InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Politiek > Amerikaanse Presidentsverkiezingen 2016

Amerikaanse Presidentsverkiezingen 2016

Amerikaanse Presidentsverkiezingen 2016 Op dinsdag 8 november 2016 vinden er presidentsverkiezingen plaats in Amerika. Hillary Clinton is daarbij de kandidaat voor de Democraten en Donald Trump is de kandidaat voor de Republikeinen. Wanneer vinden de grote debatten plaats? Door welke zenders worden die live op tv uitgezonden? Wanneer is de inauguratie van de winnaar van deze verkiezingen? Hoe luidt de eed die de president van de Verenigde Staten tijdens de inauguratie moet afleggen? Hoe is de geschiedenis van de Amerikaanse presidentsverkiezingen eigenlijk verlopen?

Geschiedenis: presidentsverkiezingen in Amerika

De winnaar van de verkiezingen van 2016 zal de 45e president zijn uit de Amerikaanse geschiedenis. George Washington was in 1789 de eerste Amerikaanse president. Hij was officieel partijloos. Zijn opvolger John Adams (president in de periode 1797-1801) was lid van de Federalistische Partij en hij was daarmee de enige president die deze partij ooit heeft voortgebracht.

Democratisch-Republikeinse Partij

In de eerste decennia van de 19e eeuw was de grootste politieke partij in Amerika de Democratisch-Republikeinse Partij. In de periode 1801-1829 waren vier presidenten op rij lid van deze partij (dat begon met president Thomas Jefferson en eindigde met president John Quincy Adams). Binnen de Democratisch-Republikeinse Partij bestonden diverse fracties, die het onderling hardnekkig oneens waren over de toekomstplannen voor de Verenigde Staten van Amerika. Eén van de conflictpunten was: moet Amerika een moderner en meer geïndustrialiseerd land worden, of moet het vooral een agrarisch land blijven? Die onenigheid leidde in de jaren twintig van de 19e eeuw tot een grote crisis binnen de partij en vervolgens ook tot grote veranderingen in het politieke landschap van de Verenigde Staten.

Whig Party

In 1833 ontstond de Whig Party, die zichzelf afficheerde als een moderne, liberalere partij. Een aanzienlijk deel van deze partij bestond uit ontevreden voormalige aanhangers van de Democratisch-Republikeinse Partij. De Whigh Party werd in de daaropvolgende decennia een groot succes. In de jaren veertig en vijftig van de 19e eeuw waren in totaal vier Amerikaanse presidenten lid van de Whig Party.

Geschiedenis: Democratische presidenten

Na de grote interne crisis bij de Democratisch-Republikeinse Partij, was er eind jaren twintig op de fundamenten van die oude partij door een aantal prominente leden een nieuwe partij opgericht. Dat werd de Democratische Partij. Andrew Jackson (regeerperiode: 1829-1837) was de eerste president van de Democratische Partij. Deze partij zou in totaal 15 presidenten leveren. In de 19e eeuw stonden de Democraten aan de rechterkant van het Amerikaanse politiek spectrum en was deze partij bijvoorbeeld ook tegen de algehele afschaffing van de slavernij. (Men was van mening dat het wel of niet afschaffen van slavernij geen zaak voor de federale overheid was; de Democraten vonden indertijd dat de individuele staten daar zelf over moesten kunnen beslissen.)

Later is de Democratische Partij in het Amerikaanse politieke landschap echter opgeschoven richting de linkerkant van het spectrum. Befaamde Democratische presidenten waren onder meer Woodrow Wilson, Harry Truman, John F. Kennedy, Lyndon Johnson, Jimmy Carter, Bill Clinton en bovenal Franklin D. Roosevelt. De laatstgenoemde won maar liefst vier keer de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Hij was president van 1933 tot aan zijn dood in april 1945. Dit recordaantal van vier zeges in presidentsverkiezingen zal nooit verbeterd worden, aangezien er sinds 1947 een wet in de Verenigde Staten geldt, waarin bepaald wordt dat iemand nog slechts twee keer tot president mag worden verkozen. Vanwege die wet kan bijvoorbeeld Barack Obama, die in 2008 werd gekozen en in 2012 werd herkozen, zich in 2016 niet meer verkiesbaar stellen voor het presidentschap.

