InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Sociaal cultureel > Joodse identiteit: Wat maakt een Jood echt Joods?

Joodse identiteit: Wat maakt een Jood echt Joods?

Joodse identiteit: Wat maakt een Jood echt Joods? Het is lastig om te bepalen wie nu eigenlijk echt Joods is. Joods-zijn betekent meer dan alleen een Joodse moeder te hebben of de Joodse religie aan te hangen. Volgens Exodus 19:5-6 zijn Joden Joods omdat ze door God zijn uitverkoren. Joden spelen een centrale rol in de Schepping: het doen van Gods Wil en het ontwikkelen van de wereld conform de Tora. Het gaat echter niet om de naleving van de geboden dat iemand Joods maakt maar de verplichting dat het gebod vertegenwoordigt. Dit artikel is een bewerking van een artikel van Rebbe Menachem Mendel Schneerson. Tevens vindt u de visie van Etsel die dieper ingaat op de kwestie wie echt Joods is.

Jood-zijn niet alleen een religie

In Leviticus 16:16 staat: ”Zo voltrekt hij aan de heilige ruimte de verzoeningsrite voor de onreinheden en overtredingen van de Jisraëlieten, voor al hun zonden.” Dit impliceert dus dat Gods relatie met Zijn volk onaangetast blijft door het gedrag. Iemand kan totaal a-religieus zijn en toch een Jood zijn, terwijl een niet-Jood die volgens de Tora leeft geen Jood is.

De essentie van zonde c.q. overtreding

Een Jood die niet volgens de voorschriften van de Tora leeft is nog steeds een Jood. Maar hij handelt tegen de verplichting die zijn identiteit definieert. Dus in bepaalde zin is de overtreding van een Jood (weliswaar negatief) niet minder een uitdrukking van zijn relatie met God dan het nakomen van een gebod (mitswa).

Mitswa betekent zowel 'gebod' als 'verbinding.' De relatie tussen deze twee betekenissen kan op twee niveaus worden uitgelegd:
  1. Op het gedragsniveau: we zijn verbonden met God door de vervulling van Zijn geboden.
  2. Op het diepe niveau: We zijn met God verbonden omdat Hij ons gekozen heeft.

De zes dimensionale band

Volgens het Kabbalistische boek de 'Zohar' zijn er drie verbindingen die met elkaar een band hebben: God, Tora en Israël. Elk heeft een verborgen en een geopenbaard niveau. Er bestaan zo zes verbindingen: drie op geopenbaard niveau en drie op verborgen niveau.

Op verborgen niveau kan een Jood een band met God hebben: hij onderhoudt de geboden niet maar blijft Joods. Maar wil hij ook op geopenbaard niveau een band met God hebben dan dient hij de Tora na te leven.

De derde toestand

De woorden van de Zohar hebben een nog diepere betekenis.

God schiep de wereld zodat Israël Zijn Goddelijk plan kan uitvoeren zoals in de Tora staat beschreven. Dit impliceert dat 'Israël' en de 'Tora' voorafgingen aan de wereld. De vraag is echter: kwam Israël eerst zodat de Tora uitgevoerd kan worden of kwam de Tora eerst zodat Israël haar missie kan uitvoeren? Als de Tora zichzelf beschrijft als communicatie richting Israël, zoals de Midrash meldt, dan gaat het concept 'Israël' vóór het concept 'Tora.' Israël is dan de link tussen de Tora en God. De Tora is het resultaat van Israëls bestaan en haar verbinding met God.

Drie verbindingen tussen God, Israël en de Tora

Het gaat dus om drie verbindingen:
  • geopenbaard niveau (1) en verborgen niveau (2): de Tora dient als link tussen God en Israël – de Tora is verbonden aan God en Israël is verbonden aan de Tora (door de uitvoering van de mitswa en door de verplichting zelf; m.a.w.: geopenbaard en verborgen niveau).
  • dieper niveau (3): het 'directe' verband tussen God en Zijn volk dat vooraf gaat aan de Tora. De Tora heeft Israël 'nodig' om Gods verlangen te projecteren.

De essentie van de Jood is één met haar Bron (God). Maar dan 'daalt hij af' om deel te worden van de Schepping met een onderscheiden identiteit als een ziel en als een mens. Door de Tora kan de Jood met God verbonden zijn.

