InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Communicatie > Hand- en vingersymbolen - van 'Oké' tot 'Grijze Wolven'

Hand- en vingersymbolen - van 'Oké' tot 'Grijze Wolven'

Hand- en vingersymbolen - van 'Oké' tot 'Grijze Wolven' We kunnen spreken met onze handen en vingers. Niet alleen ondersteunen gebaren de woorden die we zeggen, maar ze vormen ook een eigen symbolentaal. De taal die de handen spreken is bekend van dove mensen, maar er bestaat een hele serie gebaren die internationaal is en door dove en horende wordt verstaan. De allerbekendste is beroemd geworden door de social media, het 'duimpje op' van Facebook. Een andere heel bekende is het oké-gebaar, zoals de duikers dat gebruiken. Daarnaast worden gebaren ingezet om woorden kracht bij te zetten of om een statement te maken.
Victory / Bron: HNDPTESBC / PixabayVictory / Bron: HNDPTESBC / Pixabay

Handgebaren met verschillende betekenissen


Kennis van gebaren

Enige kennis van gebaren is handig, omdat een gebaar een lading kan hebben waar je geen weet van hebt. Voordat je het weet gebruik je een symbool van een fascistische organisatie, waar je je helemaal niet verwant aan voelt. Bij demonstraties, met groepen gelijkgezinde mensen, zijn er vingersymbolen te zien, die de demonstratie kracht bij zetten en die de reden van de demonstratie verduidelijken.

Vingersymbolen betekenen niet in elke cultuur hetzelfde, zodat het handig is om je te vergewissen van de betekenis. Wat in de ene cultuur een positief symbool is kan in de andere cultuur een vulgaire betekenis hebben of een belediging vormen. Dat kan tot een Babylonische spraakverwarring leiden of zelfs tot misverstanden die uitdraaien op agressie.

Duim omhoog

Het duimpje omhoog wordt over het algemeen beschouwd als een teken van goedkeuring. Het gebaar is bekend uit de tijd van het Romeinse Rijk, met hun gladiatorengevechten. Met de duim omhoog mocht de strijder blijven leven, de duim naar beneden betekende dat de gladiator niet gespaard hoefde te worden. In Duitsland staat het handgebaar voor ‘heel erg goed’, voor het hoogste cijfer dat er op school te halen is. In Duitsland is dat een één.

Facebook

Facebook heeft het symbool groot gemaakt en over de hele wereld staat het nu bekend als een positief gebaar. Het duimpje op is ook het teken dat lifters geven als ze een lift zoeken. “Ik rij graag een stukje met u mee. Stopt u om mij mee te nemen?”, wil het zeggen. In sommige landen, zoals Rusland, het Midden-Oosten en delen van Afrika en Australië, vindt men het een obsceen teken en in Turkije wil iemand die dit gebaar maakt zeggen dat hij openstaat voor homoseks.

In Griekenland, Nigeria, Australië, delen van Italië, Zuid-Amerika, Afrika en het Midden-Oosten beschouwt men het gebaar als een belediging en in Arabische landen moet je oppassen dat je niet een pak slaag krijgt als je de oké-duim opsteekt.

Duim naar beneden

Duim naar beneden betekent dat iets niet goed is: het wordt als teken van nederlaag gezien. In de tijd van de Romeinen stond het voor ‘geen genade.’

Neusklem / Bron: Jeanet de JongNeusklem / Bron: Jeanet de Jong
Vingers gekruist / Bron: Jeanet de JongVingers gekruist / Bron: Jeanet de Jong
De middelvinger / Bron: Jeanet de JongDe middelvinger / Bron: Jeanet de Jong
Grijze Wolven / Bron: Jeanet de JongGrijze Wolven / Bron: Jeanet de Jong

Wijsvinger

In de westerse wereld geeft de wijsvinger een richting aan. Niks aan de hand. 'Daar wil ik heen' of 'wat u zoekt is daar!' wil het zeggen.

Wie in India met zijn wijsvinger wijst, maakt een onbeleefd gebaar. Ook Rusland en China zijn niet geporteerd van de wijsvinger. Wie daar de richting aan wil geven doet dat met de volle platte hand en met een gestrekte arm.