Geschiedenis: Republikeinse presidenten

In 1854 werd de Republikeinse partij opgericht. Deze partij ontstond mede uit protest tegen de mogelijke uitbreiding van de slavernij in de Verenigde Staten. De Republikeinen groeiden buitengewoon snel uit tot een belangrijke factor in de Amerikaanse politiek. De presidentsverkiezingen van 1856 waren vooral een strijd tussen een kandidaat van de Democraten en één van de Republikeinen. Sinds die verkiezingen zijn dit doorgaans de twee toonaangevende Amerikaanse partijen gebleven en is er nooit meer een andere partij in geslaagd om de presidentsverkiezingen te winnen.

Abraham Lincoln was in 1861 de eerste Republikeinse president van de Verenigde Staten. In totaal heeft de Republikeinse partij in de loop der geschiedenis 18 presidenten geleverd, waaronder William Howard Taft, Theodor Roosevelt, Herbert Hoover, Dwight Eisenhower, Richard Nixon en Ronald Reagan.

Voor de Republikeinse partij geldt het omgekeerde als voor de Democratische partij: oorspronkelijk stonden de Republikeinen bekend als progressief (zij waren bijvoorbeeld voorvechters voor de afschaffing van de slavernij), maar in de loop der jaren is de partij naar de rechterkant van het politieke spectrum verschoven. Die verandering heeft in de loop van de geschiedenis van deze partij voor een aantal grote conflicten gezorgd. In 1912 was de koerswijziging van de Republikeinse partij één van de redenen waarom ontevreden, progressieve Republikeinen een nieuwe partij oprichtten: de Progressive Party. De voormalige Republikeinse president Theodor Roosevelt werd de leider van die nieuwe partij. Theodor Roosevelt kreeg met zijn progressieve partij bij de verkiezingen van 1912 meer stemmen dan de zittende Republikeinse president, de conservatief William Taft. Maar waar twee vechten om een been, gaat de derde ermee heen: niet Roosevelt en niet Taft, maar de democraat Wilson won uiteindelijk de verkiezingen en werd de nieuwe president.

Election Day 2016 - de datum van de verkiezingen

De Election Day (verkiezingsdag) moet volgens de Amerikaanse wet plaatsvinden op de dinsdag na de 1e maandag in de maand november. Op z'n vroegst is dit dus 2 november en op z'n laatst 8 november. In 2016 vindt Election Day plaats op 8 november.

Voorverkiezingen

Binnen zowel de Democratische als de Republikeinse partij werd er een lange reeks voorverkiezingen gehouden, die uiteindelijk moest leiden tot de verkiezing van de presidentskandidaten van deze partijen. De eerste voorverkiezingen (de caucuses in Iowa) vonden plaats op 1 februari 2016. De tweede voorverkiezing vond op 9 februari plaats in New Hampshire. Een belangrijke datum in de reeks voorverkiezingen was dinsdag 1 maart. Op deze 'Super Tuesday' vonden er voorverkiezingen plaats in veel verschillende staten.

Kandidaten voor de verkiezingen van 2016: Democraten

Bij de voorverkiezingen van de Democratische Partij ging de strijd vooral tussen Hillary Clinton en Bernie Sanders. Hoewel Sanders (tegen de verwachtingen van veel politieke kenners in) erg sterk presteerde en veel staten won, ging de eindoverwinning toch naar Hillary Clinton, die daarmee dus de officiële Democratische kandidate werd. Haar running mate, oftewel haar vice-presidentskandidaat, is Tim Kaine.

Hillary Clinton

Hillary Diane Rodham Clinton werd op 26 oktober 1947 geboren in Chicago. Ze is de echtgenote van ex-president Bill Clinton. Van 2001 tot en met 2009 was zij senator voor New York. In de aanloop naar de presidentsverkiezingen van 2008 was zij lang één van de potentiële presidentskandidaten voor de Democratische Partij, maar uiteindelijk verloor ze de strijd om de Democratische nominatie van Barack Obama. Van 2009 tot en met 2013 was zij minister van Buitenlandse Zaken, tijdens de eerste termijn van president Obama. Als Hillary Clinton bij de presidentsverkiezingen van 2016 verkozen zou worden, dan zou zij de eerste vrouwelijke president van de USA zijn. In veel opiniepeilingen is zij de grote favoriet voor de zege in de presidentsverkiezingen van 2016.

