Ontwikkeling van de Afro-Amerikaanse vrouw: Slavernij

Ik wil wat gaan vertellen over de tweede immigratiestroom, dit waren de slaven. Maar ik vind het onderwerp slavernij zelf te uitgekauwd. Daarom wil ik de ontwikkelingen vanaf de komst van de slaven tot heden gaan bekijken en dan met name de positie van de vrouwen. Ik wil dit bekijken per tijdvak aan de hand van politiek, economie, cultuur, belangrijke ontwikkelingen en rolmodellen.

Welke ontwikkelingen waren er in ruim 200 jaar slavernij (1619-1863).

Inleiding tijdvak
In het jaar 1492 herontdekte Columbus Amerika. Vanaf dit jaartal begint de geschreven geschiedenis van Amerika. Maar het continent werd al meer dan tienduizenden jaren voor de ontdekking van Columbus door mensen bewoond. Waarschijnlijk kwamen de eerste mensen tussen de 20 en 30 duizend jaar v.Chr. vanuit Siberië. In de Beringstraat lag toentertijd een dikke ijslaag waardoor de mensen de zee konden oversteken. Toen Columbus Amerika herontdekte dacht hij dat hij de nieuwe zeeroute naar India had gevonden. De bewoners die hij daar tegenkwam noemde hij daarom Indianen. Na deze ontdekking trokken veel Europeanen naar de Nieuwe Wereld, Amerika. Exploitatiekoloniën werden opgezet en men richtte zich alleen op het verbouwen van grondstoffen voor de handel. Na verloop van tijd veranderden de exploitatiekoloniën in vestigingskoloniën. Dit gebeurde pas rond het begin van de 17e eeuw. Vanaf dat moment veranderde de samenleving voor eens en altijd.

West-Afrika maakte ver voor de 15e eeuw al deel uit van een groot handelsnetwerk. Het noorden en westen werd verbonden door handelsroutes die uit de oudheid afstamden. De handel bloeide op en dit leidde ertoe dat grote koninkrijken ontstonden. Vanaf de 15e eeuw kwamen de eerste Europeanen naar Afrika. De Portugese ontdekkingsreizigers verschenen als eerst, met als doel handelsnederzettingen te stichten. Andere Europese gelukszoekers volgden snel. Eerst plunderden zij vooral de kustplaatsen maar later ging dit over in handelsbetrekkingen.

West-Europa veranderde enorm gedurende de 13e en 14e eeuw. Het feodale systeem nam af en de kruistochten die zo belangrijk waren om de oprukkende islam tegen te gaan kwamen ten einde. Tegenover dit gegeven stond dat de Europese handel groeide en dat zorgde voor een enorme vraag naar scheepsbouw en scheepvaartverkeer. Dit was nodig om de bulkgoederen te vervoeren. De zeevaarders profiteerde flink van deze ontwikkelingen. In het begin van de 15e eeuw vergrote de positie van de Nederlandse en Engelse scheepvaart. Ook werden Spanje en Portugal de machtigste handelsnaties ter wereld. Dit werd het begin van de Europese kolonisatie van de wereld.

Het begin van de slavenhandel

De Afrikaanse samenleving was al eeuwenlang bekend met het slavenleven. Veelal werd slavernij gebruikt als tijdelijke straf voor een misdaad. De slaven werden meestal goed behandeld en hadden nog veel rechten. Ook werd er met de islamitische wereld in slaven gehandeld. Krijgsgevangenen werden verkocht als slaaf.

