Favela Painting: een creatief hulpmiddel voor een Braziliaan

Sinds 2006 zijn twee Nederlandse schilders in de sloppenwijken van Rio de Janeiro neergestreken om de buurt op te fleuren met het beschilderen van de huizen in samenwerking met plaatselijke jongeren. Het project voorziet nu in de beschildering van een hele heuvel om de wijk helemaal op te waarderen en de problemen ervan in de kijker te stellen.

Van hiphop naar schilderen

Toen Dre Urhahn en Jeroen Koolhaas (foto) een documentaire maakten over de Braziliaanse hiphopmuziek bezochten ze de beroemde Braziliaanse favela’s in Rio. Daar merkten ze dat het niet allemaal kommer en kwel is. Natuurlijk wordt de wijk overheerst door geweld en criminaliteit en hebben drugsbendes het er voor het zeggen, maar ze ervoeren dat er heel wat creativiteit aanwezig is. Daarom kwamen ze op het idee om iets creatiefs in de wijk op gang te trekken dat tegelijkertijd het imago van de wijk zou verbeteren en ook op sociaal vlak iets in beweging kon zetten. Steun kregen ze van Akzo Nobel via hun Braziliaanse merk Tintas Coral. Het bedrijf zorgde onder andere voor de opleiding van kandidaat-schilders en de veiligheid tijdens het project. Tevens lanceerden zij een reclamecampagne onder de slogan ‘Let’s Color’.

De vliegeraar van Rio

Via een niet-gouvernementele organisatie (NGO) die daar al werkzaam was, kregen ze contacten die hun toegang tot de wijk bezorgden. Uit een project dat er liep om jongens uit de criminaliteit te houden en een opvoedkundig alternatief te bieden (Soldados Nunca Mais van de Ibiss Foundation) werden er twee gekozen om mee te helpen een muurschildering tot stand te brengen. Het werd een werk dat 150 vierkante meter besloeg en een jongen voorstelt die met een vlieger speelt, het favoriete tijdverdrijf van de jongeren aldaar. De realisatie ervan nam drie maanden in beslag en werd in 2007 afgewerkt.

De Rio Cruzeiro

Het tweede schilderproject was klaar in 2008. Het werd op acht maanden tijd gerealiseerd op een grote betonnen muur in Vila Cruzeiro die gebouwd werd om de wijk te beschermen tegen de gigantische modderstromen die op gang komen tijdens het regenseizoen. Het beslaat een oppervlakte van 2000 vierkante meter. Ook hier werden jongeren ingeschakeld wie men een vak probeerde aan te leren waarmee ze tegelijkertijd een beetje geld konden verdienen. ‘Rio Cruzeiro’ (de Cruzeiro-rivier) werd een op Japanse leest geschoeide afbeelding die door de tattookunstenaar Rob Admiraal werd ontworpen. De realisatie trok massaal media-aandacht. Zelfs CNN, Fox News en Al Jazeera kwamen ter plaatse om het evenement te verslaan.

Het einddoel

Met de beschildering van een hele heuvel (‘O Morro’) willen de intiatiefnemers de favela’s helemaal in de kijker stellen zodat de site voor alle stadsbewoners en bezoekers zal te zien zijn. Bedoeling is alle bewoners bij dit project te betrekken en ze hun eigen huis laten schilderen volgens een vooraf vastgesteld patroon zodat hun gemeenschap een kunstwerk op zich wordt dat vrolijk naar de wereld zal uitstralen. Niet alleen zal de wijk door deze kleurenexplosie nog meer verfraaid worden en de vreugde en trots van de inwoners aan de onderkant van de samenleving verzinnebeelden, tevens zal ze naast het Christusbeeld op de Corcovadoberg en de Suikerberg, een extra toeristisch attractie worden en ervoor zorgen dat de problemen waarmee de favela’s worden geconfronteerd voor de buitenwereld zichtbaar worden. Hiervoor worden mensen van over de hele wereld opgeroepen om aandeelhouder van het project te worden.

Einde maart 2010 werd het eerste deel van dit prachtige ontwerp gerealiseerd in Praça Cantao.