Bernie Sanders

De belangrijkste concurrent van Clinton binnen de Democratische Partij was Bernie Sanders. Hij werd geboren op 8 september 1941. Ondanks zijn hoge leeftijd heeft hij juist een grote populariteit bij de jonge Democraten. Vooral onder de studenten is hij zeer populair. Vergeleken met de meeste prominente Amerikaanse politici heeft Sanders zeer linkse denkbeelden. Hij noemt zichzelf sociaal democraat of zelfs socialist, terwijl die laatste term in de Amerikaanse politieke doorgaans als een scheldwoord wordt beschouwd. Lange tijd was Sanders overigens geen lid van de Democratische Partij. In het senaat was hij officieel een 'onafhankelijke' (een lid dat niet bij één van de twee grote partijen hoort). In de praktijk werkte hij echter al jaren veel samen met de Democratische fractie. Sanders werd in 2015 officieel alsnog lid van de Democratische fractie.

Joe Biden stelt zich niet kandidaat

Joe Biden, de vice-president onder Barack Obama, werd lange tijd ook beschouwd als één van de mogelijke kandidaten voor het presidentschap in 2016. Uiteindelijk heeft hij echter besloten om zich niet kandidaat te stellen. In de peilingen werden hem nochtans goede kansen toegedicht. Joe Biden werd op 20 november 1942 geboren in Scranton (Pennsylvania). In 1988 en 2008 stelde Biden zich al kandidaat voor de Democratische nominatie bij de presidentsverkiezingen, maar beide keren boekte hij tijdens zijn campagne weinig succes.

Andere serieuze kandidaten die genoemd werden als mogelijk presidentskandidaten voor de Democraten waren onder meer Elizabeth Warren, Cory Booker, Kirsten Gillibrand, Howard Dean en Andrew Cuomo. Zij stelden zich echter allen niet kandidaat. Twee kandidaten die nog wel tegen Clinton en Sanders streden waren Lincoln Chafee en Martin O'Malley. Lincoln Chafee is ex-Gouverneur van Rhode Island en ex-senator. Martin O'Malley is ex-Gouverneur van Maryland en ex-Burgemeester van Baltimore. Beide kandidaten zagen echter al snel in dat ze geen kans maakten tegen Clinton en Sanders; Chafee en O'Malley besloten daarom al in een vroeg stadium om hun kandidatuur in te trekken.

Kandidaten: Republikeinen

Wie waren de kandidaten bij de voorverkiezingen van de Republikeinse partij? Eén van de bekendste kandidaten van de Republikeinen is Jeb Bush. Net als de bekendste kandidaat van de democraten (Hillary Clinton), heeft natuurlijk ook deze Bush een zeer bekende achternaam. John Ellis 'Jeb' Bush werd geboren op 11 februari 1953 in Midland (Texas). Hij is een zoon van George H.W. Bush (president van Amerika van 1989 tot en met 1993) en een jongere broer van George W. Bush (president van Amerika van 2001 tot en met 2009). Jeb Bush was van 1999 tot en met 2007 de gouverneur van Florida. Hoewel Bush een bekende naam heeft en over veel campagnegeld beschikt, scoorde hij erg slecht in de voorverkiezingen.

De drie belangrijkste kandidaten voor de Republikeinse nominatie waren Donald Trump, Ted Cruz en Marco Rubio. Van dit drietal is Rubio de meest gematigde kandidaat. Trump is de meest extravagante kandidaat en scoort veel publiciteit in de media met zijn opvallende uitspraken. Cruz is een zeer conservatieve, christelijke kandidaat uit Texas.

