InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Diversen > Joegoslavië: land dat uiteen viel in meerdere landen

Joegoslavië: land dat uiteen viel in meerdere landen

Joegoslavië: land dat uiteen viel in meerdere landen De hevige burgeroorlog ontstond in 1991, nadat Joegoslavië langzaam uiteen viel in de landen Slovenië, Kroatië, Bosnië en Herzegovina, Montenegro, Servië en Macedonië. Toch broeide het al eeuwen lang in deze regio, beginnend bij het uiteenvallen van het Ottomaanse rijk. Religieuze, economische en culturele spanningen hielpen Milosevic bij het opstoken van Serviërs. Na het einde van de Tweede Wereldoorlog kwam maarschalk Tito aan de macht in Joegoslavië. Op de bijeenkomst van het Cominform in 1949 kreeg hij toestemming om de “eigen weg naar het socialisme” te volgen met zijn land. Ondanks de kritiek uit de Sovjetunie had Tito’s manier succes. Hij voerde een aantal liberale regelingen in die goed vielen in het Westen, maar slecht in de Sovjetunie.

Joegoslavië

Tito dwong de verschillende volkeren in Joegoslavië tot het samenleven in één staat als Joegoslaven. Wie zich niet wilde aanpassen, viel buiten de boot. Ondanks de wat liberalere vorm van het communisme dat door Tito en de zijnen werd gehanteerd leefde de bevolking toch onder de druk van het moeten aanpassen. Men kon elkaar niet aanspreken met “Serviër, of “Kroaat”; men was Joegoslaaf. Men moest zich ook aanpassen op het gebied van religie.

Milosevic

Met het overlijden van Tito in 1980 kwamen mensen als Milosevic naar voren. Deze zagen nu de mogelijkheid om hun denkbeelden te propageren. Vaak waren deze denkbeelden, zoals in het geval van Milosevic, erg nationalistisch. Men speelde in op de vooroordelen en de denkbeelden die door Tito met geweld waren onderdrukt.

Naast het nationalisme wat de kop op stak waren er ook andere redenen voor het voortdurende wantrouwen wat tussen de verschillende in Joegoslavië levende volkeren heerste.

Ottomaanse rijk

De problemen en het wantrouwen hebben al eeuwen bestaan. De oorzaken hiervoor liggen voor een deel in de veertiende eeuw. Aan het eind van de veertiende eeuw liep het Ottomaanse rijk ten einde. De Ottomanen komen uit het land dat tegenwoordig Turkije is. In de voorafgaande eeuwen groeide dit rijk en breidde haar grondgebied uit. Ze kwamen terecht in het huidige Balkan-gebied. De Ottomanen brachten de Islam met zich mee en veel mensen namen deze religie over.

Religie

Na de ineenstorting van dit Ottomaanse rijk bleven veel mensen op de Balkan moslim. Het land Servië heeft altijd onder Russische invloed verkeerd. De inwoners van Servië namen het orthodoxe geloof over.

Het noordwesten van de Balkan stond meer onder de invloed van het Heilig Roomse Rijk. Dit was een verzameling staten die zich uitstrekten van Nederland tot aan de Balkan. De overheersende religie was, naast het katholicisme, het protestantisme. Zo kwam het dus dat er op een relatief klein gebied verschillende volkeren leefden met verschillende religies.

Culturen

Zoals hiervoor al opgemerkt waren verschillende delen van de Balkan op verschillende culturen georiënteerd. Dit werd versterkt in de moderne tijd. Het noordwesten stond onder de invloed van het huidige Europa, het toenmalige Servië was Russisch georiënteerd en er was een grote groep moslims aanwezig, voornamelijk in Bosnië en Albanië. Het noordwesten, waar nu Kroatië en Slovenië onder vallen, was in staat te profiteren van het westen.

Toerisme

Tito voerde op economisch gebied een voor communistische standaard erg liberaal beleid. Hij poogde onder meer het toerisme te stimuleren. Dit had tot gevolg dat het westen geïnteresseerd raakte in vakanties in Joegoslavië.

Men kwam terecht aan de Adriatische kust, in het huidige Kroatië, en dit gebied profiteerde op economisch gebied. Een betere levensstandaard kon zodoende in het westen doorgang vinden.