In 1493 vervoerde Columbus de eerste suikerrietplanten naar Caribisch gebied. De Spaanse kolonisten dwongen de plaatselijke indianen om als slaaf op de suikerrietplantages te werken. Ze werden daar slecht behandeld en waren fysiek zwak en leden ze aan ziekten. Dit kosten veel indianen het leven. Hierdoor was er een groot tekort aan arbeiders. Dit zorgde ervoor dat de eerste Afrikaanse slaven naar het Caribisch gebied werden vervoerd om daar te werken op de suikerrietplantages. De kustplaatsen van West-Afrika werden overvallen en de slaven werden ontvoerd. Deze rooftochten hadden tot gevolg dat de Afrikanen een afkeer kregen tegen de Europeanen en geen handel meer met hen wilden drijven. Dit leidde ertoe dat de Europese handel in slaven meer georganiseerd werd. De Afrikaanse stamhoofden en koningen gaven de Europeanen krijgsgevangenen en misdadigers. In ruil daarvoor kregen ze alcohol, geweren en metalen goederen. De meeste leiders waren blij met de winst van deze handel en bedachten al gauw nieuwe misdaden die dan bestraft werden met slavernij. Ook werden er in het binnenland overvallen gepleegd om mensen te ontvoeren.

Nadat de Afrikanen gevangen werden genomen moesten ze vanuit het binnenland naar de kust lopen. De gevangenen zaten met kettingen aan elkaar vast en moesten ijzeren halsbanden dragen. Eenmaal de kust bereikt, werden de gevangenen opgesloten in Europese forten en kastelen. Velen stierven aan honger en ziekte tijdens de tocht naar de kust. Naarmate de handel steeds verder groeide werden er barakken gebouwd. Hier konden de Afrikanen wachten op de slavenschepen. De Europese handelaren weigerden ouderen, zwakken, zieken en gewonden te kopen. Ze gaven hun voorkeur aan gezonde vrouwen en mannen tot 25 jaar. West-Afrika ging aan deze slavenhandel onderdoor omdat veel Afrikaanse vorsten hun burgers gingen verhandelen als slaven en slecht voor de bevolking zorgden. In het begin van de 17e eeuw ging het kolonisatieproces verder. De verschillende groepen Europeanen trokken door Amerika om kolonies te stichten. De kolonies waren van economisch belang en de kolonisten wilden dit zo goed mogelijk benutten. Hiervoor waren veel arbeidskrachten nodig. In 1619 wordt onder leiding van een Britse kolonist de eerste groep Afrikaanse slaven gekocht en naar Noord-Amerika vervoerd. In Midden- en Zuid-Amerika waren er destijds al duizenden Afrikaanse slaven. Zij waren daar gebracht door Spaanse- en Portugese kolonisten. De groei van de koloniën en de slavernij ging geleidelijk samen op, maar de slavernij werd niet op grote schaal ingezet. Slavernij was voor 1640 namelijk alleen feitelijk maar nog niet wettelijk toegestaan. In 1669 werd de slavernij ook wettelijk toegestaan. De Afrikaanse slaven werden op grote schaal geïmporteerd en moesten voor boeren werken op de tabaks- en suikerrietplantages. In Virginia veranderde zelfs de wetten; zwarten die in hun geboorteland geen christen waren werden als slaven beschouwd.

De Driehoekshandel

In Europa groeide de bevolking snel en de welvaart steeg door de economische veranderingen. De vraag naar suiker, cacao, tabak en koffie nam toe. Dit zorgde ervoor dat de kolonisten hun plantages uitbreidden en meer slaven uit Afrika liet komen. De slavenreizen bestonden uit drie afzonderlijke trajecten. Bij de buitenwaartse passage werden goederen vanuit Europa naar West-Afrika gebracht. Dit waren met name geweren, alcohol en ijzeren staven. De tweede tocht was de middenpassage waar de goederen werden geruild voor slaven. Zij werden vervoerd van West-Afrika naar Amerika. De laatste tocht was de binnenwaartse passage. De ladingen met suiker, rum, tabak en andere producten werden gekocht met de opbrengst van de slavenverkoop en terug vervoerd naar Europa. Dit werd de driehoekshandel genoemd.

