Antidepressiva: de verschillende soorten en hun werking
Een depressie is een psychische stoornis die men kan behandelen met zowel gesprekstherapie als medicatie. De meest voorgeschreven medicatie is het antidepressivum. Deze komt in verschillende vormen voor, elk met zijn eigen werking. Hieronder worden de klassieke antidepressiva, de MAO-remmers en de moderne anti depressiva (SSRI's) besproken.
Antidepressiva: de verschillende soorten en hun werking
Antidepressiva zijn medicijnen die gebruikt worden om de symptomen van een depressie te verminderen/weg te nemen. Daarnaast worden ze soms ingezet bij diverse angststoornissen. Antidepressiva werken niet meteen na inname. Het kan zelfs enkele weken duren voordat er een positief effect te zien is. De bijwerkingen kunnen echter al heel snel voorkomen. Nadat de depressie overwonnen is, is het aan te raden nog minstens zes maanden door te gaan met de behandeling om te voorkomen dat de depressie weer terugkomt. Wanneer men uiteindelijk met de medicatie wil stoppen is het verstandig dit in ongeveer vier weken geleidelijk af te bouwen om onthoudingsverschijnselen te beperken/voorkomen.
Controles bij aanvang en tijdens gebruik
Voor men met antidepressiva begint moet men de arts eerst op de hoogte stellen van eventuele andere medicatie en medische problemen. Sommige geneesmiddelen kunnen namelijk op elkaar reageren wat voor gevaarlijke situaties kan zorgen. Dit geldt ook voor medicijnen die zonder recept verkrijgbaar zijn.
Antidepressiva en zwangerschap
De meeste antidepressiva lijken voor zover nu bekend is niet of nauwelijks de kans te verhogen op aangeboren afwijkingen. SSRI's leiden gemiddeld tot een iets lager geboortegewicht. MAO-remmers worden afgeraden omdat deze de kans op aangeboren afwijkingen wel verhogen. Tenslotte kan een depressie voor zowel moeder als kind ernstige risico's opleveren, waardoor men de keuze voor wel of geen antidepressivum gebruik zorgvuldig af moet wegen.
Klassieke antidepressiva
Klassieke antidepressiva zijn in de jaren vijftig ontdekt en ontwikkeld. De klassieke antidepressiva blijken uit onderzoek effectiever te zijn dan moderne antidepressiva. Toch geniet een modern antidepressivum meestal de voorkeur. Klassieke antidepressiva kunnen namelijk bij een overdosis levensgevaarlijk zijn.| Werkzame stof | Merknaam |
|---|---|
| Amitriptyline | Tryptizol ® Sarotex® |
| Clomipramine | Anafranil® |
| Dosulepine | Prothiaden® |
| Doxepine | Sinequan® |
| Imipramine | Tofranil® |
| Maprotiline | Ludiomil® |
| Nortriptyline | Nortrilen® |
| Trimipramine | Surmontil® |
Werking
Bij iemand met een depressie werkt de overdracht van prikkels tussen zenuwcellen in de hersenen niet goed meer. De neurotransmitters Serotonine en Noradrenaline horen voor deze prikkeloverdracht te zorgen. Wanneer een prikkel overgedragen wordt komt hier Serotonine of Noradrenaline vrij, afgescheiden door de 'verzender'. Bij mensen met een depressie worden deze neurotransmitters direct weer teruggebracht naar de 'verzender'. Antidepressiva onderbreken dit proces, waardoor de neurotransmitter langer in de 'ontvanger' beschikbaar blijft en daar zijn werk kan doen.
Bijwerkingen
De bijwerkingen en de mate hiervan verschillen per individu, maar zijn over het algemeen het sterkst in de eerste weken van de behandeling.