Mitt Romney, die het bij de verkiezingen van 2012 opnam tegen Barack Obama, werd in de aanloop naar de voorverkiezingen nnog vaak genoemd als potentiële kandidaat voor de presidentsverkiezingen van 2016. (In diverse opiniepeilingen bleek hij namelijk nog steeds de populairste Republikeinse kandidaat te zijn.) Hij heeft echter bijtijds besloten om in 2016 niet mee te doen aan de verkiezingen.

Officiële kandidaten Republikeinen:

  • Jeb Bush: ex-gouverneur van Florida
  • Ted Cruz: senator namens Texas
  • Rick Perry: ex-gouverneur van Texas
  • Marco Rubio: senator namens Florida
  • Rick Santorum: ex-senator
  • Carly Fiorina: voormalige CEO Hewlett-Packard
  • Lindsey Graham: Senator voor South Carolina
  • Mike Huckabee: ex-gouverneur van Arkansas
  • George Pataki: ex-Gouverneur van New York
  • Rand Paul: Senator namens Kentucky
  • Donald Trump: ondernemer
  • Ben Carson: pediatrisch neurochirurg

Winnaar: Donald Trump

Uiteindelijk won Donald Trump de voorverkiezingen. Hoewel er binnen het establishment van zijn partij heel wat weerstand is tegen de ideeën van Trump, werd hij dus officieel verkozen tot de Republikeinse presidentskandidaat. Zijn 'running mate' (vice-presidentskandidaat) is Mike Pence.

Overige kandidaten ('Onafhankelijken')

Naast de twee grote partijen, de Democraten en de Republikeinen, zullen ook diverse kleinere partijen trachten om kandidaten naar voren te schuiven voor de presidentsverkiezingen van 2016. Hoewel deze kandidaten doorgaans nauwelijks kans maken om president te worden, kunnen ze mogelijk toch een grote rol spelen in de verkiezingsstrijd. In 1992 werd bijvoorbeeld volgens sommige analisten de nederlaag van de zittende Republikeinse president George Bush mede veroorzaakt doordat de bekende ondernemer Ross Perot zich als onafhankelijke kandidaat verkiesbaar had gesteld. Perot kreeg 18,9 procent van de stemmen. Daaronder waren veel kiezers die anders waarschijnlijk op de Republikeinse kandidaat hadden gestemd.

Michael Bloomberg

In januari 2016 gonsde het gerucht dat mogelijk de multimiljardair Michael Bloomberg als onafhankelijke kandidaat mee zou willen doen aan presidentsverkiezingen. Hij was in het verleden burgemeester van New York. Zowel vanwege het enorme kapitaal dat hij bij een verkiezingscampagne zou kunnen gebruiken (hij is zelfs nog vele malen rijker dan Donald Trump), maar ook vanwege zijn politieke standpunten (hij is een gematigde kandidaat die zowel Democratische als Republikeinse stemmers aan zou kunnen trekken) zou Bloomberg, indien hij mee zou doen, een grote invloed op de race om het presidentschap kunnen hebben. Hij besloot uiteindelijk echter om niet mee te doen.

Partijconventies

De twee grote partijen hieden allebei in de zomer van 2016 een grote partijconventie. Bij deze partijbijeenkomsten werd officieel vastgesteld wie de presidentskandidaat voor de partij was en werd die op grootse wijze aan de wereld gepresenteerd. De Republikeinse conventie werd van 18 tot en met 21 juli georganiseerd in Cleveland (Ohio). De Democratische conventie werdvan 25 juli tot en met 28 juli gehouden in Philadelphia.

Debatten

In de aanloop naar de verkiezingen zullen er drie grote debatten plaatsvinden tussen de kandidaten Donald Trump en Hillary Clinton. Daarnaast staat er ook nog een debat tussen de twee vice-presidentskandidaten op het programma. Deze vier debatten zullen live op tv worden uitgezonden door CNN. Waarschijnlijk zendt de NOS deze debatten ook live op tv uit.