Economie

Niettemin werd veel geld door Tito binnengehaald en verdeeld over geheel Joegoslavië. Zo ontstonden er verschillende problemen. De mensen uit voornamelijk Servië, trots op haar geschiedenis als onafhankelijk land, keken met afgunst naar het noordwesten. De mensen uit het noordwesten raakten veel van hun inkomsten weer kwijt en hadden het idee dat ze werkten voor mensen met wie ze totaal niets te maken hadden. Zo ontstonden er op economisch gebied ook een aantal spanningen.

Servië

Ook op het gebied van landbezit waren er een aantal problemen. Servië heeft altijd een dominante positie ingenomen op de Balkan. Dit was zo in de Middeleeuwen en ook later was dit het geval. In de negentiende eeuw was Servië uitgegroeid tot één van de machtigste landen op de Balkan. Het land was veel groter dan het tegenwoordige Servië.

De omliggende landen hadden een niet ongegronde angst voor het groeiende rijk. Dus probeerde men Servië te remmen in haar geldingsdrang. Dit zorgde uiteraard weer voor de nodige spanningen. Ook onder leiding van Tito probeerde Servië altijd een overheersende positie in te nemen. Dus toen het geld van de toeristen vanuit Kroatië naar Servië werd gebracht, voelden de Kroaten zich meteen aangevallen.

Kosovo

Een ander voorbeeld is Kosovo. Dit gebied stond in de 14e eeuw onder Servische overheersing. Door de Ottomanen kwamen hier veel moslims te wonen, die het land als hun grondgebied gingen beschouwen. Voor de Serven was Kosovo niet veel meer dan een afvallige provincie. Bovendien is Kosovo een gebied dat rijk is aan grondstoffen, wat een belangrijke reden was voor de Servische claim op het gebied.

Toen Tito wegviel en andere mensen macht konden uitoefenen was Milosevic er snel bij om Kosovo in Servische handen te krijgen. In 1989 hield hij een beroemde toespraak op het Merelveld in Kosovo. Hij stookte duizenden Serviërs op en refereerde aan de historische veldslag die op deze plek was uitgevochten. De Serviërs hadden toen de moslims van die plek verdreven. Met de toespraak wist hij de Serven op te stoken en Kosovo, met haar grondstoffen in zijn macht te krijgen.

Onafhankelijkheid

In 1991 barstte de bom. Kroatië en Slovenië hielden referenda over het uitroepen van de onafhankelijkheid en riepen deze niet lang na deze referenda uit. Bosnië-Herzegovina riep niet veel later ook haar onafhankelijkheid uit. De landen werden meteen erkend door de Westerse wereld, vooral door Duitsland. Dit riep de woede van Servië op en in midden 1991 vielen zij aan. Dit deden ze onder het mom van het beschermen van de Servische minderheden. Totale oorlog was het gevolg. In 1994 zouden er al 200.000 doden zijn gevallen.

Wantrouwen

Men kan dus zeggen dat door wantrouwen en het onvermogen de verschillen tussen de verschillende volkeren Joegoslavië aan de rand van de afgrond hebben gebracht. Door claims op grondgebied van verschillende kanten, economische en religieuze verschillen werd het wantrouwen tussen de verschillende volkeren tot grote hoogte opgestuwd. De volkeren begonnen elkaar steeds meer te wantrouwen en uiteindelijk te minachten en haten.

Tito

Onder Tito is, deels met succes, geprobeerd een vrede tussen de volken te forceren. Deels met succes, omdat men erin slaagde naast elkaar te leven zonder grote geweldsuitbarstingen. Dit was te danken aan de leiding van Tito. Anderzijds zijn de spanningen tussen de volken nooit minder geworden, ze zijn eerder groter geworden.

