InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Sociaal cultureel > Nieuwe Zwarte Piet - de Bruine Piet en Roetveegpiet

Nieuwe Zwarte Piet - de Bruine Piet en Roetveegpiet

Nieuwe Zwarte Piet - de Bruine Piet en Roetveegpiet Het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed (VIE) presenteerde in het televisieprogramma van Knevel & Van den Brink van 10 juni 2014 de nieuwe Zwarte Piet. De nieuwe Zwarte Piet heeft een metamorfose ondergaan en ziet er anders uit dan we in Nederland gewend zijn. Het nieuwe uiterlijk moet tegemoetkomen aan de bezwaren van tegenstanders van Zwarte Piet en de traditie van het Sinterklaas door de moderne tijd loodsen. In 2017 wordt er een andere koers gevaren: de Piet is een Roetveegpiet geworden en die trend zet daarna door.

Piet met een kleurtje of een veegje


Amsterdam, Sinterklaas en Premier Rutte

In Amsterdam kwam het voor de Sinterklaasintocht tot een hevige verbale strijd. Er werden bezwaren ingediend tegen de intocht en er kwam een werkgroep. Die wilde zelfs dat de Nederlandse overheid het initiatief nam tot een nationaal debat waarin voor- en tegenstanders van Zwarte Piet hun mening zouden kunnen geven. De werkgroep vindt afschaffen van het feest niet nodig. Daarover kan het Nederlandse volk beslissen, in dat nationale debat. Het kabinet blijft op het standpunt staan dat het Sinterklaasfeest van het volk is. Premier Rutte vindt ook dat het geen zaak van de regering is. Over Zwarte Piet zegt hij: "Zwarte Piet is zwart, daar kunnen we weinig aan veranderen." Tot een nationaal debat is het nog niet gekomen.

Verkennend onderzoek door Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed (VIE)

Het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed deed in 2014 een verkennend onderzoek naar de vrolijke noot die het Sinterklaasfeest in de Nederlandse gezinnen brengt en naar de eventuele aanpassingen die aan het feest gedaan kunnen worden om het voor elke Nederlander aanvaardbaar en leuk te laten zijn.

Populaire Piet

Zwarte Piet is een populaire figuur in het feest, erkent VIE, misschien nog wel populairder dan kindervriend Sinterklaas. Piet is leuk en brengt mensen aan het lachen met zijn capriolen.

De kracht van Zwarte Piet

Sint Nicolaas Genootschap

VIE weet ook dat er tegenstanders zijn. Zij zien in Zwarte Piet een uiting van een zwarte man die in een knechtenrol is gedrongen en zij noemen dit discriminerend. De discussie duurt al jaren en de VIE wil een belangrijk aandeel leveren om die discussie, die voor het grootste deel over de hoofden van de kinderen wordt gevoerd, naar een goed einde te loodsen. VIE interviewde verschillende Nederlanders, ondermeer mensen uit de politiek en van het Sint Nicolaas Genootschap. De gesprekken gingen over opvattingen en zochten naar de creatieve insteek om de kracht van Zwarte Piet nog meer te versterken. Eind mei 2014 werd het onderzoek afgerond en in juni werd de zogenaamde Nieuwe Zwarte Piet gepresenteerd in het televisieprogramma van Knevel & Van den Brink van 10 juni 2014.

Geen Kroeshaar

De nieuwe Zwarte Piet is op uiterlijkheden aangepast. Het kroeshaar is weg en Zwarte Piet is niet meer zwart maar bruin. In de loop van de jaren zag je steeds meer bruine Pieten. Die evolutie had zich al in alle stilte voltrokken. Op televisieregistraties van Sinterklaas evenementen komen bruine Pieten veel beter uit dan de traditionele zwart geschminkte. De grimeafdelingen van de Sintprogramma’s hebben de grootste verandering in Zwarte Piet stilletjes ingevoerd.