Visie Etsel

De Rebbe maakt dus een onderscheid tussen 'verborgen' en 'geopenbaard' als het gaat om de Joodse identiteit. Wat de verborgen band betreft kan iedereen Joods genoemd worden die een Joodse moeder heeft. Iemand hoeft dus niet religieus te zijn en kan zelfs tot een andere godsdienst overgaan. God heeft een band met die persoon.

Maar wat een Jood 'echt Joods' maakt is de geopenbaarde band. De Tora is het resultaat van het bestaan van Israël en haar verbinding met God. Israël dient het Goddelijk plan uit te voeren zoals in de Tora staat beschreven. Dit impliceert de verplichte naleving van de geboden. Dit laatste gebeurt niet wanneer iemand a-religieus is of is overgestapt naar een andere godsdienst. Dat laatste is dan ook een reden waarom orthodoxe Joden, Joden die bijvoorbeeld in Jezus geloven formeel niet meer als Joden beschouwen. Zij hebben weliswaar nog wel de verborgen band waardoor ze 'Joods-zijn', maar leven niet meer de Tora na zoals de orthodoxe Joden dit doen; ze hebben er een christelijke invulling aan gegeven (Jezus staat centraal). Joden die in Jezus geloven kunnen dan ook niet meer op de juiste manier het Goddelijk plan uitvoeren (zij beschouwen de Tora als vloek brengende macht in plaats van vergevingsgezinde macht zoals de Joden doen(¹)) Als dat wel zo zou zijn dan zouden christenen die de Tora naleven en in Jezus geloven maar niet als Jood zijn geboren plotseling ook als Joden beschouwd moeten worden. Die vlieger gaat natuurlijk niet op.

Wanneer we naar de geschiedenis kijken dan zien we dat Joodse mensen die zich bekeerden tot het christendom uiteindelijk niet meer tot het Joodse volk gerekend werden. Zij assimileerden totaal. Hetzelfde gold voor a-religieuze Joden die assimileerden en met niet-Joden trouwden en niet-Joodse kinderen kregen. Uiteindelijk verwatert hun Joods-zijn helemaal. Dat is ook de reden dat orthodoxe rabbijnen zich hevig verzetten tegen assimilatie processen: Joden die a-religieus worden of Joden die een andere godsdienst gaan aanhangen. Alles draait om de VERPLICHTING de Tora na te leven en dat kan alleen in een Joodse omgeving waarbij de kinderen een Joodse opvoeding krijgen conform de Tora-wetten. Daarom heeft God de Joden uitverkoren. Dat maakt iemand echt Joods.



Voetnoot:

(¹)Joodse christenen c.q. Messiaanse Joden beweren dat de Tora de zonde van de mens niet kan wegnemen en dat alleen Jezus dit kan. Hierbij wordt beweerd dat alleen Jezus de Tora kon naleven en de Joden niet. De Tora wordt zelfs als vloek brengende macht beschouwd.

De Joodse Tora visie luidt totaal anders en stelt dat de Tora Gods blauwdruk is voor de Schepping waarbij de Joden Gods Wil moeten doen om een perfecte wereld te creëren. Het is dus een verplichting om een perfecte wereld te scheppen door naleving van de Tora die daarom alles behalve een vloek brengende macht kan zijn. God heeft bovendien de mogelijkheid van oprecht berouw geschapen in de Tora, waarbij Joden ALTIJD de mogelijkheid hebben vergeving te vragen voor hun zonden. Niet voor niets is Jom Kippoer (Grote Verzoendag) de belangrijkste dag van het Joodse jaar! Viering van Jom Kippoer is een wet uit de Tora ingesteld ná de zonde met het Gouden Kalf! Daaruit blijkt Gods grote genade. Wie beweert dat de Tora een vloek brengende macht is gaat totaal voorbij aan Gods liefde in de Tora. Ik zou eerder zeggen dat de Tora een vergevingsgezinde macht is omdat God per definitie vergevingsgezind is. Het is een geschenk van God die de Joden met veel vreugde vieren op Simchat Tora (Vreugde der Wet), ook al een Tora wet. Het is dan ook ALLEEN God en niemand anders die de persoonlijke zonden kan wegnemen zoals Hij zelf uitdrukkelijk verklaard heeft in de Tora. Het Jodendom kent geen messias die persoonlijke zonden wegneemt! Het is verboden tot een mens te bidden. Dat op zichzelf is dus al weer een zonde. Messiaanse Joden begaan dus een zeer grote zonde door Jezus te aanbidden.

