InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Torastudie 177: fruitboom/grijsheid – Leviticus 19:23-32

Torastudie 177: fruitboom/grijsheid – Leviticus 19:23-32

Torastudie 177: fruitboom/grijsheid – Leviticus 19:23-32 Twee zaken komen in deze Torastudie aan de orde. De fruitboom kan gezien worden als vertegenwoordiger van de hele Schepping. Het kent drie categorieën: verboden, heilig en toegestaan. Het doel van ons leven ligt in het toegestane (het gewone). Hier moeten we God dienen. Tot slot aandacht voor respect voor ouderen. De Tora beschouwt ouderdom als een zegen. Hoewel het lichaam alleen maar ouder wordt, wordt de ziel juist jonger en krachtiger.

Leviticus 19:23-32

En wanneer gij zult komen in het land en planken zult enige vruchtboom, dan zult gij de voorhuid van zijn vrucht wegnemen; drie jaren zal zij u als een voorhuid zijn, mag zij niet gegeten worden. En in het vierde jaar zal geheel zijn vrucht heilig zijn als hulde ter ere des Eeuwigen. En in het vijfde jaar zult gij zijn vrucht eten; om zijn opbrengst voor u te doen vermeerderen; Ik ben de Eeuwige, uw God.
…..
…..
Voor de grijsheid zult gij opstaan en de oude eer bewijzen en vrezen voor uwe God; Ik ben de Eeuwige.

Tekst in het Hebreeuws

כג וְכִי-תָבֹאוּ אֶל-הָאָרֶץ וּנְטַעְתֶּם כָּל-עֵץ מַאֲכָל וַעֲרַלְתֶּם עָרְלָתוֹ אֶת-פִּרְיוֹ שָׁלֹשׁ שָׁנִים יִהְיֶה לָכֶם עֲרֵלִים לֹא יֵאָכֵל. כד וּבַשָּׁנָה הָרְבִיעִת יִהְיֶה כָּל-פִּרְיוֹ קֹדֶשׁ הִלּוּלִים לַיהוָה. כה וּבַשָּׁנָה הַחֲמִישִׁת תֹּאכְלוּ אֶת-פִּרְיוֹ לְהוֹסִיף לָכֶם תְּבוּאָתוֹ אֲנִי יְהוָה אֱלֹהֵיכֶם. כו לֹא תֹאכְלוּ עַל-הַדָּם לֹא תְנַחֲשׁוּ וְלֹא תְעוֹנֵנוּ. כז לֹא תַקִּפוּ פְּאַת רֹאשְׁכֶם וְלֹא תַשְׁחִית אֵת פְּאַת זְקָנֶךָ. כח וְשֶׂרֶט לָנֶפֶשׁ לֹא תִתְּנוּ בִּבְשַׂרְכֶם וּכְתֹבֶת קַעֲקַע לֹא תִתְּנוּ בָּכֶם אֲנִי יְהוָה. כט אַל-תְּחַלֵּל אֶת-בִּתְּךָ לְהַזְנוֹתָהּ וְלֹא-תִזְנֶה הָאָרֶץ וּמָלְאָה הָאָרֶץ זִמָּה. ל אֶת-שַׁבְּתֹתַי תִּשְׁמֹרוּ וּמִקְדָּשִׁי תִּירָאוּ אֲנִי יְהוָה. לא אַל-תִּפְנוּ אֶל-הָאֹבֹת וְאֶל-הַיִּדְּעֹנִים אַל-תְּבַקְשׁוּ לְטָמְאָה בָהֶם אֲנִי יְהוָה אֱלֹהֵיכֶם. לב מִפְּנֵי שֵׂיבָה תָּקוּם וְהָדַרְתָּ פְּנֵי זָקֵן וְיָרֵאתָ מֵּאֱלֹהֶיךָ אֲנִי יְהוָה.

Leviticus 23-25

En wanneer gij zult komen in het land...om zijn opbrengst voor u te doen vermeerderen; Ik ben de Eeuwige, uw God.

verboden, geheiligde, toegestane

De fruitbomen passeren drie Halachische stadia:
  1. verboden
  2. geheiligde
  3. toegestane

De fruitboom kan gezien worden als vertegenwoordiger van de hele Schepping die dezelfde categorieën kent:
  1. verboden (treife) voedsel; melk met vlees, varkensvlees
  2. geheiligd voedsel: matze
  3. toegestane voedsel
Hetzelfde geldt voor andere terreinen: kleding, spraak, seksualiteit, geld, etc. Voor elk geldt verboden, geheiligd en toegestaan.

Anders gezegd: er zijn zaken die God afwijst, er zijn zaken die betrokken zijn in onze relatie met God, en er zijn ondersteunende elementen om het vervullen van Gods wil (denk aan voedsel dat ons energie geeft om te bidden, Torastudie te doen, etc.)

Waarom meldt de Tora deze volgorde: verboden, geheiligde en tot slot toegestane? Omdat je van het verbodene moet afblijven en het heilige moet heiligen zodat het toegestane fruit gegeten kan worden. Het uiteindelijke doel van ons leven ligt in het rijk van het 'gewone'. Slechts een klein gedeelte van ons leven is gewijd aan het heilige. We moeten op het terrein van het 'gewone' God dienen. God wil een woonplaats in de lagere (gewone) wereld.