Opgestoken wijsvinger

Een opgestoken wijsvinger betekent dat je de oplossing hebt gevonden. Wie dat gebaar op school maakt geeft aan dat hij een vraag wil stellen.

Wijsvinger tegen hoofd

Wie met zijn wijsvinger tegen het voorhoofd tikt wil zeggen dat de ander gek is.

Nee

Het gebaar waarbij de wijsvinger heen en weer wordt geschud betekent in de westerse wereld ‘foei’ of ‘mag niet’. In Zuid-Amerika staat het voor ‘nee’.

Wijsvingerskruis

Italianen maken van beide wijsvingers een kruisteken voor de lippen om duidelijk te maken dat iets echt waar is.
In Japan betekent een vinger- of armenkruis dat ze iets willen weigeren. De handen als een ruitenwisser voor het gezicht heen en weer bewegen staat in Japan ook voor een weigering.

Kruis van vingers

Wanneer de middelvinger over de wijsvinger kruist, is dat voor veel christenen een beschermend teken. Het behoedt je tegen het kwade. Bij de katholieken is het teken dat ongeluk af moet wenden verhuisd naar de borst. De gekruiste middel- en wijsvinger wordt ook gebruikt als 'toi-toi-toi-gebaar'. Het moet geluk brengen: 'fingers crossed'.

Anderen gebruiken het wanneer ze een leugen hebben verteld en maken het kruisteken in de hoop dat de leugen dan niet wordt ontdekt.

Gebogen wijsvinger

Houd je je vuist omhoog met alleen de wijsvinger gebogen, dan betekent dat, zeker in Taiwan, dat je er geweest bent. Het is alsof de wijsvinger aan de trekker van een pistool zit.

Middelvinger

Iemand de middelvinger geven is een gebaar dat al 2500 jaar oud is. Het komt uit Griekenland en betekent een uitnodiging tot anale seks. Later werd het in Zuid-Europese landen een gebaar dat het kwade oog zou bezweren. In de medische wereld was de middelvinger de ‘smerige’ vinger. Daar werd zalf mee gesmeerd om zodoende de wijsvinger schoon te houden.

Tegenwoordig is het opsteken van de middelvinger het 'fuck-you-gebaar'. Je geeft iemand ‘the finger’. Het komt uit Amerika en betekent 'sit on this’ of ‘up your ass'. In Nederland doet een variatie van het gebaar in de jaren zeventig opgeld. Het is de duim die tussen wijs- en middelvinger wordt gestoken. Dit gebaar is verdrongen door de middelvinger. De opgestoken middelvinger wordt volgens het wetboek van strafrecht beschouwd als een belediging. Wie het naar een politieagent opsteekt kan een boete tegemoet zien van enkele honderden euro’s.

Oké / Bron: Lucatelles / PixabayOké / Bron: Lucatelles / Pixabay

Oké

Het oké-teken, waarbij je een rondje met je wijsvinger en duim maakt, wordt door duikers gebruikt om aan te geven dat het goed gaat. Onder water, waar je elkaar niet kunt horen, is dit een essentieel handgebaar. In de westerse wereld wordt het gebaar gebruikt om te laten zien dat je tevreden bent. In veel delen van Zuid-Europa, Zuid-Amerika, het Midden-Oosten en in Japan, Turkije en Rusland heeft het gebaar een seksuele betekenis en symboliseert het rondje de anus. Het gebaar is een belediging aan homoseksuelen, maar in Italië zeg je 'bedankt', als je dit gebaar maakt. Belgen en Fransen bedoelen juist dat ze iets waardeloos of nutteloos vinden.

Victory

Het victory-teken zie je veel bij demonstraties. Voor veel westerse landen staat het V-teken, waarbij de wijs- en middelvinger een V-vorm maken, voor overwinning en vrede. In Griekenland denkt men daar iets anders over en daar betekent het ‘loop naar de hel’.

Doe je het gebaar met de rug van je hand naar voren dan betekent dat in Groot-Brittannië, Ierland, Malta en Australië dat je je aanvallend opstelt. Het wordt beschouwd als een dubbele ‘middelvinger’.

In Oost-Aziatische landen laat men het V-teken zien als er foto’s worden gemaakt. Het benadrukt dan de glimlach. Vroeger gaven schoolkinderen in Nederland dit teken om te vragen of ze naar het toilet mochten.

