Joodse identiteit: Wat maakt een Jood echt Joods?

Joodse identiteit: Wat maakt een Jood echt Joods? Het is lastig om te bepalen wie nu eigenlijk echt Joods is. Joods-zijn betekent meer dan alleen een Joodse moeder te hebben of de Joodse religie aan te hangen. Volgens Exodus 19:5-6 zijn Joden Joods omdat ze door God zijn uitverkoren. Joden spelen een centrale rol in de Schepping: het doen van Gods Wil en het ontwikkelen van de wereld conform de Tora. Het gaat echter niet om de naleving van de geboden dat iemand Joods maakt maar de verplichting dat het gebod vertegenwoordigt. Dit artikel is een bewerking van een artikel van Rebbe Menachem Mendel Schneerson. Tevens vindt u de visie van Etsel die dieper ingaat op de kwestie wie echt Joods is.

Jood-zijn niet alleen een religie

In Leviticus 16:16 staat: ”Zo voltrekt hij aan de heilige ruimte de verzoeningsrite voor de onreinheden en overtredingen van de Jisraëlieten, voor al hun zonden.” Dit impliceert dus dat Gods relatie met Zijn volk onaangetast blijft door het gedrag. Iemand kan totaal a-religieus zijn en toch een Jood zijn, terwijl een niet-Jood die volgens de Tora leeft geen Jood is.

De essentie van zonde c.q. overtreding

Een Jood die niet volgens de voorschriften van de Tora leeft is nog steeds een Jood. Maar hij handelt tegen de verplichting die zijn identiteit definieert. Dus in bepaalde zin is de overtreding van een Jood (weliswaar negatief) niet minder een uitdrukking van zijn relatie met God dan het nakomen van een gebod (mitswa).

Mitswa betekent zowel 'gebod' als 'verbinding.' De relatie tussen deze twee betekenissen kan op twee niveaus worden uitgelegd:
  1. Op het gedragsniveau: we zijn verbonden met God door de vervulling van Zijn geboden.
  2. Op het diepe niveau: We zijn met God verbonden omdat Hij ons gekozen heeft.

De zes dimensionale band

Volgens het Kabbalistische boek de 'Zohar' zijn er drie verbindingen die met elkaar een band hebben: God, Tora en Israël. Elk heeft een verborgen en een geopenbaard niveau. Er bestaan zo zes verbindingen: drie op geopenbaard niveau en drie op verborgen niveau.

Op verborgen niveau kan een Jood een band met God hebben: hij onderhoudt de geboden niet maar blijft Joods. Maar wil hij ook op geopenbaard niveau een band met God hebben dan dient hij de Tora na te leven.

De derde toestand

De woorden van de Zohar hebben een nog diepere betekenis.

God schiep de wereld zodat Israël Zijn Goddelijk plan kan uitvoeren zoals in de Tora staat beschreven. Dit impliceert dat 'Israël' en de 'Tora' voorafgingen aan de wereld. De vraag is echter: kwam Israël eerst zodat de Tora uitgevoerd kan worden of kwam de Tora eerst zodat Israël haar missie kan uitvoeren? Als de Tora zichzelf beschrijft als communicatie richting Israël, zoals de Midrash meldt, dan gaat het concept 'Israël' vóór het concept 'Tora.' Israël is dan de link tussen de Tora en God. De Tora is het resultaat van Israëls bestaan en haar verbinding met God.

Drie verbindingen tussen God, Israël en de Tora

Het gaat dus om drie verbindingen:
  • geopenbaard niveau (1) en verborgen niveau (2): de Tora dient als link tussen God en Israël – de Tora is verbonden aan God en Israël is verbonden aan de Tora (door de uitvoering van de mitswa en door de verplichting zelf; m.a.w.: geopenbaard en verborgen niveau).
  • dieper niveau (3): het 'directe' verband tussen God en Zijn volk dat vooraf gaat aan de Tora. De Tora heeft Israël 'nodig' om Gods verlangen te projecteren.

De essentie van de Jood is één met haar Bron (God). Maar dan 'daalt hij af' om deel te worden van de Schepping met een onderscheiden identiteit als een ziel en als een mens. Door de Tora kan de Jood met God verbonden zijn.

Visie Etsel

De Rebbe maakt dus een onderscheid tussen 'verborgen' en 'geopenbaard' als het gaat om de Joodse identiteit. Wat de verborgen band betreft kan iedereen Joods genoemd worden die een Joodse moeder heeft. Iemand hoeft dus niet religieus te zijn en kan zelfs tot een andere godsdienst overgaan. God heeft een band met die persoon.

Maar wat een Jood 'echt Joods' maakt is de geopenbaarde band. De Tora is het resultaat van het bestaan van Israël en haar verbinding met God. Israël dient het Goddelijk plan uit te voeren zoals in de Tora staat beschreven. Dit impliceert de verplichte naleving van de geboden. Dit laatste gebeurt niet wanneer iemand a-religieus is of is overgestapt naar een andere godsdienst. Dat laatste is dan ook een reden waarom orthodoxe Joden, Joden die bijvoorbeeld in Jezus geloven formeel niet meer als Joden beschouwen. Zij hebben weliswaar nog wel de verborgen band waardoor ze 'Joods-zijn', maar leven niet meer de Tora na zoals de orthodoxe Joden dit doen; ze hebben er een christelijke invulling aan gegeven (Jezus staat centraal). Joden die in Jezus geloven kunnen dan ook niet meer op de juiste manier het Goddelijk plan uitvoeren (zij beschouwen de Tora als vloek brengende macht in plaats van vergevingsgezinde macht zoals de Joden doen(¹)) Als dat wel zo zou zijn dan zouden christenen die de Tora naleven en in Jezus geloven maar niet als Jood zijn geboren plotseling ook als Joden beschouwd moeten worden. Die vlieger gaat natuurlijk niet op.