Leviticus 19:32

Voor de grijsheid zult gij opstaan en de oude eer bewijzen en vrezen voor uw God; Ik ben de Eeuwige.

heiden of wijze?

Is de oude een heiden of een wijze? Sommigen zeggen een wijze, anderen zeggen elke oudere; en weer anderen zeggen een heiden vanwege de vele ervaringen.

respecteer de ouderen

Een oude leeftijd wordt door de Tora gezien als een zegen. Alle ouderen dienen gerespecteerd te worden. In westerse landen worden jongeren echter hoger aangeslagen. Dit geldt vooral bij werk. Ouderen worden al snel aan de kant geschoven en van hun ervaringen wordt nauwelijks gebruik gemaakt. Plotseling lijkt het alsof hun kennis er niet meer toe doet. Het klopt dat ouderen lichamelijk aftakelen. Maar de mens is geschapen om het leven op aarde zuiverder en heiliger te maken. Het gaat om de ziel, niet om het lichaam. Het lichaam is het voertuig van de ziel.

Nadere toelichting op bovenstaande Joodse commentaren

Een ander voorbeeld van de fruitboom die we hierboven hebben genoemd is seksualiteit. Er zijn seksuele handelingen die verboden zijn c.q. God afwijst (denk aan homoseksualiteit); handelingen die heilig zijn (denk aan voortplanting); en ondersteunende elementen om het vervullen van Gods wil (denk aan het huwelijk waarbinnen seksualiteit op kan bloeien). Het probleem in onze maatschappij is dat we het spirituele karakter van seksualiteit verdringen of ontkennen. Zo wordt het een irrationele dwang die de mens verteert. Wanneer seksualiteit beleefd wordt via regels kan het ons naar grootste hoogten van zelfopoffering en betrokkenheid opheffen. Wanneer we die regels niet hanteren verlaagt het ons tot de diepste diepten van eigenbelang (een mechanische en biologische functie). Doel is om het gewone te heiligen: de wereld te bevolken en te beschaven om 'tot één vlees' te worden – terugkeren naar intimiteit met onze Schepper zodat deze wereld een 'woning' voor God wordt.

Nog een kort woord over ouderdom. Veel ouderen voelen zich ongelukkig. Ze ervaren ouderdom als een leegte. Dit wordt mede veroorzaakt door de pensionering. Ouderen gaan met pensioen en vallen zo in een gat. Gelukkig zijn er nog ouderen die inzien dat ze heel actief kunnen zijn. Ze gaan door met werken (betaald of vrijwillig). Zodra de fysieke krachten afnemen moet de productiviteit gevoed worden door spirituele verworvenheden. Spirituele groei geeft het lichaam kracht. Bidden en Torastudie geeft oudere mensen weer licht op het leven. Ze krijgen zo meer zelfrespect.



Samenvatting - vragen

Om voor uzelf te controleren of u de tekst goed begrepen heeft volgt hier een aantal vragen. De antwoorden vindt u terug in bovenstaande tekst.
  1. Waarom wordt de fruitboom gezien als vertegenwoordiger van de Schepping?
  2. Waarom meldt de Tora de volgorde: verboden, geheiligde, toegestane?
  3. Op welk terrein moeten we God dienen?
  4. Wat wil God in de lagere wereld?
  5. Waarom ziet de Tora ouderdom als een zegen?
  6. Hoe kunnen ouderen leegte in hun leven tegengaan?

Lees verder

© 2012 - 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Joodse rituele spijsbereiding - reine en onreine dierenJoodse rituele spijsbereiding - reine en onreine dierenDe Tora maakt een onderscheid tussen 'reine' en 'onreine' dieren en geeft hierbij aan wat de kenmerken en eigenschappen…
Leviticus 14: twee vogels - wet op de melaatsheid, huidvraatLeviticus 14: twee vogels - wet op de melaatsheid, huidvraatLeviticus 14: twee vogels - wet op de melaatsheid, huidvraat. In de reinigingswet voor de melaatse zoals beschreven in h…
De eerste vijf boeken van de bijbelDe eerste vijf boeken van de bijbelWie de bijbel leest, begint meestal bij het begin. Om deze reden hier een korte inhoud van de eerste vijf boeken van de…
Torastudie 143: Vrede/Zondoffer– Leviticus 3 en 4Torastudie 143: Vrede/Zondoffer– Leviticus 3 en 4Bij een vredeoffer doet iedereen mee. Het vredeoffer is niet voor God maar voor de mens. Toch worden offers Gods brood g…
Torastudie 140: offeren - Leviticus 1:1-2Torastudie 140: offeren - Leviticus 1:1-2De jonge Joodse kinderen beginnen de Torastudie met Leviticus. Dit komt omdat ze nog puur (zonder zonde) zijn, zo puur a…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Tdjgordon / Pixabay
  • Chassidische Meesters
  • Talmoed, Kiddushin 32b-33a
  • Lubavitcher Rebbe
  • Zinvol leven - Menachem Mendel Schneerson

Reageer op het artikel "Torastudie 177: fruitboom/grijsheid – Leviticus 19:23-32"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Laatste update: 11-12-2016
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Torastudie
Bronnen en referenties: 5
Schrijf mee!