Joden kijken derhalve anders tegen de Tora aan dan Messiaanse Joden en voeren de wetten vanuit een andere (betere) invalshoek uit.

Lees verder

© 2010 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Joodse identiteit: waarom wordt een Jood 'Jood' genoemd?Er zijn vele namen die in het Jodendom gebruikte worden. Israël, Jacob, Efraïm, om er een paar te noemen. Maar waarom bl…
Joodse identiteit: behoren tot Am Jisraeel / het Joodse volkJoodse identiteit: behoren tot Am Jisraeel / het Joodse volkHet Joodse volk heet in het Hebreeuws 'Am Jisraeel'. De Joden werden na de ontvangst van de Tora een volk. Ze gingen in…
Hoera, het is een meisje! - Joodse ceremonie geboorte meisjeHoera, het is een meisje! - Joodse ceremonie geboorte meisjeJoodse ouders van een nieuw baby meisje zijn vervuld van vreugde en zoeken naar een manier het op een ceremoniële manier…
De joodse achtergrond van de Franse schrijver Marcel ProustDe joodse achtergrond van de Franse schrijver Marcel ProustMarcel Proust (1871-1922) was zonder twijfel één van de meest invloedrijke schrijvers van de vroege twintigste eeuw. Nog…
Is een Jood die gelooft in Jezus Christus geen Jood meer?Is een Jood die gelooft in Jezus Christus geen Jood meer?Is een Jood die gelooft in Jezus Christus geen Jood meer? In het boek 'Answering jewish objections to Jesus - General an…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Joodse identiteit: Wat maakt een Jood echt Joods?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Jean, 18-07-2017 21:12 #4
Klopt wat Johanna zegt. In mijn familie werd gezwegen. Ik voelde altijd dat ik voor joden moest opkomen. Ik kon er slecht tegen wanneer men slecht sprak over joden. Vroeg mij altijd af waar de haat vandaan kwam. Een maand geleden heb ik hier mijn familie over gevraagd. Toen ben ik erachter gekomen. Dat ik inderdaad joods ben. Ik snap dat mijn familie hier over heeft gezwegen in mijn jongere jaren. De haat is enorm groot.

Gerry, 23-02-2015 17:55 #3
Over de voetnoot - die ik hieronder heb overgenomen - heb ik wat vragen en opmerkingen. Ik heb hiervoor aan dit gedeelte de cijfers 1 t/m 3 toegevoegd.


De bijbehorende tekst (bij de voetnoot):
… Dat laatste is dan ook een reden waarom orthodoxe Joden, Joden die bijvoorbeeld in Jezus geloven formeel niet meer als Joden beschouwen.
1) Zij hebben weliswaar nog wel de verborgen band waardoor ze 'Joods-zijn', maar leven niet meer de Tora na zoals de orthodoxe Joden dit doen;2) Joden die in Jezus geloven kunnen dan ook niet meer op de juiste manier het Goddelijk plan uitvoeren ze hebben er een christelijke invulling aan gegeven (Jezus staat centraal).

(3) zij beschouwen de Tora als vloek brengende macht in plaats van vergevingsgezinde macht zoals de Joden doen(¹))
De voetnoot:
(¹)Joodse christenen c.q. Messiaanse Joden beweren dat:
1) de Tora de zonde van de mens niet kan wegnemen en dat alleen Jezus dit kan.
1) Hierbij wordt beweerd dat alleen Jezus de Tora kon naleven en de Joden niet.
3) De Tora wordt zelfs als vloek brengende macht beschouwd.

