Opsporing: opsporingsambtenaren

Opsporingsambtenaren zijn alle personen die met de opsporing van het strafbare feit belast zijn. Ze hoeven geen ambtenaar in de zin van de Ambtenarenwet zijn. Burgers kunnen als buitengewoon opsporingsambtenaar zijn aangewezen. De opsporingsambtenaar moet bevoegd zijn om het strafbare feit op te sporen. Als hij belast is met de opsporing daarvan kan hij bevoegdheden aanwenden.

Binnen welk gebied geldt de opsporingsbevoegdheid?

Dit geldt binnen het grondgebied waarvoor de opsporingsambtenaar is aangesteld of waar hij in overeenstemming met de bepalingen van de Politiewet buiten dat grondgebied zijn taak vervult. Voor de politieambtenaar geldt dat hij bevoegd is zijn taak in het gehele land uit te oefenen (als dat in opdracht of met toestemming van het bevoegd gezag geschiedt). Handelt de politieambtenaar in strijd met dit voorschrift dan is een proces-verbaal wel geldig, maar worden disciplinaire maatregelen tegen hem getroffen.

Recht van opsporingsambtenaar

De opsporingsambtenaar heeft het recht de hulp in te roepen van de politie en de Koninklijke marechaussee.

In bepaalde gevallen is ook de burger verplicht om op vordering van de openbare macht hulp te verlenen. Deze verplichting geldt alleen bij algemeen gevaar voor de algemene veiligheid van personen of goederen of bij ontdekking van een misdrijf op heterdaad. Hij hoeft zich daarbij niet aan gevaar bloot stellen.

Soorten opsporingsambtenaren

• algemene opsporingsambtenaren;
• buitengewoon opsporingsambtenaren.

Algemene opsporingsambtenaren

Dit zijn:

• de officieren van justitie;
• de ambtenaren van politie;
• de officieren van de Koninklijke marechaussee;
• de onderofficieren van de Koninklijke marechaussee;
• ander militairen van de Koninklijke marechaussee.

Ambtenaren van politie als algemeen opsporingsambtenaar

Dit zijn:

• ambtenaren, die zijn aangesteld voor de uitvoering van de politietaak;
• vrijwillige ambtenaren, die zijn aangesteld voor de uitvoering van de politietaak;
• bijzonder ambtenaren van politie.

Leden van de Koninklijke marechaussee als algemeen opsporingsambtenaar

Dit zijn:

• officieren;
• onderofficieren;
• beroepsmarechaussees der eerste klasse met bevoegdheid.

De marechaussee heeft bevoegdheid, als hij bij de uitoefening van zijn politietaken stuit op strafbare feiten.

Welke personen benoemd tot buitengewoon opsporingsambtenaar?

Dit zijn:

• personen aan wie door de minister van justitie of het College van procureurs-generaal een akte van opsporingsbevoegdheid is verleend;
• de meerderjarige personen, die behoren tot een door de minister van justitie aangewezen categorie of eenheid;
• personen die bij bijzondere wetten met de opsporing van de daarin bedoelde strafbare feiten worden belast, of die bij verordening zijn belast met het toezicht op de naleving daarvan.

Opsporingsbevoegdheid van een buitengewoon opsporingsambtenaar

De opsporingsbevoegdheid strekt zich uit tot de in de akte of aanwijzing aangeduide strafbare feiten. Dit kan ook alle strafbare feiten omvatten.

Lees meer in mijn special Opsporingsbevoegdheden: politie, marechaussee, OM.