

Oogcontact

Vaatstra wil de moordenaar van zijn dochter in de ogen zien, maar daar gaf S. op die dag geen gelegenheid voor. Hij zocht geen oogcontact en keek bij het binnentreden en verlaten van de zaal niet rond. Vaatstra wil de man uit Oudwoude opzoeken in de gevangenis. “Ik wil uit zijn eigen mond horen wat hij geflikt heeft.”

Kerfstok
Er is nog niet bevestigd dat Jasper S. niet meer op zijn kerfstok heeft. Boven water is gekomen dat de man regelmatig naar Groningen fietste voor een bezoek aan de hoeren. Eenmaal werd hij gesnapt voor joyriding. Ook toen zou hij op weg zijn geweest naar een prostituee. Zijn betrokkenheid bij de moord op prostituees in de stad Groningen is nageplozen en daarbij is vast komen te staan, uit DNA-onderzoek, dat daar geen sprake van is.

Dossier

Drie rechters zaten achter de tafel van de pro-formazitting:

Bert Dölle;
Kees Post;
Christine Koelman.

Verder waren aanwezig:

officier van justitie Henk Mous;
advocaat van de verdacht, Jan Vlug.

Het dossier van deze al veertien jaar slepende zaak is relatief dun. Vier ordners, daar staat alles in.

Brief van Jasper

Jasper S. oogt "bijna schokkend gewoon," schrijft journaliste Jantien de Boer van de Leeuwarder Courant. Hij is "opvallend onopvallend," zegt Cor Reijenga, leider van het rechergeteam. Sinds de moord ging er geen dag voorbij dat Jasper S. niet aan Marianne Vaatstra dacht. Zijn daad heeft hij achter een dikke eikenhouten deur met een slot erop verborgen, meldt advocaat Jan Vlug. En: "Hij is er klaar voor om af te rekenen." Jasper S. is bezig aan een brief aan de nabestaanden.