Neusklem

De neusklem wordt gebruikt als spelletje bij kleine kinderen. Je hebt dan zogenaamd de neus van het kindje gestolen. In Zuid-Europa betekent het plezier, maar in Brazilië is de betekenis dieper. Het topje van de duim, dat zichtbaar is tussen wijs- en middelvinger, staat voor een vijg en dat is weer het symbool voor goed geluk. De duim tussen neus en wijsvinger is ook het symbool voor seks.

Op de hand slaan

Wie met de ene hand op de gebalde andere hand slaat laat zien dat hij woedend is. Dat is de betekenis in een groot gedeelte van Europa en Noord-Amerika. In het Midden-Oosten staat het voor iets heel anders en nodig je met dit gebaar uit tot seks. In West-Afrika heeft het weer een andere betekenis. Daar wil je ermee zeggen dat je akkoord gaat met het onderwerp van gesprek.

Hoorn

Het hoorn-symbool, waarbij de wijsvinger en de pink omhoog staan en de andere vingers naar beneden wijzen en de duim naar binnen staat, is vooral een heavy metal-dingetje. Fans gebruiken het om te laten zien dat de muziek rockt. In Spanje en Italië staat het voor iets heel anders. Het is een beschuldiging aan mannen die vreemdgaan. In Zuid-Amerika maakt men het hoorn-teken als bescherming tegen onheil en om bovennatuurlijke krachten op te roepen.

De vijf

Bij de vijf staan alle vingers en de duim omhoog. Het is in de westerse wereld het teken voor het getal vijf. Wie dit gebaar in het verkeer gebruikt bedoelt dat de ander moet stoppen. In Nigeria heeft het handgebaar een andere betekenis. Het wordt als een ernstige vloek beschouwd.

Handen gevouwen / Bron: Arieth / PixabayHanden gevouwen / Bron: Arieth / Pixabay
Shaka / Bron: Martinlarrivee / PixabayShaka / Bron: Martinlarrivee / Pixabay
Duimpje op / Bron: Pezibear / PixabayDuimpje op / Bron: Pezibear / Pixabay
Erdogan geeft het Rabiateken / Bron: R4BIA.com / Wikimedia CommonsErdogan geeft het Rabiateken / Bron: R4BIA.com / Wikimedia Commons

Spreiding of Shaka

Bij de spreiding staan alleen de duim en de pink omhoog, alle andere vingers zijn ingeklapt. In de meeste Europese landen is dit het gebaar van bellen. In Zuid-Europa is het een uitnodiging voor een borrel.

Hawaï gebruikt het symbool voor verschillende situaties. Het wordt de ‘shaka’ genoemd en betekent een vriendelijke groet, zoiets als ‘hallo’ en ‘tot ziens’. Het is een veelgebruikt symbool in de surfcultuur en wordt ook wel de ‘hang loose’ genoemd.

De pink

Wie alleen de pink opsteekt krijgt in Nederland niet zoveel respons. Het betekent eigenlijk niets. In mediterrane landen wil een pink opsteken zeggen dat je door hebt dat de ander je voor de gek probeert te houden. In Zuid-Amerika betekent het ‘dun’ en in Italië staat het voor 'klein' en 'zeer dun'. In Japan wordt het pink-gebaar gezien als symbool voor de vrouw.

Gebalde vuist

De gebalde vuist op een recht omhoog gestoken arm staat voor ‘weg met het kapitalisme.’ Bij een festival of voetbalwedstrijd is het een teken van enthousiasme. Het is ook een teken van euforie, samen met de kreet “yes!”

In Pakistan heeft de gesloten vuist niets met enthousiasme of euforie te maken. Het is hetzelfde als de opgestoken middelvinger in Nederland.

Gevouwen handen

Wie zijn handen vouwt geeft zich over aan god.

Vier vingers omhoog of Rabiateken

Vier vingers in de lucht is het Rabiateken, dat vernoemd is naar het Rabiaplein in Caïro. Het is een symbool dat gebruikt wordt door de Moslimbroederschap en in 2013 door demonstranten die tegen het afzetten van Moslimbroeder Morsi van Egypte demonstreerden. Premier Erdogan van Turkije claimt het gebaar en maakt het zelf. Het gebaar staat voor hereniging van islamitische volkeren.