Spanningen

Tito slaagde erin een schijn van orde en vreedzaamheid te creëren in Joegoslavië. Onderhuids stegen de spanningen en voelden de burgers zich nooit verwant met de staat. Toen ook de opgelegde vrede van Tito wegviel was het wachten tot de bom zou barsten. En dat gebeurde uiteindelijk ook.
© 2007 - 2018 Jour, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Kosovo in het begin van het Joegoslavie conflictKosovo is een autonome provincie in Servië. Deze grote mate van zelfstandigheid verkreeg zij in 1974 tijdens de grote st…
Kwalificatie EK 2012 play-offs, loting en uitslagenKwalificatie EK 2012 play-offs, loting en uitslagenKwalificatie EK 2012 play-offs: na het spelen van de kwalificatiewedstrijden voor EK 2012 in Polen en Oekraïne moet er o…
De Kosovo OorlogDat de internationale wereld geen oog had voor Kosovo veranderde in 1997. Milosevic stond onder grote druk van de opposi…
Radovan KaradzicRadovan Karadzic is opgepakt, dat weet inmiddels iedereen wel. Maar wie is Radovan Karadzic eigenlijk? Wat heeft Karadzi…
Het ontstaan van JoegoslavieJoegoslavie is niet meer, maar hoe is het eigenlijk ontstaan tot wat het was? In dit artikel komt dit kort naar voren.

Reageer op het artikel "Joegoslavië: land dat uiteen viel in meerdere landen"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Daniel, 17-11-2017 18:17 #6
Zolang dat de mensheid bestaat zijn er oorlogen uitgevochten omwille van geloof, cultuur, macht… Joegoslaven destijds, een zeer lief en vriendelijk volk. Nu de Kroaten, Serviërs, Bosniërs etc. nog steeds een lief en vriendelijk volk maar tevens nog steeds elk oh zo anders.
Nu er grenzen zijn is dat geen garantie naar vrede… kijk maar wat er in de rest van Europa gebeurt. Misschien kunnen verschillende volkeren pas echt samen leven als je ze ‘echt’ mixt en er dus geen ras of cultuurverschil meer bestaat… maar dan missen we wel de schoonheid van het verschil!

Max, 05-11-2017 08:27 #5
De Albanese Kosovaren hadden onder Tito een grote mate van autonomie, zoals eigen scholen, universiteiten en culturele instellingen. Nauwelijks twee maanden na de dood van Tito was er in Pristina een betoging van Albanese Kosovaren die onafhankelijkheid eisten.Albanezen op Kosovo hebben, ook tijdens Milosevic, eigen scholen, universiteiten, tv kanalen noem maar op, en de meeste Kosovaren albanezen spreken niet eens Servisch, dus de rechten werden wel degelijk gerespecteerd.Wat mij betreft hebben de Albanezen in Kosovo ook nooit uberhaupt recht gehad op educatie in eigen taal.Ik leer hier ook gewoon in het Nederlands en dat hoort ook zo, dus niet zeuren over universiteiten die niet mochten etc… Kosovo is al eeuwenlang een Servische provincie.De vroegste documenten die enig zicht geven op de etnische samenstelling van Kosovo, zijn kloosterregisters uit de 13e en de 14e eeuw. Daaruit blijkt dat destijds 2 procent van de bevolking Albanees was.Behalve tijdens de Duitse bezetting heeft Kosovo nooit erkend deel van Albanië uitgemaakt noch is het ooit een officiële autonome republiek geweest!…

Ollibolli, 21-02-2017 10:08 #4
Meerdere bronnen vermelden dat Milosevic inderdaad de opstoker is geweest en het begon allemaal met Kosovo, eind jaren 80. Ter info; Kroatië wilde zich eigenlijk niet meteen afscheiden van Joegoslavië, maar door de Servische tirannie (die de baas wilden zijn), leek het onmogelijk om Joegoslavië als land stand te houden. Dat er Kroatische Serviërs (in mijn ogen Kroatische orthodoxen) in Kroatië woonden was het voor Milosevic en zijn hele poppekast aanhang onacceptabel. Er wonen in Duitsland meer dan 1 miljoen Turken. Zou dit ook betekenen dat de Turken Eigen land claimen en zich bij willen voegen bij Turkije? Waar het feitelijk op neerkomt is dat de hele balkanleiders in die tijd; Milosevic, Izetbegovic en Tudjman er een chaos van hebben gemaakt in het land. Zij zaten lekker te vergaderen over koetjes en kalfjes terwijl er elke dag mensen gedood werden van allerlei kanten.