Nieuwe Zwarte Piet is Bruine Piet

De door VIE gepresenteerde Piet is definitief bruin. Hij, waar hij staat kan ook zij gelezen worden, heeft geen volle rode lippen meer, moet zonder oorringen het feest in en draagt een hipper pak. Dat met deze presentatie een nieuwe Piet geïntroduceerd is en of deze Bruine Piet de discussie rondom de figuur stopt is ijdele hoop. Tegenstanders van Piet introduceerden in hetzelfde programma hun visie op de figuur en lieten een Paarse Piet met rood haar opdraven.

Geen knecht

Het sinterklaascomité van de VIE legt de nieuwe Piet zonder kroes niet op. Niemand wordt gedwongen, zegt VIE. Van alle mensen die hebben deelgenomen aan het onderzoek gelooft niemand dat een opgelegde Piet de oplossing. Ook werd duidelijk dat de deelnemers aan het onderzoek een einde willen aan de discussie.

Symbool

De discussie over Zwarte Piet is al een aantal jaren aan de gang, maar in 2013 verhevigde de strijd. Voor- en tegenstanders kregen spreektijd in praatprogramma’s op de televisie en voedden het debat. Het paard is met de discussie ook min of meer achter de kar gespannen, want sinds de discussie openlijk gevoerd wordt zijn mensen van Afrikaanse afkomst vaker onderwerp van discriminatie en spot.



Reacties

Na de uitzending van Knevel & Van den Brink barst de discussie voor de zoveelste keer in alle hevigheid los. Over Zwarte Piet zijn we in Nederland nog lang niet uitgepraat.


Absurdo zegt:
Om van uit je vel te springen! Werkelijk waar, ik heb werkelijk nog nooit iets tegen welke kleurling gehad, maar ik begin nu toch af en toe,.... Honderden jaren is Piet al zwart van het roet, en nu opeens moet hij met sluik haar. Waanzin, hij is nog altijd niet wit. Moriaantje mag al niet meer op school gezongen, zwarte piet mag niet zwart. Waar gaan we naartoe,.... Er is mij altijd verteld, als je het iedereen naar de zin wil maken, raak je jezelf kwijt.

Sander Kessels schrijft:
Het zwart kleuren van gezichten gebeurt al eeuwen, door heel europa en door verschillende culturen. Dat een klein groepje gefrustreerde creolen die hun leven hebben gewijd aan het jammeren over het slavernijverleden niet bestaande verbanden leggen met slaven is een gevolg van hun persoonlijke verknipte kijk op de realiteit. Zwarte Pieten zijn nooit slaven geweest. Als er al een verband met racisme is aan te wijzen is dat er aanzienlijk meer anti-racistische eigenschappen aan Zwarte Piet zijn aan te tonen (denk aan het terechtwijzen van pestende kinderen bij het feest) dan racistische. De gouden oorringen verwijzen daarnaast naar de gouden oorringen die alle zeelieden vroeger droegen en zijn bovendien ook een bewijs dat zwarte piet helemaal geen slaaf is, want slaven dragen geen goud. Een anders gekleurde Piet is feitelijk een uiting van racisme, want daarmee geef je het signaal af dat er iets 'niet deugd' aan de zwarte kleur van zwarte piet. Sluik haar hadden diverse pieten al lang, denk aan de Muziekpiet. En dom gedragen deden ze ook al jaren niet meer. De enigen die zich uitermate dom gedragen zijn degenen die een 'oplossing' zien in een paarse Piet met rode haren. Waarom? Omdat je hiermee het signaal afgeeft dat er iets 'niet deugd' aan de zwarte kleur van Zwarte Piet. Een pleidooi voor racisme dus. Want wie niet racistisch denkt, stoort zich niet aan wat voor huidskleur dan ook, dus ook niet aan de zwarte kleur van Zwarte Piet. Sander Kessels, Stichting Sint.