- Veel voorkomende bijwerkingen:
- Een droge mond
- Wazig zien
- Moeilijke stoelgang
- Overmatig transpireren
- Veranderd slaappatroon
- Seksuele problemen
Klassieke MAO-remmers
Wanneer een klassiek of modern antidepressivum niet werkt kan men overstappen op een MAO-remmer. MAO staat voor Mono Amine Oxidase. Dit is een antidepressivum dat in Nederland niet meer geregistreerd is, maar nog wel beschikbaar is en door de arts voorgeschreven mag worden. Bij gebruik van een MAO-remmer moet men een tyramine beperkt dieet aanhouden. Dit is omdat tyramine, dat in een sommige voedingsmiddelen (zoals oude kaas) zit, ook door mono-amine oxidase afgebroken wordt. Wanneer men remmers voor dit proces slikt kunnen grote hoeveelheden tyramine in het bloed terecht komen, wat gevaarlijk is omdat dit kan leiden tot een snelle en sterke stijging van de bloeddruk.| Werkzame stof | Merknaam |
|---|---|
| Fenelzine | Nardil® |
| Tranylcypromine | Parnate® |
Werking
MAO-remmers remmen de afbraak van mono-amine oxidase, een enzym dat verantwoordelijk is voor de afbraak van mono-aminen. Serotonine en Noradrenaline zijn mono-aminen. Doordat de afbraak van deze stoffen tegen wordt gegaan blijven de stoffen langer in de hersenen aanwezig en werkzaam.
Bijwerkingen
De bijwerkingen en de mate hiervan verschillen per individu, maar zijn over het algemeen het sterkst in de eerste weken van de behandeling.
Veelvoorkomende bijwerkingen:
- Slapeloosheid
- Rusteloosheid
- Duizeligheid
- Moeilijke stoelgnag
- Verminderde eetlust
Moderne antidepressiva
Moderna antidepressiva zijn ontwikkeld als veiliger alternatief voor de klassieke antidepressiva. Een overdosis is minder riskant dan bij klassieke antidepressiva. Ze hebben andere bijwerkingen dan de klassieke antidepressiva. Moderne antidepressiva worden vaan SSRI's genoemd. Dit staat voor 'selective serotine reuptake inhibitors'.| Werkzame stof | Merknaam |
|---|---|
| Citalopram | Cipramil ®) |
| Fluoxetine | Prozac®) |
| Fluvoxamine | Fevarin® |
| Paroxetine | Seroxat® |
| Sertraline | Zoloft® |
| Venlafaxine | Efexor® |
| Nortriptyline | Nortrilen® |
| Trimipramine | Surmontil® |
Werking
Bij iemand met een depressie werkt de overdracht van prikkels tussen zenuwcellen in de hersenen niet goed meer. De neurotransmitters Serotonine en Noradrenaline horen voor deze prikkeloverdracht te zorgen. Wanneer een prikkel overgedragen wordt komt hier Serotonine of Noradrenaline vrij, afgescheiden door de 'verzender'. Bij mensen met een depressie worden deze neurotransmitters direct weer teruggebracht naar de 'verzender'. Antidepressiva onderbreken dit proces, waardoor de neurotransmitter langer in de 'ontvanger' beschikbaar blijft en daar zijn werk kan doen.
Bijwerkingen
De bijwerkingen en de mate hiervan verschillen per individu, maar zijn over het algemeen het sterkst in de eerste weken van de behandeling.
Veelvoorkomende bijwerkingen:
- Een toename van de bestaande klachten
- Slapeloosheid
- Misselijkheid
- Verminderde eetlust
- Moeilijke stoelgang
- Seksuele problemen
Gerelateerde links
Ervaring met Citalopram, Ervaring met Concerta, G-training voor depressie, 12 stappen naar geluk en Therapie voor Borderline.Verwante artikelen
- Antidepressiva verminderen rijvaardigheid: Volgens een recent onderzoek kan je rijvaardigheid verminderd zijn wanneer je auto gaat rijden terwijl je depressief bent en antidepressiva op doktersvoorschrift sl…
- Depressie: definitie, werking en behandeling: Men spreekt van een depressie als de stemming abnormaal verlaagd is. Bij een depressie zien we dat er geen verbetering van de stemming optreed en naarmate de tij…
- Seksuele bijwerkingen van psychiatrische medicatie: Hoewel psychiatrische medicatie niet voor niets voorgeschreven wordt en vaak goed het werk doet, is er veel sprake van bijwerkingen, ook seksuele bijwerkin…
- Antidepressiva - Medicatie tegen Depressie: Antidepressiva zijn middelen tegen depressie i.c. ernstige neerslachtig-heid. Antidepressiva zijn psycho-farmaca (medicatie voor psychische en/of psychiatrische kl…
- Antidepressiva blijven twijfelachtig: Ruim 1 miljoen Nederlanders slikken antidepressiva. Het middel moet verlichting bieden tegen depressieve klachten. In onze moderne tijd komt deze klacht blijkbaar veel v…
Reageer op het artikel "Antidepressiva: de verschillende soorten en hun werking"
Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.
