InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Sociaal cultureel > Verbod op ritueel slachten en gelijkheid als nieuwe religie
mijn kijk op

Verbod op ritueel slachten en gelijkheid als nieuwe religie

Verbod op ritueel slachten en gelijkheid als nieuwe religie De laatste maanden gaan in Nederland steeds meer stemmen op om (onverdoofd) religieus slachten te verbieden. Dit raakt zowel moslims (halal-slachten) als Joden (het koosjere slachten, de zogeheten sjechieta). Dat Nederland de religieuze vrijheid van Joden en moslims wil beknotten, leidt bij veel mensen tot ongerustheid. Sommigen denken dat dit de opmaat is voor nog meer maatregelen waarbij de vrijheid van godsdienst steeds verder ingeperkt wordt.

Verbod op ritueel slachten


Eerst de koosjere slacht en dan de rest...

Het rituele (koosjere en halal) slachten staat ter discussie. Opperrabbijn Binyomin Jacobs voorspelt dat na de koosjere slacht, de besnijdenis en vervolgens het Joodse onderwijs zal worden aangepakt.[1] Deze angst lijkt alleszins gegrond: de oproep om de besnijdenis dan ook maar meteen te verbieden is al opgetekend. In de Volkskrant van 15 april 2011 roept arabist en promovendus rechtsfilosofie Johan Pieter Verwey van de Universiteit Leiden op tot een verbod op de besnijdenis. Voor rabbijn Van de Kamp voldoende aanleiding voor een noodkreet:

Nu alleen nog een verbod op de parken, de bussen en de zwembaden en we zijn weer precies waar we gebleven waren... Ik denk dat ik op 4 mei maar thuisblijf![2]

De EO-journalist Tijs van den Brink doet ook een hartenkreet in een column in hetzelfde blad als waar Van de Kamp zijn noodkreet uitte:

Stel dat het waar is dat een aantal dieren een paar minuten extra lijdt bij ritueel slachten (wat overigens hartstochtelijk wordt ontkend), dan weegt dat toch absoluut niet op tegen de inbreuk van vrijheid van godsdienst van joden en moslims?[3] Dat behalve CDA, CU en SGP kennelijk geen enkele partij dat meevoelt, maakt me somber. Er komen de komende jaren nog een paar wetsvoorstellen aan de orde die raken aan de vrijheid van godsdienst. Ik houd m'n hart vast.

De nota bene "overtuigd liberaal" Verwey schrijft:

Met de steun van de VVD voor het wetsvoorstel voor een verbod op ritueel slachten, is een grote stap gezet naar de uiteindelijke ontmanteling van artikel 6 van de Grondwet: vrijheid van godsdienst. Omdat het volledig schrappen van dat artikel een nog te gevoelig politiek punt is, zullen de bijzondere rechten die gelovigen nu genieten ten opzichte van niet-gelovigen, stuk voor stuk ontnomen moeten worden.

Vanwaar deze zucht om art. 6 van de Grondwet te ontmantelen?

Of we geloven in gelijkheid, of we geloven daar niet in. Artikel 6 van de Grondwet creëert een grondslag voor ongelijkheid en is daarmee een bron van juridische onzekerheid die het hart van de democratie raakt.

Verwey mag zich dan een 'overtuigd liberaal' noemen, in zijn streven laat hij zich kennen als een intolerante gelijkheidsfundamentalist.

Gelijkheid als nieuwe religie

In 2010 kwam het belangwekkende boek 'Gelijkheid als nieuwe religie - een studie over het spanningsveld tussen godsdienstvrijheid en gelijkheid' van dr. Henk Post uit.[4] In dit essay wordt het huidige juridische en morele spanningsveld beschreven tussen enerzijds een seculiere, op gelijkheid gebaseerde politiek en anderzijds het beroep van orthodoxe minderheden op de vrijheid van godsdienst en onderwijs om hun eigen maatstaven te mogen blijven aanleggen. Post maakt duidelijk dat gelijkheid een belangrijke waarde is, alsook een fundamentele christelijke notie. Maar als alles op de kaart van gelijkheid wordt gezet, gaat het faliekant mis. Gelijkheid als zodanig is een leeg begrip:

Als de meerderheid definieert wat gelijkheid inhoudt, gaat dit ten koste van andere geloofsopvattingen. Dan zijn het minderheden die aan het kortste eind trekken. Het resultaat is dus ongelijkheid. (...) Het gelijkheidsbeginsel moeten we niet zo interpreteren dat elk onderscheid in de samenleving wordt weggewerkt. Dit beginsel beoogt niet om hetgeen mensen ten diepste eigen is terzijde te schuiven, maar wil juist bescherming bieden tegen achterstelling en benadeling. Het wil verschillen tussen burgers, hun onderlinge verscheidenheid, respecteren, het veronderstelt tolerantie.[5]

Respect voor de vrijheid van ieders levensovertuiging

Art. 6 van de Grondwet garandeert vrijheid van godsdienst én levensovertuiging. Dat laatste 'vergeet' Verwey te vermelden. Het zijn dus niet alleen gelovigen (in de zin van 'aanhanger van een godsdienst') die bijzondere rechten genieten. Ieder mens heeft een levensovertuiging, of die nu uitgesproken of onuitgesproken, duidelijk en vastomlijnd of meer diffuus en gevoelsmatig is en of die nu op een heilig boek is gebaseerd of op het eigen heilige oordeel.