Grijze Wolven

De wolvensnuit wordt gemaakt door de wijsvinger en pink op te steken als oortjes en met de middel- en ringvinger samen met de duim de snuit te vormen. Het is het Grijze Wolvengebaar. Grijze Wolven zijn extreem-rechtse, fascistische en racistische Turken.
De grijze wolf is het symbool van Turkije.

Lees verder

© 2017 Sjaanfanameland, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Tellen in Mandarijn Chinees (met uitleg over tonen)Tellen in Mandarijn Chinees (met uitleg over tonen)Tellen in het Mandarijn is redelijk lastig omdat het een toontaal is. Wie een poging wil wagen, vindt hieronder een uitl…
De vijf gebaarelementenDe vijf gebaarelementenGebarentalen zijn in veel opzichten gelijk aan gesproken talen, maar er is veel minder bekend over deze visuele talen. I…
De gitaar en je rechterhand: de basishoudingDe gitaar en je rechterhand: de basishoudingWil je graag jezelf gitaar leren spelen? Of is het je bedoeling je hobby van vroeger weer op te pakken? Als je de begins…
Aandoeningen: carpale-tunnel syndroomHet carpale-tunnel syndroom is een aandoening die veel voorkomt, vooral bij mensen die veel met de computer werken. Echt…
Wat zeggen je handen over je?Wat zeggen je handen over je?Natuurlijk weten we allemaal dat de man of vrouw met eelt op de handen met name met de handen werkt. Eelt is een bescher…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Martinlarrivee / Pixabay
  • https://blog.tjingo.nl/2013/03/14/reisadvies-let-op-met-handgebaren-tijdens-uw-vakantie/ Geraadpleegd op 13 maart 2017
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Middelvinger Geraadpleegd op 13 maart 2017
  • https://www.aroundtheglobe.nl/reizen/voorbereidingen/gebaren-het-buitenland-si8997.html Geraadpleegd op 13 maart 2017
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Shaka_sign Geraadpleegd op 13 maart 2017
  • http://www.gelderlander.nl/default/turken-maken-extreem-rechts-gebaar-grijze-wolven-in-arnhemse-optocht~af3401ee/ Geraadpleegd op 13 maart 2017
  • http://haberarnhem.nl/?p=14527 Geraadpleegd op 13 maart 2017
  • http://www.goedgevoel.be/gg/nl/11/Psychologie/article/detail/2263122/2015/03/25/Met-deze-handgebaren-krijg-je-gegarandeerd-ruzie-in-het-buitenland.dhtml Geraadpleegd op 13 maart 2017
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Grijze_Wolven Geraadpleegd op 13 maart 2017
  • http://www.moorsmagazine.com/onzinbak/gebaren/ Geraadpleegd op 13 maart 2017
  • http://www.dswrijswijk.nl/assets/Uploads/DSW-Woordenboek-Nederlands-met-Gebaren.pdf Geraadpleegd op 13 maart 2017
  • http://keesjemaduraatje.blogspot.nl/2014/08/symbolen-van-de-moslimbroederschap.html Geraadpleegd op 13 maart 2017
  • http://debuitenlandredactie.nl/2014/01/wat-is-de-betekenis-van-r4bia-in-turkije-en-egypte/ Geraadpleegd op 13 maart 2017
  • Afbeelding bron 1: HNDPTESBC / Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Jeanet de Jong
  • Afbeelding bron 3: Jeanet de Jong
  • Afbeelding bron 4: Jeanet de Jong
  • Afbeelding bron 5: Jeanet de Jong
  • Afbeelding bron 6: Lucatelles / Pixabay
  • Afbeelding bron 7: Arieth / Pixabay
  • Afbeelding bron 8: Martinlarrivee / Pixabay
  • Afbeelding bron 9: Pezibear / Pixabay
  • Afbeelding bron 10: R4BIA.com / Wikimedia Commons

Reageer op het artikel "Hand- en vingersymbolen - van 'Oké' tot 'Grijze Wolven'"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Sjaanfanameland
Laatste update: 23-03-2017
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Communicatie
Special: Taalbijzonderheden
Bronnen en referenties: 23
Schrijf mee!