InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Sociaal > Joodse identiteit - Jood zijn: een voorspel Elie Wiesel

Joodse identiteit - Jood zijn: een voorspel Elie Wiesel

Veel Joden zijn bezig met hun Joodse identiteit. Dit geldt ook voor Elie Wiesel. Hij werd er al vanaf kinds af aan mee geconfronteerd. Jood zijn betekende voor hem de Wet gehoorzamen (kennen en niet vergeten). Men moest alleen van God houden en van hetgeen in Zijn Schepping Zijn teken draagt, opdat Zijn wil geschiede. Elie Wiesels Jood zijn betekende ook geconfronteerd te worden met de vreemdeling die hem als kind beangstigde. Deze vreemdeling was de christen. Dit artikel is een samenvatting van een het hoofdstuk 'Jood zijn: een voorspel' in het boek een 'Jood vandaag'. Tevens vindt u de visie van Etsel.

Jood zijn: een voorspel

bang voor de christen

Elie Wiesel schrijft dat hij als jongetje bang was voor de vreemdeling. Dat was de christen. Niet de Moslim of Hindoe. Hij besefte dat de christenen hem dood wilden. Hij besefte ook dat het Joodse bestaan de christenen moest prikkelen omdat de Joden apart wilden blijven en trots waren op hun geloof. In hun ogen had het Joodse volk niet meer mogen bestaan. Ze ergerden zich dat God de Joden had uitverkoren om Zijn wil te verkondigen en Zijn plannen duidelijk te maken. De christelijke wereld was Elie Wiesel vreemd omdat hij toen nog niet wist dat zij zich op dezelfde God beriepen als de Joden. Wiesel kende het christendom alleen maar van haat tegen de Joden.

belangstelling voor de Joden

Elie Wiesel had daarentegen wel veel belangstelling voor zijn eigen volk. Het werd een obsessie voor hem. Jood zijn betekende de Wet gehoorzamen. Jood zijn betekende zijn herinnering beleven en bezingen. Jood zijn betekende bruggenbouwer te willen zijn, waarborg door continuïteit. Later definieerde Wiesel het Jood zijn als het dienen van God door de zijde van de mens te kiezen. De Jood kiest voor Abraham die ondervraagt en voor de God die hij ondervraagt. De Jood moet de Schepping verdedigen. Zowel God als de mens vormen het middelpunt van de Schepping. God schonk de Wet en de mens moest deze verklaren. De Jood werd vervolgd maar toch verkondigde hij de onschendbaarheid van het even. De Jood moet opgaan in zijn tegenstrijdigheden en zich al doende openbaren.

Shabbat

Elie Wiesel heeft als kind goede herinneringen aan de Shabbat. Al het lijden verdween door de Shabbat in het niets.

Holocaust

In het concentratiekamp ontdekte de mens de antiheiland. Je had beulen en slachtoffers. De toeschouwers waren de neutralen die altijd de beulen hielpen. Jood zijn betekende dus én de lijdzaamheid van de neutralen én de razernij van de massamoordenaars bestrijden. De Jood pleegde verzet door weigeren aan de dood te geloven, te trouwen in het getto, zijn zoon te besnijden, de heilige taal te onderwijzen. Het Jood zijn betekende in die tijd weigeren de werkelijkheid en het bestaan door de ogen van de vijand te zien. Toch vroeg de Jonge Wiesel zich af waar hij God nog kon vinden. Was het een nieuwe beproeving? Wiesel wist niet waarom de God van Israël zich zo vijandig gedroeg tegenover het nageslacht van Israël. De beschaafde wereld zweeg. Wiesel zelf wist ook geen antwoord. Een jonge Talmoedist zei dat we moesten toegeven dat ons volk de Wet [Etsel: hij bedoelt hiermee de Noachidische geboden] niet aan de andere naties heeft overgedragen.

verhoudingen tussen Joden en christenen

De Holocaust bracht een nieuwe waarheid: alle slachtoffers waren Joods en alle christenen moordenaars. Toch zegt Wiesel niet dat de ene godsdienst superieur is ten opzichte van de andere. Wiesel heeft zelfs meer gemeen met een christen die verdraagzaam is dan een Jood die dit niet is. Maar het blijft vreemd dat de kerk Hitler en Himmler nooit in de ban hebben gedaan. Ook waren er slechts weinig christenen die Joden hulp boden. Als de slachtoffers een raadsel zijn voor Joden, dan vormen de slachters een raadsel voor de christenen. Wiesel begrijpt zowel de slachtoffers als de slachters niet.

na de Holocaust: wel of geen Jood blijven?