Zoran, 14-10-2010 04:11 #3
Geachte heer/mevrouw
In uw artikel lees ik dat het Ottomaanse rijk de islam heeft meegebracht naar Joegoslavie kunt u mij vertellen hoe het Ottomaanse rijk dat volgens u uit Turkije afkomstig was in voormalig Joegoslavie is beland? Kunt u mij ook vertellen waarom sommige mensen de islam als hun religie namen? Kunt u mij ook vertellen waarom president Jospih Broz Tito geld van toeristen in Croatie naar Servie bracht? Ook wilt u mij misschien vertellen als de Serviers Kosovo als een afvallige provincie zagen waarom er dan zoveel oorlogen om Kosovo zijn geweest? kunt u mij ook vertellen wat voor afkomst president Tito was? als u antwoord weet op deze vijf vragen kunt u de waarheid zelf achterhalen, u moet alleen een paar tips van mij aannemen om deze boeken te lezen die ik u nu ga opschrijven. 1 slag om het merelveld (boj na kosovu) 2 De brug over de drina (na drini cuprija) Ivo Andric met vriendelijke groet en hoop op snelle reaktie. Reactie infoteur, 14-10-2010
Beste Zoran,

Ik vermoed dat u het antwoord al weet op de gestelde vragen. Desondanks bedankt voor uw leestips!

Max, 28-09-2010 22:59 #2
Wie is begonnen? De officiële mediaversie [propaganda] stelde altijd de Serviërs verantwoordelijk voor het uitbreken van de oorlog. Lord Carrington, die nochtans door de grootmachten zelf aangeduid werd als bemiddelaar, denkt daar helemaal anders over:Als men zich beperkt tot de oorsprong van de oorlog, dan zijn het de Kroaten die het vuur aan de lont gestoken hebben door een grondwet uit te vaardigen die geen rekening hield met het standpunt van de Serviërs uit Kroatië… In april 1990 bezoekt de stafchef van het Franse leger zijn Joegoslavische tegen- hanger. Laatstgenoemde legt hem tot in de details het catastrofescenario uit dat zich veertien maanden later zal voltrekken: afscheuring van Slovenië en Kroatië, reactie van het federale leger en van de Servische minderheden in Kroatië en Bosnië. Vele jaren voor het drama waren de westerse hoofdsteden dus al op de hoogte van wat gebeuren kon. Reactie infoteur, 29-09-2010
Toevaliig dat u hierover begint. Ik heb deze week een reactie gekregen van een vrouw die beweert dat mijn verhaal niet helemaal klopt, maar berust op leugens uit de media. Ik ben zelf een buitenstaander, heb mijn informatie uit diverse (media) bronnen. Ik heb niet de kennis om de artikelen uit gerenormeerde media in twijfel te trekken. Maar ik kan me heel goed voorstellen dat er verschillende kanten van het verhaal zijn, zoals vaak het geval is.

Fidel Castro, 16-09-2009 21:58 #1
Wat een stuk leugenachtige propaganda, het lijkt wel de NOS hier.
milosevic stookt op, milosevic is nationalistisch blablabla, als jullie zouden weten waar je het over hebt dan zou je eerder religieuze extremisten als tudjman en izetbegovic nationalistisch noemen en niet JOEGOSLAVIE liefhebber milosevic die niet met het geweld is begonnen… PRUTSERS
ga lekker door nederlandse media met eenzijdige berichtgeving en pure leugens, eens komt de waarheid boven tafel.
ps: er zijn wel belangrijkere redenen dan grondstoffen waarom serven kosovo niet af laten pakken en jullie verhaaltje over opstoken op het merelveld… vertel het volledige verhaal dat albanezen de boel terroriseerde en dat milosevic toen een toespraak hield en dat was niet opstoken, dat was duidelijk zeggen dat het terreur zou stoppen.
nee, veel albanezen zijn de vorige eeuw in de kosovo provincie komen wonen en zich daar voor gaan planten, niet doen alsof de bevolkingssamenstelling zoals het nu is al honderden jaren zo is. PRUTSERS

slobodan milosevic: "Yugoslavia is a multinational community and it can survive only under the conditions of full equality for all nations that live in it."

Infoteur: Jour
Laatste update: 01-10-2009
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Diversen
Reacties: 6
Schrijf mee!