Anton Neervens maakt er een grapje van:
... mag ik nog zeggen dat mn kelder blank staat na overvloedige regenval....

b de+jong reageren met:
Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed (VIE hoort het Nederlands cultuurgoed te bestuderen, te begrijpen en te promoten.) De negerin die niks kan kan dan dominant zijn en op toneel gaan staan gillen is dom. Zij maakt neger zijn een belachelijk ding, wij hebben nooit negatief gedacht bij Zwarte Piet omdat hij zwart is. Moren waren negers, oooh leer je geschiedenis. Moren, afkomstig uit Mauretanie trokken massaal naar Spanje. Daar kwam het Moorse rijk, ze hadden de Spanjaarden verslagen. ...enz..Alhambra. Waar het op neerkomt, Moren zijn prima volk, hebben Europeanen zeer veel geleerd op het gebied van handel, oorlogsvoering, kunst, voeding etc. Moren maken deel uit van ons volk en onze cultuur al sinds de 12e eeuw. Gaan we nu niet doen alsof een aantal van deze Moren, die gingen werken als knecht, minderwaardig waren aan al die andere autochtone ploeteraars die in armoede leefden. Wees trots op je zwarte kleur en op je blanke kleur. Deze toneelspeelster maakt Zwart zijn een drama. Wij hebben nooit een negatief gevoel gehad bij het zien van Zwarte Piet.

ellen lacht zich slap:
Hahaha, ik vind het behoorlijk grappig hoe druk mensen zich hierover kunnen maken..... Alsof er geen ergere dingen gebeuren in deze wereld. Maar goed, dat neemt niet weg dat zwarte Piet best wat moderner mag worden. Wij (lees volwassenen) zijn veel te bang voor verandering. Die zwarte Piet 2.0 is toch prachtig! Die baret is nu tenminste een baret ipv een mislukte badmuts. Het pakkie had van mij zelfs nog wel iets hipper gekunt. Bovendien zien kinderen het verschil niet eens. (Die paarse Piet is wel verschrikkelijk, ik zie meteen een goedkope horrorfilm voor me, een soort it2.0). Als zwarte Piet 2.0 de discussie de wereld uit helpt dan is dat hartstikke mooi. Kunnen we ons weer druk gaan maken over belangrijke issues.

De Sint reageert zelf ook:
Madrid 11-06-2014 Kinders, kinders wat heeft de Sint nou zojuist uit Nederland vernomen? Worden hem zijn pieten afgenomen? Dit lijkt mij een treurige zaak. Hoe zorgt de Sint nu voor kinders vermaak? O Sint heeft het verhaal verder uitgeplozen. De pieten gaan niet weg, maar krijgen alleen een metamorfose. Maar hoe moet sint nu zijn pieten nog herkennen? En zal het sinterklaasjournaal ze nog als zodanig erkennen? En wat moeten de kinderen wel niet denken? Piet was zo lief, maar krijgen ze van de nieuwe nog wel geschenken? Vragen in de kamer en het Europees parlement. Eindelijk ben ik ook in heel Europa bekend! Eigenlijk kom ik uit Turkije of toch uit Spanje? Maar het meest bekend ben ik onder de appeltjes van oranje. Al jaren lang vaar ik met mijn pieten naar het noorden. Niemand die zich ooit daaraan stoorde. Nu opeens roepen mensen 'racistisch' en storen zich eraan. Maar mag ik dan met carnaval mijn nieuwe piratenoutfit ook niet meer aan? Iedereen ziet er anders uit in het verleden en heden. Ook hebben we ons altijd mogen verkleden. Maar sommigen roepen hierachter zit een gedachte. De lang geleden verboden slavernij is wat zij verwachten. Sint gelooft niet dat zo'n mooi feest met alleen kindervrienden Deze gedachten verdienen. Misschien is dit juist een mooi moment om erbij stil te staan. Het veranderen van mijn pieten heb je dan helemaal niets aan. Nu wil de sint graag zijn oude pieten weer mee naar Spanje nemen en vlug! Anders komen de Sint en zijn cadeautjes nooit meer naar Nederland terug! Groeten De Sint Zonder zijn pieten.

Magnificent News is happy en laat dat weten met:
Magnificent News. Greetings from the US and glad to hear that there some changes on the level of Piet. Change is good and it makes you grow in time and as a country. Peter version 2.0 sounds good.



VIE

Het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed is het landelijk centrum voor tradities en rituelen. VIE heeft tot doel het versterken van volkscultuur en immaterieel erfgoed. Dat doet ze ondermeer door promotie en toegankelijk maken van de volkscultuur. VIE stimuleert de sector en professionaliseert. Het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed krijgt subsidie van het ministerie van OCW.