De Jood heeft geleden. Er waren twee uiterste keuzemogelijkheden: totale bijval (Joods blijven) of totale vervreemding. Auschwitz heeft de Jood sterker gemaakt. De Jood spant zich in om de mens te hervormen omdat hij wanhoopt aan de mensheid. Zelfs al zou hij anders worden, blijft de Jood toch Jood. Nu Israël bestaat willen velen de Joden opnieuw in duisternis dompelen toch zullen de Joden in opperste vreugde losbarsten. Als men de Joden hardvochtig wil maken zullen deze mededogen tonen.

Wiesel besluit zijn verhaal met de melding dat het nimmer de Joodse opdracht is geweest de wereld te verjoodsen, maar wel om haar te vermenselijken.

Visie van Etsel

Elie Wiesel is geen verborgen Jood maar een geopenbaarde Jood. Hij blijft zich aan de plicht houden de Tora na te leven. Het is logisch dat de Holocaust Elie Wiesel, net als velen anderen, heeft doen twijfelen aan zijn Jood zijn. Waar was God? Rebbe Menachem Mendel Schneerson schreef dat de Holocaust aantoont dat de mens niet zonder God kan. De Holocaust vond plaats na de Verlichting waarbij God terzijde werd geschoven. Duitsland stond destijds bekend als beschaafdste land ter wereld met hoog opgeleide mensen (filosofen, wetenschappers, musici, etc.). En juist in Duitsland vond de Holocaust plaats. Misschien had de jonge Talmoedist waarover Elie Wiesel schrijft wel gelijk: dat Het Joodse volk de andere naties niet onderwezen had in de Noachidische geboden. Dat het Joodse volk zelf nimmer slachter is geworden is te danken aan de naleving van de Tora. Christenen hadden kunnen voorkomen dat zij slachters werden als zij de Noachidische geboden hadden nageleefd.

Met de komst van Israël zijn veel Joden toch hun Joodse identiteit gaan koesteren. Velen zijn trots om Joods te zijn (religieus of niet-religieus). Zouden Joden hun Jood zijn vaarwel hebben gezegd (trouwen met niet-Joden of christen worden) dan zou Adolf Hitler alsnog de oorlog gewonnen hebben. Israël kan nu een voorbeeld zijn voor de wereld. Hoe Joodser Israël zich gedraagt hoe beter ze de wil en de plannen van God aan de wereld kenbaar kan maken. Niet om de wereld te verjoodsen maar wel om haar menselijker te maken. Op die wijze kan de Schepping voltooid worden en wordt de wereld omgebouwd tot een 'woning' voor God.

Lees verder

© 2011 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Boekrecensie: Bijbels eerbetoon - Elie WieselrecensieBoekrecensie: Bijbels eerbetoon - Elie WieselBijbels eerbetoon is een boek van Elie Wiesel waarin Bijbelse verhalen worden verteld conform de Joodse traditie. De vol…
Boekrecensie: De Joden der stilte  Elie WieselrecensieBoekrecensie: De Joden der stilte Elie WieselIn 1985 wordt het boek 'De Joden der stilte' van Elie Wiesel uitgegeven. Het is een vertaling van het boek 'Les juifs du…
Boekrecensie: De dageraad - Elie WieselrecensieBoekrecensie: De dageraad - Elie WieselDe dageraad van Elie Wiesel maakt deel uit van een trilogie (De nacht, De dageraad en De dag). In tegenstelling tot 'De…
Boekrecensie: De bedelaar van Jeruzalem  Elie WieselrecensieBoekrecensie: De bedelaar van Jeruzalem Elie WieselDe bedelaar van Jeruzalem is een boek uit 1968 (Nederlandse vertaling 1987) van Elie Wiesel. Het handelt over hoofdfiguu…
recensieBoekrecensie: Vijf Bijbelse persoonlijkheden Elie WieselIn 'Vijf Bijbelse persoonlijkheden' beschrijft Elie Wiesel Jozua, Saul, Elia, Jeremia en Jona. Wiesel stelt deze Bijbe…
Bronnen en referenties
  • Een Jood vandaag - Elie Wiesel
  • Artikelen Etsel op de InfoNu site

Reageer op het artikel "Joodse identiteit - Jood zijn: een voorspel Elie Wiesel"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 08-07-2018
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Sociaal
Special: Jodendom en maatschappij
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!