InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Sociaal > Ferdinand Tönnies: Gemeinschaft und Gesellschaft

Ferdinand Tönnies: Gemeinschaft und Gesellschaft

Ferdinand Tönnies: Gemeinschaft und Gesellschaft Ferdinand Tönnies was een van de eerste sociologen die zich boog over de stad en haar ontwikkelingen in de Industriële Revolutie. Hij publiceerde in 1887 zijn meest bekende werk: Gemeinschaft und Gesellschaft waarin hij de verschillen via de begrippen gemeenschap en maatschappij tussen de moderne stad en het premoderne platteland omschreef.

Het leven van Ferdinand Tönnies

Tönnies was geboren in de plaats Schleswig op 26 juli 1855, hij studeerde in meerdere universiteiten waaronder die van Berlijn en Leipzig om vervolgens af te studeren in Tübingen in 1877. Vier jaar na zijn afstuderen werd hij een lector voor de universiteit van Kiel. Deze positie verloor hij echter na drie jaar door zijn kritiek op de Pruisische regering. In 1909 vormde Tönnies samen met zijn collega’s Rudolf Goldscheid, Max Weber en Georg Simmel de Duitse Sociologische Vereniging. Hiervan was hij voorzitter tot 1933 toen hij door de Nazi’s van deze positie werd gehaald. Op 9 april 1936 overleed Ferdinand Tönnies op 80-jarige leeftijd.

Gemeinschaft en Gesellschaft

Premodern en modern

In Gemeinschaft und Gesellschaft beschreef Ferdinand Tönnies de verschillen tussen twee sociale groepen binnen de premoderne en moderne steden en dorpen. Met modern en premodern wordt er binnen de stedenkunde gewezen op de aanwezigheid van industrie tijdens de industriële revolutie. Zo waren er de zo genoemde moderne (industriële) 'shock cities' Manchester en Chicago waarin de industrie sterk ontwikkeld was, terwijl kleinere dorpen en steden hierop achterbleven en dus premodern bleven.

Gemeenschap en maatschappij

De sociale verschillen tussen deze moderne stad en het premoderne dorp omschreef Tönnies als Gemeinschaft en Gesellschaft. Gemeinschaft kan vertaald worden naar 'gemeenschap' en Gesellschaft naar 'maatschappij'. Waar Tönnies met deze begrippen op duidt is de omgang van mensen met elkaar in deze gebieden. Zo zouden mensen in de premoderne stad een gemeenschap zijn waar iedereen elkaar kent en duidelijke takenverdeling heeft waarbij het algemeen belang centraal staat. Terwijl er in de moderne stad niemand elkaar kent en iedereen strijdt voor zijn eigen belang. Dit zou volgens Ferdinand Tönnies jaloezie en haat in de hand werken. In een gemeenschap wordt de orde gehouden door moraal en sociale controle terwijl er in de maatschappij politie en wetten nodig zijn. Omdat dit een van de eerste theorieën over het sociale aspect van een stad was, is dit tot om de dag van vandaag een erg populaire theorie onder bijvoorbeeld sociologen en stedenbouwkundigen.

Gemeinschaft en Gesellschaft nu

Ondanks dat we tegenwoordig alleen maar postmoderne steden kennen, kunnen Gemeinschaft en Gesellschaft nog steeds gebruikt worden om het verschil tussen een dorpsgemeenschap en een stadsmaatschappij te omschrijven. Zo kennen de meeste dorpen een hogere sociale cohesie en zijn steden anoniemer. Echter is deze grens tussen dorp en stad tegenwoordig zeer onduidelijk. Zo nemen dorpen en steden steeds meer kenmerken over van elkaar. Steden krijgen meer moestuinen terwijl dorpelingen de auto vaker pakken. De theorie van Gemeinschaft en Gesellschaft wordt dan ook niet gebruikt in het dagelijks bestuur van een gemeente. Tegenwoordig wordt het gemeentebeleid toegepast op een kleinere schaal: die van een wijk of zelfs een buurt. Hierom is minder belangrijk om het verschil te definiëren tussen stad of dorp.

Kritiek op Ferdinand Tönnies

Ondanks de grote stappen die de stadssociologie heeft kunnen maken dankzij Gemeinschaft en Gesellschaft, is er ook kritiek geuit op deze theorie. Zo zou deze te zwart-wit zijn en het dorpsleven romantiseren terwijl het stadsleven te negatief wordt geplaatst. Verder zouden twee sociale groepen te ongenuanceerd zijn en zouden er meer moeten komen. Verder zouden deze groepen in elkaar overvloeien, zo zou iemand relaties in zowel Gemeinschaft als Gesellschaft kunnen hebben. Tot slot is deze theorie niet met de tijd mee gegaan.
© 2018 Xdreamless, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Hitlers kopstukken: Alfred RosenbergHij was de schrijver van het boek ‘Der Mythus des 20. Jahrhunderts’. Dit was na Hitlers ‘Mein Kampf’ het best verkochte…
Volkswagen GroepVolkswagen GroepVolkswagen Groep is een Duitse autofabrikant die beursgenoteerd is aan de Frankfurt beurs. Het is de grootste autofabrik…
Een klassieke Mercedes W123 kopen en rijdenEen klassieke Mercedes W123 kopen en rijdenDe Mercedes W123 is een echte klassieke auto, die ook met recht klassieker of oldtimer genoemd mag worden. Dit is dus ni…
De moord op Frans Ferdinand: begin Eerste WereldoorlogDe moord op Frans Ferdinand: begin Eerste WereldoorlogIn de tijd voor de Eerste Wereldoorlog waren er al veel spanningen binnen Europa. De druppel die de emmer deed overlopen…
Copernicium: Het elementCopernicium: Het elementCopernicium is synthetisch gemaakt in 1996, door Peter Armbruster and Gottfried Münzenber (Gesellschaft fur Schwerionenf…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Ferdinand Urbahns, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Ferdinand_T%C3%B6nnies#cite_note-Wirth1926-1
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Gemeinschaft_and_Gesellschaft
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Ferdinand_T%C3%B6nnies
  • http://www.ftg-kiel.de/default.htm

Reageer op het artikel "Ferdinand Tönnies: Gemeinschaft und Gesellschaft"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Xdreamless
Gepubliceerd: 07-12-2018
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Sociaal
Bronnen en referenties: 5
Schrijf mee!