Het leven van de slaven

De slaven werden vanuit West-Afrika vervoerd naar Amerika in overvolle schepen. De mannen zaten vastgeketend in het onderste dek, de vrouwen en kinderen zaten dan wel los in het bovenste dek, maar zij leden onder dezelfde erbarmelijke omstandigheden als de mannelijke slaven. Vele afrikanen stierven door ziekte of doordat ze zichzelf overboord wierpen door angst en wanhoop. Tevens stierven ook veel zeelieden door de slechte omstandigheden. Naar schatting zijn er slechts 11 miljoen van de 13 miljoen vervoerde slaven levend in Amerika aangekomen.

Eenmaal daar werden de slaven toonbaarder gemaakt en dus waardevoller. De slaven werden voornamelijk verkocht op de veiling en de slavenmarkt. Op de veiling moesten de slaven een voor een op een platform lopen en werden ze aan de hoogste bieder verkocht. Op de slavenmarkt mochten de toekomstige slavenhouders zich te midden van de menigte van slaven storten en pakken wie ze wilden kopen. De slaven werden aan allerlei vernederende lichamelijke onderzoeken onderworpen en uiteindelijk werden ze veelal gescheiden van familieleden of vrienden. Sommigen kregen een brandmerk van de nieuwe eigenaar en velen werden gedwongen een nieuwe Engelse naam aan te nemen. De slaven stierven vaak binnen een paar jaar al omdat het werk op de suikerrietplantages slopend was. Er werden minder slaven geboren dan dat er stierven en daarom bleef de aanvoer van slaven doorgaan.

In de weinige vrije tijd die ze hadden probeerden de slaven een gezinsleven op te bouwen. De meeste slaven moesten hiervoor toestemming vragen. Veel eigenaren van slaven wilden liever niet dat zij trouwden omdat jonge kinderen onbruikbaar waren op de plantages. Dit veranderde aan het eind van de 18e eeuw. De eigenaren van de plantages werden bang dat de slavenaanvoer snel zou krimpen. Ze moedigden de slaven daarom aan om een gezin te stichten binnen hun eigen plantages. Zo zou er een nieuwe generatie slaven ontstaan. De gesloten huwelijken tussen de slaven waren voor de wet niet geldig. Ze werden niet officieel erkend en de planters haalden vaak een slavengezin uit elkaar. De man werd verkocht aan een andere plantage en de vrouw bleef met haar kinderen achter.

De slavenhouders voerden allerlei wetten en regels in voor de slaven. Op deze manier beheersten ze de slaven. Er stonden zware straffen op het overtreden van die wetten. De slavenwetten en straffen verschilden tussen de verschillende koloniën, de grondregels waren overal hetzelfde. De zwarte slaven waren eigendom van hun meesters. Ze moesten doen wat van hen verwacht en verlangd werd. Straffen op kleine overtredingen waren o.a. het afsnijden van een oor of hand. De grotere overtredingen werden in het ergste geval gestraft met het ophangen, verbranden of levend begraven van de slaaf. Ook de anti-slavernijbeweging en de beperkingen van straffen die hierop volgden hadden weinig effect. De eigenaren bleven hun slaven vaak meedogenloos straffen.

Revolutie en opstand

Verlichting
In de 18e eeuw ontstond er een nieuwe stroming, de Verlichting. De nadruk kwam te liggen op het verstand, het logisch nadenken, de ratio. De kerkelijke invloed verloor haar macht en er werd kritiek geleverd op sociale, economische en politieke praktijken die niet rationeel waren. De mensen keerden zich af van de monarchie en aristocratie. Ze wezen het door God gegeven gezag af en wilden een scheiding tussen kerk en staat. Daarnaast pleitten ze voor een democratische samenleving. De ideeën van de mensenrechten, het gelijkheidsbeginsel en de burgerrechten ontstonden in de tijd van de Verlichting.