Wanneer we naar de geschiedenis kijken dan zien we dat Joodse mensen die zich bekeerden tot het christendom uiteindelijk niet meer tot het Joodse volk gerekend werden. Zij assimileerden totaal. Hetzelfde gold voor a-religieuze Joden die assimileerden en met niet-Joden trouwden en niet-Joodse kinderen kregen. Uiteindelijk verwatert hun Joods-zijn helemaal. Dat is ook de reden dat orthodoxe rabbijnen zich hevig verzetten tegen assimilatie processen: Joden die a-religieus worden of Joden die een andere godsdienst gaan aanhangen. Alles draait om de VERPLICHTING de Tora na te leven en dat kan alleen in een Joodse omgeving waarbij de kinderen een Joodse opvoeding krijgen conform de Tora-wetten. Daarom heeft God de Joden uitverkoren. Dat maakt iemand echt Joods.



Voetnoot:

(¹)Joodse christenen c.q. Messiaanse Joden beweren dat de Tora de zonde van de mens niet kan wegnemen en dat alleen Jezus dit kan. Hierbij wordt beweerd dat alleen Jezus de Tora kon naleven en de Joden niet. De Tora wordt zelfs als vloek brengende macht beschouwd.

De Joodse Tora visie luidt totaal anders en stelt dat de Tora Gods blauwdruk is voor de Schepping waarbij de Joden Gods Wil moeten doen om een perfecte wereld te creëren. Het is dus een verplichting om een perfecte wereld te scheppen door naleving van de Tora die daarom alles behalve een vloek brengende macht kan zijn. God heeft bovendien de mogelijkheid van oprecht berouw geschapen in de Tora, waarbij Joden ALTIJD de mogelijkheid hebben vergeving te vragen voor hun zonden. Niet voor niets is Jom Kippoer (Grote Verzoendag) de belangrijkste dag van het Joodse jaar! Viering van Jom Kippoer is een wet uit de Tora ingesteld ná de zonde met het Gouden Kalf! Daaruit blijkt Gods grote genade. Wie beweert dat de Tora een vloek brengende macht is gaat totaal voorbij aan Gods liefde in de Tora. Ik zou eerder zeggen dat de Tora een vergevingsgezinde macht is omdat God per definitie vergevingsgezind is. Het is een geschenk van God die de Joden met veel vreugde vieren op Simchat Tora (Vreugde der Wet), ook al een Tora wet. Het is dan ook ALLEEN God en niemand anders die de persoonlijke zonden kan wegnemen zoals Hij zelf uitdrukkelijk verklaard heeft in de Tora. Het Jodendom kent geen messias die persoonlijke zonden wegneemt! Het is verboden tot een mens te bidden. Dat op zichzelf is dus al weer een zonde. Messiaanse Joden begaan dus een zeer grote zonde door Jezus te aanbidden.

Joden kijken derhalve anders tegen de Tora aan dan Messiaanse Joden en voeren de wetten vanuit een andere (betere) invalshoek uit.
© 2010 - 2021 Jehoeda, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Boekrecensie: Joodse identiteit – Prof. dr. I.B.H. AbramrecensieBoekrecensie: Joodse identiteit – Prof. dr. I.B.H. AbramOver Joodse identiteit is altijd veel te doen. Prof. dr. I.B.H. Abram heeft er een boekje over geschreven. Hij definieer…
Joodse identiteit: waarom wordt een Jood 'Jood' genoemd?Er zijn vele namen die in het Jodendom gebruikte worden. Israël, Jacob, Efraïm, om er een paar te noemen. Maar waarom bl…
Joodse identiteit: behoren tot Am Jisraeel / het Joodse volkJoodse identiteit: behoren tot Am Jisraeel / het Joodse volkHet Joodse volk heet in het Hebreeuws 'Am Jisraeel'. De Joden werden na de ontvangst van de Tora een volk. Ze gingen in…
Hoera, het is een meisje! - Joodse ceremonie geboorte meisjeHoera, het is een meisje! - Joodse ceremonie geboorte meisjeJoodse ouders van een nieuw baby meisje zijn vervuld van vreugde en zoeken naar een manier het op een ceremoniële manier…

Managua de gelaagde stadManagua de gelaagde stadNet als veel andere steden in Latijns-Amerika gaat ook Managua, de hoofdstad van Nicaragua, gebukt onder een toenemende…
Bloemen etiquette: Bloemen bij een begrafenisBloemen etiquette: Bloemen bij een begrafenisOorspronkelijk staan bloemen voor groei, nieuw leven en een voorwaartse beweging. De natuurlijke schoonheid van bloemen…
Bronnen en referenties
Jehoeda (1.613 artikelen)
Laatste update: 09-06-2021
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Sociaal cultureel
Bronnen en referenties: 2
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.