Omgaan met pubers

Het is voor veel ouders een zware opgave als hun kind in de fase van de puberteit is beland en zijn eigen identiteit nog verder gaat ontwikkelen. Je ooit zo lieve zoon of dochter verandert langzaam in een wezen dat je soms het liefst achter het behang wil plakken. Een hevig puberend kind test je grenzen uit, experimenteert erop los en bepaalt alles 'zelf'. Probeer dan nog maar eens een weg te vinden om nader tot je puberkind te komen. In dit artikel staan de belangrijkste richtlijnen op een rij.

Probeer vriendschap te sluiten

Het is niet eenvoudig om zowel ouder als vriend(in) voor je opgroeiende kind te zijn maar het is toch mogelijk. De puber komt in verzet tegen de regels die de ouders hebben opgesteld. Laat je tiener weten dat de vastgestelde regels enkel flexibel kunnen worden als hij of zij blijk geeft betrouwbaar te zijn en zelfdiscipline laat zien. Laat de regels niet varen omdat dat soms zo 'uitkomt'. Probeer enkel streng te zijn waar het moet en wees vergevingsgezind als het kan. Als het kind de regels respecteert en je vertrouwen wint kun je wat meer vrijheden bieden. Doe dat dus stapsgewijs.

Verwacht geen vrede

Sommige ouders gaan de confrontatie dusdanig uit de weg dat er nauwelijks nog grenzen en richtlijnen voor de puber lijken te bestaan. De lieve vrede bewaren houdt feitelijk in dat je je verantwoordelijkheden als ouder ontloopt en dat is geen werkelijke vrede, het is eerder verwaarlozing. Neem het risico om dan maar een nare ouder te zijn als je je kind de begeleiding en de leiding geeft die hij nodig heeft. Wees bereid om te argumenteren met als doel je kind te helpen op de weg naar volwassenheid en hem of haar zijn eigen besluiten te leren nemen. Wees je er altijd van bewust dat het kind dit ook van jou verwacht ook al zegt of beseft hij dat niet.

Label je puber niet

Als je je kind voorziet van een slecht 'etiket' dan zeg je eigenlijk dat je niets meer van hem verwacht want hij kan de dingen toch alleen maar verkeerd doen. Maar pubers veranderen voortdurend, dus geef ze een kans om je vertrouwen terug te winnen als ze dat onverhoopt verloren hebben. Geef dus niet de moed op want een ogenschijnlijk hopeloze puber groeit net zo goed op en zal uiteindelijk de puberteit overwinnen.

Laat je kind zichzelf zijn

Verwacht niet dat je kind precies zo wordt als jij, dat hij oog heeft voor dezelfde dingen als jij en op dezelfde manier zal reageren. Je kind is een ander individu met een eigen karakter, leer je kind van zichzelf te houden en respecteer de verschillen in karakter. Het kind kan zich enkel ontwikkelen als hij de kans krijgt om zelf uit te zoeken waar hij wel en niet van houdt. Omdat pubers hierin los kunnen slaan is het uiteraard nodig dat dit onder begeleiding gebeurt en dat je zo veel mogelijk weet waar je kind zich mee bezig houdt.

Wees een voorbeeld

Wees niet honderd procent open naar je kind toe, maar wees wel eerlijk over de dingen die je het kind wel vertelt. Je puberende kind zal het beslist niet toegeven maar jij bent het belangrijkste voorbeeld in zijn of haar leven. Het kind redeneert zo: Als de ouders het doen, dan is het voor hem ook goed om te doen. Keuren de ouders iets af, dan zal het kind in eerste instantie misschien protesteren maar hij zal je woorden wel degelijk oppikken en er later over nadenken.

Controleer je eigen reacties

Als de verhouding met je kind niet werkt dan kun je enkel jezelf veranderen en zoeken naar de beste manieren om met hem of haar om te gaan. Hoe je kind zich gedraagt is niet iets waar je controle over hebt, maar je reacties hierop zijn wel honderd procent de jouwe en deze kun je wijzigen. Verander niet dusdanig van aanpak dat het kind niet meer weet waar hij aan toe is. Kijk altijd kritisch naar je eigen reacties. Kunnen deze beter?