Onafhankelijkheidsoorlog
In Noord-Amerika stonden de koloniën onder Brits mandaat, maar zij werden niet vertegenwoordigd in het Brits Parlement. Daarnaast hadden de Britten enorme oorlogsschulden van de gewonnen zevenjarige oorlog tegen de Fransen. Zij probeerden via nieuwe belastingen voor de kolonisten deze schulden af te lossen. Het zorgde voor verontwaardiging en algemene woede onder de bevolking en leidde tot het begin van een van de belangrijkste oorlogen in de geschiedenis van de VS; de Onafhankelijkheidsoorlog.

Op 2 juli 1776 besloten de vertegenwoordigers van de koloniën zich te onttrekken aan het Britse Mandaat. De Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring werd opgesteld door Thomas Jefferson, een planter uit Virginia. In de Onafhankelijkheidsverklaring stond dat alle mensen gelijk zijn geschapen; dit is typerend voor het verlichtingsdenken. De slavenhouders vochten ofwel mee bij het patriottische leger of vluchtten met hun slaven weg van de oorlog. Veel slaven besloten mee te vechten in de onafhankelijkheidsoorlog, omdat hen vrijheid beloofd werd. Veelal stierven deze slaven tijdens de strijd of aan de ziektes. De slaven die de oorlog overleefden werden vaak opnieuw verhandeld. Andere slaven vluchten tijdens de afwezigheid van hun meester. In september 1783 eindigde de oorlog. Groot-Brittannië erkende de onafhankelijk van de Verenigde Staten officieel.
Het nieuwe regeringsysteem bestond uit een reeks wetten, gezamenlijk de Grondwet. Er werd gesproken over vrijheid en gelijkheid van alle mensen, het verlichtingsidee, maar ondanks dit gegeven werd de slavernij niet afgeschaft. Ook zou de slavenhandel pas in 1808 stop worden gezet.

De idealen van de onafhankelijkheidsoorlog van vrijheid en gelijkheid leidden tot een strijd voor de afschaffing van slavernij. Zwarte activisten, politici en christelijke groeperingen vochten hiervoor uit verschillende overtuigingen. Dit resulteerde er in 1827 dat alle noordelijke staten de slavernij afschaften, ook wel abolitie genoemd. De slaven werden meteen vrijgelaten of hun kinderen kregen vanaf een bepaalde leeftijd het recht op vrijheid.

Ook voor de afschaffing van de slavernij waren er zwarte mensen die geen slaaf meer waren. Velen werden vrijgelaten door hun eigenaar, anderen wisten hun vrijheid te kopen met het verdiende geld van hun eigen vaardigheden. Voor de meeste slaven bleef de vrijlating uit tot na de afschaffing. Rond 1860 leefde zo’n 11% van de hele zwarte bevolking in vrijheid. De vrijheid hield echter geen gelijkheid in. De zwarte mensen konden alleen de laagstbetaalde banen krijgen enhadden geen stemrecht. De rassenscheiding resulteerde in een scheiding tussen kerken, scholen en werkplaatsen.

Industriële revolutie
Aan het einde van de 18e eeuw bloeide de textielindustrie in Groot-Brittannië. Dit was met name het gevolg van de nieuwe industriële apparaten, zoals de spinmachine, waardoor katoen sneller dan ooit gesponnen kon worden. Dit verschijnsel werd de industriële revolutie genoemd. De vraag naar katoen werd groot en dit had effect op de vrijgekomen slaven. Zij werkten op de katoenplantages die na 1830 in een noodvaart verspreidden over de Amerikaanse staten. Doordat de katoenbouw uitbreidde had men ook meer slaven nodig om op de plantages te werken. De professionele slavenhandelaren brachten slaven over vanuit andere staten. Ze werden zogenoemd ‘stroomafwaarts verkocht’. Dit hield meestal in dat de slaaf levenslang gescheiden werd van familie en vrienden en al wat hem bekend was.