Overzicht: kalender debatten presidentsverkiezingen USA 2016

  • 26 september: debat Clinton-Trump in New York
  • 4 oktober: debat vice-presidentskandidaten in Farmville
  • 9 oktober: debat Clinton-Trump in St. Louis
  • 19 oktober: debat Clinton-Trump in Las Vegas

Uitslag

De Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016 zijn gewonnen door Donald Trump. Hij won 306 kiesmannen. Hillary Clinton won 232 kiesmannen. Clinton kreeg echter wel de meeste stemmen ('electoral vote'). Zij kreeg 48 procent van de stemmen, terwijl Trump 46,3 procent kreeg. Trump is daarmee de vijfde kandidaat uit de geschiedenis van de Amerikaanse presidentsverkiezingen, die niet de meeste stemmen kreeg (en dus niet de 'electoral vote' won), maar door het kiessysteem (de kiesmannen per staat) toch het presidentschap won. De overige vier presidenten die in het verleden wel de verkiezingen wonnen (via het kiesmannensysteem), maar niet de 'electoral vote' wonnen, waren John Quincy Adams (1824), Rutherford Hayes (1876), Benjamin Harrison (1888) en George W. Bush (2000).

Inauguratie: eed

De inauguratie van de nieuwe Amerikaanse president zal normaal gesproken plaatsvinden op 20 januari 2017. De winnaar van de verkiezingen van 2016 zal op die dag in Washington de eed afleggen bij de Opperrechter van het Amerikaanse Hooggerechtshof. De letterlijke tekst van die eed luidt: 'I do solemnly swear (or affirm) that I will faithfully execute the Office of President of the United States, and will to the best of my ability, preserve, protect and defend the Constitution of the United States.' Nadat deze eed is afgelegd, zal de nieuwe president een inaugurele rede houden.

Lees verder

© 2014 - 2018 Fjodorboekanski, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Presidentsverkiezingen Amerika: onafhankelijke kandidatenPresidentsverkiezingen Amerika: onafhankelijke kandidatenIn de Verenigde Staten worden elke vier jaar in november presidentsverkiezingen gehouden. De meeste aandacht gaat in de…
Het Amerikaanse Kiesstelsel: presidentsverkiezingenHet Amerikaanse Kiesstelsel: presidentsverkiezingenMeer dan een jaar voor de eigenlijke presidentsverkiezingen barst het circus los. In principe kan iedereen zich presiden…
recensieBoekrecensie: Het Amerika van president Obama - Willem LustHet boek 'Het Amerika van president Obama' geeft de belevenissen weer van correspondent Willem Lust terwijl hij de aanlo…
De drie Amerikaanse verkiezingsdebatten 2012De drie Amerikaanse verkiezingsdebatten 2012Op 6 november 2012 zullen de 57e Amerikaanse presidentsverkiezingen worden gehouden. Voorafgaand aan de verkiezingen zij…
Donald Trump president van Amerika? - de voorverkiezingenDonald Trump president van Amerika? - de voorverkiezingenDonald Trump, de man die ook wel ‘roekeloze blaaskaak’ wordt genoemd, doet een gooi naar de functie van president van de…
Bronnen en referenties
  • https://focusonamerica.wordpress.com/tag/presidentsverkiezingen-2016/
  • http://www.verkiezingenvs.com/article/Wie-doet-er-mee-in-2016-
  • http://www.z24.nl/geld/buffett-zet-letterlijk-zn-geld-op-hillary-clinton-als-president-520173
  • http://en.wikipedia.org/wiki/Nationwide_opinion_polling_for_the_Democratic_Party_2016_presidential_primaries
  • http://en.wikipedia.org/wiki/History_of_the_United_States_Democratic_Party
  • http://www.democrats.org/
  • http://uselectionatlas.org/
  • De Verenigde Staten in de Twintigste Eeuw - Maarten van Rossem - Uitgeverij Sdu

Reageer op het artikel "Amerikaanse Presidentsverkiezingen 2016"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Ger, 04-10-2016 22:28 #1
Toch Hilary Clinton, geen vertrouwen in Donald Trump, zeker niet in deze roerige tijden.

Groeten Ger.

Infoteur: Fjodorboekanski
Laatste update: 29-11-2016
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Politiek
Bronnen en referenties: 8
Reacties: 1
Schrijf mee!