Wijs ze op risico's

Het gaat erom dat het kind beseft dat je hem of haar wel degelijk plezier gunt maar dat die pleziertjes riiscoloos moeten zijn. De puber denkt ten onrechte dat hij/zij niets mag dus leg uit dat het belangrijk is dat je je als ouder gerustgesteld moet voelen als hij/zij uitgaat. Een kind dat dat niet inziet is nog lang niet volwassen, dus hou hem of haar dat voor. Accepteer het niet als je 's avonds laat in de rats moet zitten omdat je niet weet waar je kind uithangt.

Leer ze verantwoordelijkheid

Het kind denkt vaak dat er enkel wordt gelet op wat hij of zij voor de ouders doet. Het gaat erom dat het kind inziet dat naarmate hij opgroeit hij vaker bereid moet zijn om bijvoorbeeld bij te dragen aan heel simpele dingen in huis, zoals het oppakken van zijn eigen pyjama van de vloer en andere 'vanzelfsprekende' dingen. Wordt niet de voetveeg van je kind en wijs het kind op dingen die hij best zelf kon doen.

Herinner je eigen puberteit

Niemand vergeet wat het was om een tiener te zijn maar pubers roepen soms dat je geen flauw idee hebt wat het inhoudt. Indien je kind dat zegt, laat hem of haar dan in eigen woorden uitleggen wat het is en vergelijk de bewoordingen met je eigen herinneringen. Meestal worden de ouders uitgelachen en denkt het kind dat je uit een middeleeuws tijdperk komt. Tijden veranderen maar laat je kind de tijdgeest nooit als excuus gebruiken voor eventueel verkeerd gedrag.

Laat ze leren van hun fouten

Mocht je kind iets volkomen hebben verknald, weet dan dat het uiteindelijk een vage herinnering wordt. Voor nu geldt dat hij of zij moet laten zien dat er een les is geleerd. Leer hem dus hoe het beter kan, of hoe het had moeten gaan. Leer het kind inzicht, dus ook inzicht in eigen fouten. Geef het kind de kans om te bewijzen dat hij er lering uit heeft getrokken. Draai een negatieve ervaring altijd om in iets positiefs en bedenk dat de weg van kind naar volwassene met hobbels is.

Toon je kind respect

Het kind wijzen op fouten is een ding, maar het zeggen als hij iets goed heeft gedaan is minstens zo belangrijk. Als je respect van je kind wil hebben, zorg er dan eerst voor dat je zelf respect geeft. De kans is dan veel groter dat hij of zij op een dag leert inzien dat hij profijt kan hebben hebben van de ervaring van de ouders en dat hij je handelwijze gaat respecteren. © 2007 - 2008 Astrid-d-g, gepubliceerd in Psychologie (Mens en Samenleving) op 04-12-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Astrid-d-g is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde links

Gezin Startkabel, Vrouw Startpagina Be, B9 Ouders Opvoeding, Ouderschap Start Be en Opvoeding startkabel.

Verwante artikelen

• De puberteit er veranderd van alles: In de puberteit gebeuren er rare dingen met je. Er groeit en veranderd van alles en nog wat. Je hebt wisselende gevoelens enz.
• Mooi puberen, lastige ouders?: Wat is puberteitsproblematiek bij westerse kinderen? Sommige pubers ontwikkelen zich zonder “problemen”, anderen hebben een moeilijke puber-tijd. Dit kan allerlei oorzaken hebb…
• Zelfbeschadiging: Snijden om te overleven: Veel ouders weten niet hoe ze moeten omgaan met een zoon of dochter die zichzelf beschadigt. Een natuurlijke reactie is dat ze hun kind willen beschermen. Bescherme…
• Omgaan met probleemgedrag: Als je in de zorg werkt krijg je te maken met probleemgedrag. Of je nou met jonge kinderen werkt, met pubers of bejaarden, bij iedere leeftijdsgroep kan probleemgedrag voorkomen. E…
• Blowen op jonge leeftijd niet zonder gevaar: Jarenlang was de informatie die vanuit de overheid verstrekt werd omtrent het gebruik van softdrugs nogal soft. De strekking van de informatie was dat het niet ve…

Bronnen en/of referenties

• www.drphil.com