Opstand
In de tijd van de slavernij zijn er veel slavenopstanden geweest. Bijna al deze opstanden waren van kleine schaal en werden vrijwel meteen de kop in gedrukt. De opstandige slaven werden door de blanke soldaten neergeschoten of op andere gruwelijke wijze ter dood gebracht. Gabriel Prosser en Denmark Vesey waren slaven die een grote opstand probeerde te organiseren. Ze werden echter verraden en samen met vele andere opstandelingen opgehangen. In 1831 zag Nat Turner, een huisslaaf en predikant, een zonsverduistering die een religieus visioen teweegbracht. Hij zag dit als een teken van God en begon een opstand. In twee dagen tijd vermoordde hij met 70 andere slaven meer dan 60 blanken. De slaven werden uiteindelijk overmeesterd en 55 rebellen werden ter dood gebracht. Nat Turner werd uiteindelijk opgehangen.

Daarnaast waren er ook blanke abolitionisten. Zij veroordeelden slavernij vaak om hele andere redenen dan de zwarte abolitionisten. Begin 18e eeuw vonden de blanke abolitionisten dat de slavernij een negatief effect had op de blanke bedienden. In 1807 werd de buitenlandse slavenhandel afgeschaft omdat dit “in strijd was met de beginselen van rechtvaardigheid, menselijkheid en een goed beleid.” Dit besluit was niet uitsluitend gebaseerd op onbaatzuchtigheid, de drastische winstdaling en het te grote aanbod van suiker speelde ook een rol, evenals de angst voor komende slavenopstanden. Dit leidde er toe dat Engeland zijn rol in de slavenhandel stop zette.

Vrouwen in de slavernij

Positie
Bij het vervoer van de slaven in de schepen werd duidelijk onderscheid gemaakt tussen mannen en vrouwen. De vrouwen waren niet geketend en zaten naakt in een apart deel van het schip samen met de kinderen. Ze werden onderworpen aan seksueel misbruik en geweld. De mannelijke slaven zaten onder in het schip geketend en werden eveneens slecht behandeld. De ruimtes waarin de slaven verbleven waren niet hoger dan 1 meter en er was nauwelijks ruimte om te bewegen. Velen stierven dan ook aan ziektes.

Zodra de vrouwen waren aangekomen in de Nieuwe Wereld werden ze geveild. De sterke zwarte vrouwen werden verkocht als zogenaamde fokkers omdat ze grote reproductieve capaciteit bezaten. Toen New-Orleans werd opgericht als het slavencentrum van Noord-Amerika, werden er duizenden zwarte vrouwen verkocht als slaaf. Voor de ene groep vrouwen hing de prijs af van hun schoonheid, mooiere vrouwen leverden meer geld op in het verhuren aan rijke blanke mannen. De andere groep slaven leerde dat blanke mannen iedere slaaf beschouwde als zijn eigendom, die aan al zijn seksuele behoeften moest voldoen.

De zwarte vrouwen hadden het in het algemeen zwaarder dan de mannen. Het werk en de invoerrechten waren hetzelfde als bij de zwarte mannen terwijl ze ook gebruikt werden voor het fokken. Ze werkten 6 dagen per week en meestal 13 uur per dag. Ook werkten de vrouwen als gewone dienstbode. Ze maakten het huis schoon, poetsten en deden de was. Sommige vrouwen hadden meer specifiekere taken zoals kokkin, naaister of kinderjuffrouw. De vrouwelijke slaven moesten hun meester op zijn wenken bedienen. De meester had vaak ook seksuele verlangens waar de vrouwelijke slaaf niet aan kon ontkomen. Voor velen van hen was dit het ergste aspect van het slavenleven. De kans om te ontsnappen was vele male kleiner.