Voorkomen escalatie

De VIE deed onderzoek naar het Sinterklaasfeest om een escalatie als in 2013 te voorkomen. VIE peilde meningen over de toekomst van het Sinterklaasfeest bij betrokken organisaties en personen. Inzet van het onderzoek was: hoe kunnen we het Sinterklaasfeest een toekomst geven en daarbij zo goed mogelijk rekening houden met de gevoelens van alle partijen.

Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed

F.C. Dondersstraat 1
3572 JA Utrecht
030-2760244
volkscultuur@live.nl

De Roetveegpiet

De discussie gaat voort en het uiterlijk van Zwarte Piet verandert nog meer. In 2017 kiezen grote steden voor de introductie van de Roetveegpiet en ook het Sinterklaasjournaal komt met een Piet met vegen op zijn snoet op de proppen. Het moet de nieuwe Piet worden. In grote steden is dat over het algemeen geen probleem, maar in dorpen en kleine gemeenschappen zal de roetveegpiet te herkenbaar zijn. Lokaal blijft Zwarte Piet vooral zwart.

Spaanse edelman

Amsterdam kiest in 2017 voor de intocht voor een nieuw pietenpak dat is gebaseerd op de kledij van een Spaanse edelman. Leuk, dachten ze in Amsterdam, maar ook dit uiterlijk kreeg kritiek te verduren. De Spaanse edelman wordt door kritikasters gezien als een symbool voor het koloniale en onderdrukkende Spaanse bestuur van de zestiende eeuw. Landelijk Platform Slavernijverleden (LPS) tekent bezwaar aan tegen het nieuwe pak. Stichting Sinterklaas Intocht Amsterdam (SSIA) houdt vast aan de keuze en snapt de ophef niet. Sinterklaas komt uit Spanje, dus daar past een Spaanse edelman heel goed bij.

Lees verder

© 2014 - 2019 Piejet, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Zwarte Piet en racisme, waarom is Zwarte Piet zwart?Zwarte Piet en racisme, waarom is Zwarte Piet zwart?Sinds het einde van de twintigste eeuw is er vaak discussie over de kleur van Zwarte Piet: waarom is hij niet geel of gr…
De zwarte pieten discussie: Waar komt zwarte piet vandaan?De zwarte pieten discussie: Waar komt zwarte piet vandaan?Elk jaar laait de zwarte pieten discussie weer flink op. Grote groepen binnen de samenleving worstelen met meningsversch…
Het ontstaan en de kleding van Sinterklaas en zwarte pietHet ontstaan en de kleding van Sinterklaas en zwarte pietDe eerste zaterdag na sint Maarten (11-11) komt Sinterklaas elk jaar in Nederland met zijn stoomboot pakjesboot 12. Met…
Sinterklaas huren – Sinterklaas bezoek tipsSinterklaas huren – Sinterklaas bezoek tipsSinterklaas huren zal het Sinterklaasfeest extra leuk en spannend maken voor de kinderen. Ongeveer de helft van de Neder…
Traditie met SinterklaasTraditie met SinterklaasSinterklaas of Sint-Nicolaas is het hoofdpersonage tijdens het jaarlijkse volksfeest van Sinterklaas. Dit feest wordt in…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Persbureau Ameland
  • http://www.eo.nl/tv/knevelenvandenbrink/artikel-detail/dit-is-de-nieuwe-zwarte-piet/reacties/21/#reactions geraadpleegd op 12 juni 2014-06-12 http://www.nu.nl/binnenland/3799071/nieuwe-zwarte-piet-heeft-geen-kroeshaar-en-oorringen.html geraadpleegd op 12 juni 2014
  • http://www.volkscultuur.nl geraadpleegd op 12 juni 2014
  • http://www.at5.nl/artikelen/175113/stichting-sinterklaasintocht-begrijpt-ophef-over-nieuwe-amsterdamse-piet-niet geraadpleegd op 15 november 2017

Reageer op het artikel "Nieuwe Zwarte Piet - de Bruine Piet en Roetveegpiet"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Piejet
Laatste update: 22-11-2018
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Sociaal cultureel
Special: Zwarte Piet
Bronnen en referenties: 4
Schrijf mee!