Mijn vragen opmerkingen:
1) Gaat het er niet om dat de Tora wordt nageleefd zoals de Tora zelf dat leert? De ortodoxe joden horen toch niet de leidraad te zijn maar de Tora zelf? 2) Iedere verkeerde uitleg van de Tora doet geen recht aan de tora. Dat maakt dan toch niet uit of het christenen of joden zijn of ortodox of liberaal? Uitgangspunt moet mijn inziens altijd zijn wat is de Tora. En niet wat zijn de menselijke wetten en regels. Toetsen dus in het woord zelf. Waarom worden er door ortodoxe joden gedeeltes uit Jesaja geschrapt? Iemand die oprecht de Tora wil naleven zal dit niet doen lijkt mij.
3) Onder niet joodse christenen heerst inderdaad vaak dit verkeerde idee, ("zij beschouwen de Tora als vloek brengende macht") Het zijn juist de joodse christenen die dit zeer tegenspreken. "Kunt u mij aangeven uit welke bronnen en/of ervaringen u dit afleid? Ik zie namelijk wat heel anders in de praktijk.
2)De joden die jesjoea volgen geloven dat zij de Tora volgen met inbegrip van het geloof in Jessjoea. Het juist toepassen van de Tora is hier een belangrijk punt. (galaten 3:22:… de schrift heeft alles besloten onder de zonde opdat ten gevolge van het geloof in Jezus Christus de belofte het deel zou worden van hen die geloven)
Ook de vraag of Jesjoea nu wel of niet de beloofde Messias is (1e komst! de 2e komst zal op de wolken zijn.)
-1) Denkt u dat joden -of weke mens dan ook- de Tora (volledig) kan naleven dan? Dan is jom kippoer toch onzin? Zou u mij kunnen uitleggen hoe u dit bedoeld?
2 en 3) in het zogenoemde nieuwe testament wordt de verkeerde toepassing van de Tora aangevallen, niet de Tora zelf. iets wat nog steeds voor veel verwarring zorgt. Bij goed lezen van het woord hoeft deze verwarring er niet te zijn.
2) En waarom zouden Joden die in Jezus geloven dan ook niet meer op de juiste manier het Goddelijk plan kunnen uitvoeren? Zelf denk ik dat het geloven in en volgen van jesjoea Tora is.
Joodse christenen c.q. Messiaanse Joden beweren volgens mij dat:
1) de Tora uitlegd dat er een offer nodig is om de zonde van de mens weg te nemen en dat alleen Jesjoea dit kan.
De wet ("van Mozes")is er bij gevoegd om ons in verzekerde bewaring te houden met het oog op geloof dat geopenbaard zou worden… een tuchtmeester tot christus. (galaten, 4) Het woord zelf zet jesjoea centraal. Hij Jesoea verwijst vollop naar de Tora (Hij is niet gekomen om de wet of de profeten te ontbinden, niet 1 jota of tittel zal vergaan eer alles zal gebeurd zijn (eer de hemel en aarde vergaan zijn!). Mat 5:17, 18…)

Welke plek hebben niet Joden die de Tora willen volgen? (zoals in bijv Jesaja 56 / 66?)
Over wie gaat het in Jesaja 53? / psalm 22, 40:7-9?
In dit artikel gaat het steeds over Joden, maar de belofte is toch voor heel Israel? Hoe denkt u over de "10 verloren stammen"? Zijn die nog ergens? of rekent u die onder "de Joden"
Misschien hebben de messiaanse Joden juist de betere invalshoek? Reactie infoteur, 24-02-2015
Het algemene antwoord op uw vragen is dat alleen God bestaat. Alles wat God geschapen heeft is afhankelijk van Hem en mag dus NOOIT aanbeden worden. Het is dus onmogelijk om Jezus te dienen. Met dit antwoord kunt u uw eigen vragen zelf al beantwoorden.

Ga voor meer duidelijkheid en vragen naar: http://jewsforjudaism.org/contact-us/

Groet,

Etsel

Johanna, 12-08-2011 00:37 #2
Zoals gezegd bij mijn reactie op het artikel over Joodse namen, zie ik ook een 'genetische component'. Nakomelingen van geassimileerden voelen vaak dat ze Joods zijn, al wordt in de familie gezwegen, en trouwen in veel gevallen onbewust met andere geassimileerden. Dat ze toch iets in elkaar herkennen.

Don Englander, 13-05-2011 11:59 #1
Ik heb mij altijd afgevraagd hoe het in orthodox-joodse zin verantwoord wordt dat men pas joods is als men een joodse moeder heeft (- ook al begrijp dat de moeder bekend is en de vader een ander dan de echtgenoot kan zijn). Daarbij verwijs ik bijv. naar Efraim en Manasse, zonen van Jozef en de niet-joodse egyptische Asnot. Mensen met de naam Levie en Cohen worden via de vaderlijn wel als joods beschouwd, terwijl zij (zelfs generaties lang) een niet-joodse moeder kunnen hebben. Graag een verklaring. Reactie infoteur, 13-05-2011
Voor een verklaring verwijs ik naar het artikel: http://www.chabad.org/library/article_cdo/aid/601092/jewish/Why-is-Jewishness-matrilineal.htm

Infoteur: Etsel
Laatste update: 08-07-2018
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Sociaal cultureel
Special: Jood zijn
Bronnen en referenties: 2
Reacties: 4
Schrijf mee!