Daarbij kwam nog dat de blanke echtgenote vaak jaloers en boos was door die seksuele verlangens van haar wellustige man en tevens blind voor de harde realiteit van de slavernij. Zij reageerde dit af op de enige persoon die zij kon domineren, de zwarte vrouw. De vrouwelijke slaven moesten dus ook gehoorzamen aan de vrouw van hun meester. Zij waren vaak nog veel wreder dan de meester zelf. Ook de wetten in de koloniën met betrekking tot verkrachting golden niet voor de vrouwelijke slaven. De koloniale wetten werden niet toegepast op de zwarten en de Indianen. Zij werden evenals hun kinderen, bij de wet verboden om zich te verdedigen tegen de mishandeling en het seksueel misbruik van blanken. Wanneer zij zichzelf wel verdedigden tegen deze misdrijven werden zij onderworpen aan de wrede mishandeling van de meester of meesteres. De gekleurde vrouw werd ongeacht haar leeftijd, gezien als verleidster van de blanke mannen. Relaties tussen blanken en zwarten of indianen waren bij wet verboden. Wanneer een zwarte vrouw zwanger was van een blanke man door verkrachting, werd dit gezien als bewijs voor de illegale contacten. De zwarte vrouwen werden daar dus ook voor gestraft. De baby, die ook wel mulat werd genoemd, werd bij de Engelse wetgeving, de status van het kind bepaald door de vader. De kolonisten veranderden deze wet zodat het kind de status van zijn of haar moeder kreeg. Op deze wijze konden de blanke meesters zelf een ‘slavenfokkers’ worden. De zwarte vrouwen en meisjes werden daarom gedwongen tot seksuele relaties voor het plezier en de winst van de blanke slavenmeester.
De seksuele vernedering en wreedheid die de vrouwelijke slaven moesten doorstaan werd grotendeels genegeerd door de blanke christelijke samenleving in Amerika.

Belangrijke vrouwen

In de tijd van de slavernij waren er veel Afrikaanse vrouwen die bij hebben gedragen aan de ontsnapping van slaven. Ook waren er vrouwen die de slaven op andere manieren hielpen. Twee van deze bijzondere vrouwen zijn Sojourner Truth en Harriet Tubman. Zij gebruikten moedig hun vrijgevigheid om anderen slaven vrijheid te geven.

Sojourner Truth werd geboren in 1797 als Isabella Baumfree. Ze werd geboren in slavernij en werd op achtjarige leeftijd doorverkocht. Als tiener werd ze gedwongen te trouwen met een oudere slaaf met wie zij vijf kinderen kreeg. Haar derde eigenaar beloofde haar in 1826 vrij te laten, maar kwam later op zijn beslissing terug. Ze was woedend en vluchtte met haar jongste kind naar een naburig Quakers gezin. Een jaar later wist ze haar oudste zoon terug te krijgen vanuit Alabama naar New York. Ze werd christen en was actief in verschillende religieuze gemeenschappen. Ze voelde zich door God geroepen haar leven te wijden aan de strijd voor de rechten van anderen. In 1843 veranderde ze haar naam in Sojourner Truth. Sojourner Truth zag als een van de eerste een verband tussen de strijd van de vrouw en die van de zwarte slaven. Ze was een voorvechtster van de gelijke rechten van de gelijke rechten van vrouwen en Afro-Amerikanen in Amerika.

Harriet Tubman werd geboren als slaaf rond 1820. Ze stond bekend als de Amerikaanse Abolitionist en was verpleegkundige, spion, feministe en sociaal hervormer. Ze vluchtte uit de slavernij en werkte bij de ‘Underground Railroads”. Zestien jaar lang hielp ze meer dan 300 slaven te vluchten naar de vrijheid. Dit deed ze met behulp van de Poolster als haar kompas. Harriet werd eens bijna vermoord door een klap die ze op haar hoofd kreeg met een ijzeren staaf. De klap werd door een woedende opzichter gegeven die het bedoeld had de persoon naast haar te raken. Hieraan heeft ze een ernstige hoofdwond over gehouden waardoor ze haar leven lang aan epileptische aanvallen, hoofdpijn, visioenen en levendige dromen leed. Als toegewijd christen, schreef ze deze laatste twee symptomen toe aan ingevingen van God. Ook na het ingaan van de ‘Fugitive Slave Law’, hielp ze slaven met vluchten en begeleidde ze bevrijde slaven met het vinden van werk.