Levensovertuiging en godsdienst zijn principieel geen verschillende zaken. Volgens dr. Henk Post heeft de wetgever dat ook onderkend bij de grondwetswijziging van 1983. Godsdienst is een levensovertuiging, maar agnosticisme of materialistisch atheïsme zijn dat niet minder.[6] Ieder mens heeft een levensovertuiging, ook Verwey. En nu zijn alle levensovertuigingen beschermd in art. 6 van de Grondwet, ook die van Verwey. Dus hoezo ongelijkheid? Respect voor de vrijheid van ieders levensovertuiging is een voorwaarde voor een maatschappij waarin verschillende religieuze gemeenschappen vreedzaam en gelijkwaardig met elkaar samenleven.

Bij 'gelijkheid als nieuwe religie', zoals bij Verwey die gelijkheid verabsoluteert, moet elk onderscheid in de samenleving worden weggewerkt. Dit terwijl het gelijkheidsbeginsel juist beoogt om hetgeen mensen ten diepste eigen is niet terzijde te schuiven, maar bescherming wil bieden tegen achterstelling en benadeling, zoals Henk Post het uitdrukt. Dit uitgangspunt moet ook liberalen ter harte gaan. Het voornaamste uitgangspunt van het liberalisme is immers het streven naar grote vrijheid van het individu op alle terreinen van het leven. Dus ook wat betreft de uitoefening van iemands godsdienst of levensovertuiging.

Het is curieus dat je aan liberalen moet gaan uitleggen wat liberalisme is.

Grondrechten creëren een grotere gelijkheid
"Grondrechten scheppen een ogenschijnlijke vorm van ongelijkheid. Maar het doel daarvan is juist een grotere gelijkheid te creëren. In een democratische samenleving is het belangrijk dat burgers, ook religieuze burgers, zich zoveel mogelijk deel­nemer voelen aan het democratisch proces. Als zij eerst een deel van hun identiteit moeten afschroeven voordat zij volwaardig kunnen deel­nemen aan het publieke leven, is dat schadelijk voor de kwaliteit van de democratie."
Stefan Paas, theoloog en publicist (Trouw, 17 april 2011)

Noten:
  1. Israëlaktueel, een uitgave van stichting Christenen voor Israël, 27e jaargang, nr. 242, juni 2011, p.9.
  2. Visie 18, RTV magazine van de Evangelische Omroep - 30 april t/m 6 mei 2011.
  3. Sjechieta is een pijnloze en humane slachtmethode. In een door collega's gecontroleerde studie uit 2004, Physiological insights into Shechita, concludeert S.D. Rosen: "After a review of the physiological issues involved and the experimental data, it is submitted that Shechita is a painless and effective method by which to stun and dispatch an animal in one rapid act." (Bron: Stuart Rosen: Physiological insights into Shechita, The Veterinary Record, The British Veterinary Association, 12 juni 2004, 759-65, zie: http://www.shechitauk.org.
  4. Henk Post: Gelijkheid als nieuwe religie - een studie over het spanningsveld tussen godsdienstvrijheid en gelijkheid, Wolf Legal Publishers, Nijmegen, 2010.
  5. Ibid, p.186-187.
  6. Ibid, p.16.

Lees verder

© 2011 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
nieuws uitgelichtRitueel slachten: wat is ritueel slachten?In juni 2011 werd in Nederland besloten door de Tweede Kamer dat onverdoofd ritueel slachten zou moeten eindigen. Joden…
Ondergang - Presser: Eerste maanden van de Duitse bezettingHet Duitse leger trok in de nacht van 9 op 10 mei 1940 Nederland binnen. Het was een wending in de geschiedenis van Nede…
Joodse rituele spijsbereiding - koosjer slachten van dierenJoodse rituele spijsbereiding - koosjer slachten van dierenHet slachten van ritueel geoorloofde dieren noemt men in het Hebreeuws 'sjechieta'. Wanneer men een dier slacht, dient d…
Halal vlees: wat zijn de regels van het halal slachten?Halal vlees: wat zijn de regels van het halal slachten?Moslims eten alleen het vlees op van dieren die halal geslacht zijn. Dit staat ook wel bekend als halal vlees. Tegenwoor…
Islam: de viering van het OfferfeestIslam: de viering van het OfferfeestDe islam-godsdienst raakt meer en meer verweven in onze westerse maatschappij. De islam is de godsdienst van de moslims…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Skeeze, Pixabay
  • Henk Post: Gelijkheid als nieuwe religie - een studie over het spanningsveld tussen godsdienstvrijheid en gelijkheid, Wolf Legal Publishers, Nijmegen, 2010.
  • http://jpverwey.blogspot.com/2010/05/een-liberaal-islamstandpunt.html ("Als arabist en overtuigd liberaal krijg ik vaak...").
  • http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15224598
  • http://www.shechitauk.org/uploads/tx_resources/Physiological_insights_into_Shechita__S.D.Rosen__Veterinary_Record_2004_01.pdf
  • Israëlaktueel, een uitgave van stichting Christenen voor Israël, 27e jaargang, nr. 242, juni 2011.
  • Israël Nieuwsbrief, CIDI-periodiek over Israël en de Joodse wereld, jaargang 26, nummer 5, juni 2011.
  • Nederlands Dagblad, 01-06-2011.
  • Stuart Rosen: Physiological insights into Shechita, The Veterinary Record, The British Veterinary Association, 12 juni 2004, 759-65.
  • Trouw, 17-04-2011.
  • Visie 18, RTV magazine van de Evangelische Omroep - 30 april t/m 6 mei 2011.
  • Volkskrant, 15-04-2011.

Reageer op het artikel "Verbod op ritueel slachten en gelijkheid als nieuwe religie"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 15-02-2016
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Sociaal cultureel
Special: Godsdienstvrijheid
Bronnen en referenties: 12
Mijn kijk op…
Deze rubriek bevat artikelen welke naast objectieve informatie ook een mening en/of ervaring beschrijven.
Schrijf mee!