Sinterklaas in Frankrijk

Wie dacht dat de Sint alleen in België en in Nederland bestond, heeft het mis. Ook in sommige delen van Frankrijk, nl. in Lotharingen, sommige delen van de Elzas en het Noorden van Frankrijk is hij een graag geziene gast!

Geschiedenis van de Sint in de Lorraine en in de Elzas

De verering van de Sint in Lotharingen begint in 1090. Een ridder die terugkwam van een kruistocht passeerde in het Italiaanse Bari waar de relikwieën van de bisschop van Myre, de heilige Nicolaas, lagen opgebaard. Hij steelde de rechtervinger van de heilige man en bracht hem naar zijn geboortedorp, Port. Ter ere van dit relikwie werd een basiliek gebouwd en van toen af werd Sint-Nicolaas de heilige van de Lorraine. Weldra kwamen er bedevaarten op gang naar het kleine dorpje en telkens men de heilige Nicolaas aanbad gebeurden er mirakels. Zo ook voor een ridder, de Heer van Varangéville, die gevangen was genomen tijdens een oorlog. Hij bad tot Sint-Nicolaas voor het slapengaan en 's morgens werd hij wakker, nog steeds vastgebonden weliswaar, maar als een vrij man op de trappen van de basiliek. Sint-Louis werd door zijn smeekbede gered van de verdrinkingsdood. Ook het verhaal van de redding door Sint-Nicolaas van drie kindjes kreeg een eigen variant in de streek. Pas in de Middeleeuwen werd Sint-Nicolaas de patroonheilige van de schoolkinderen. In 1961 kreeg de stad de naam Saint-Nicolas-de-Port.

Le Père Fouettard, de Franse tegenhanger van Zwarte Piet, zou ontstaan zijn in de 16de eeuw. Een pop van zijn personage werd op de brandstapel verbrand en zou symbool hebben gestaan voor Keizer Karel, die in die tijd de regionen teisterde.
In het Duitstalige gedeelte van de Lorraine is Sankt Niklaus vergezeld door zijn assistent Rupelz of Rüpelz.

Na de protestantse hervorming van de 16de eeuw werd Sint-Nicolaas in bepaalde Europese landen afgeschaft of werd hij vervangen door de kerstman. In Lotharingen en in bepaalde delen van de Elzas echter is Sint-Nicolaas belangrijker dan de kerstman.

Feestelijkheden in de Lorraine en in de Elzas

Ieder jaar is er in Saint-Nicolas-de-Port een grote processie naar de basiliek en wel op de zaterdag die het dichtste bij het feest van Sint-Nicolaas ligt. In de processie wordt het leven van de heilige man uitgebeeld door zang en spektakel. In ieder dorp in de Lorraine is er een stoet ter ere van de heilge man. Sint-Nicolaas krijgt de sleutel van de stad uit handen van de burgemeester. Hij bezoekt er de huizen, vergezeld door een sinister figuur helemaal in het zwart gekleed. Brave kinderen krijgen snoepgoed en cadeautjes, stoute kinderen krijgen de roe. Allemaal samen zingen zij dan "La complainte de Saint-Nicolas". De Sint wordt in de Lorraine vergezeld door een ezel, niet door een paard.

In alle bakkerijen liggen allerlei lekkernijen van peperkoek en chocolade in de vorm van Sint-Nicolaas. De Sint bezoekt ook de scholen waar hij sinaasappels en peperkoek uitdeelt aan de kinderen. Net zoals in België en Nederland zetten de Franse kinderen op 5 december een bordje klaar met suiker en een worteltje voor de ezel en ook een glaasje melk of wijn voor de Sint. In de Elzas wordt Zwarte Piet Hanstrapp genoemd. Er wordt een brioche gegeten, "Männele" genaamd.

Andere delen van Frankrijk

Ook in het Noorden van Frankrijk komt de Sint langs. De kinderen krijgen daar sinaasappelen en een brioche (soort boterbrood) in de vorm van Jezus. Het gebruik wil hier dat de jongens een rondedans doen en de meisjes bekogelen met bloem wanneer deze uit school komen. "Wit gewassen" worden brengt geluk tijdens het hele komende jaar. In het Noorden is Sint-Nicolaas de patroonheilige van de huwbare mannen. De vrijgezellen krijgen op 6 december een soort wenskaart. Wanneer ze 30 zijn en nog niet gehuwd, zegt men dat ze de staf van Sinterklaas dragen (ils portent la crosse de Saint-Nicolas). Eenzelfde gebruik bestaat in andere streken ook, maar daar zegt men : on coiffe la Saint-Catherine (men trekt het hoofddeksel van de heilige Catherina aan).

Meer Sinterklaasweetjes en -spelletjes? Kijk dan op: Sinterklaas