InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Torastudie 169: Jom Kippoer/Poeriem Leviticus 16:5

Torastudie 169: Jom Kippoer/Poeriem Leviticus 16:5

Torastudie 169: Jom Kippoer/Poeriem  Leviticus 16:5 Hoewel Jom Kippoer en Poeriem totaal van elkaar verschillen noemt de Zohar Jom Kippoer een dag als Poeriem. Jom Kippoer is de meest plechtige dag waarin we ons verbinden met de onschendbare kern van zuiverheid binnenin ons. Op deze dag moeten we ons lichaam overstijgen en communiceren met onze ziel. Poeriem is juist de meest fysieke dag waarop veel gedronken wordt. Op Poeriem werd het Joodse lichaam gered. Dit artikel betreft een samenvatting van het artikel 'The Angel and the Drunk' van Rebbe Menachem Mendel Schneerson. Tevens vindt u de visie van Etsel.

Loten

Poeriem betekent loten. Het is vernoemd naar de loten die Haman trok om te bepalen op welke dag de Joden zouden worden uitgeroeid. Ook Jom Kippoer kent een lot wanneer bepaald moest worden door de Hoge Priester welke van de twee bokken aan God geofferd moest worden en welke van de twee de zonde van Israël weg moest dragen naar de woestijn.

Een lot verwijst naar iets buiten je controle. We leggen met Jom Kippoer ons lot in handen van God. Haman denkt dat de Goddelijke wil net zo willekeurig is als een worp met een dobbelsteen. Misschien gaat het wel in de richting van Haman. Maar Haman realiseert zich niet dat het Joodse volk het Uitverkoren volk is. Het Goddelijke lot valt onvermijdelijk op Gods volk, ook al lijkt het willekeurig als een worp met een dobbelsteen.

overeenkomst

De overeenkomst tussen Jom Kippoer en Poeriem is dat het om een supra-rationele band met God gaat die niet geraakt wordt door de wispelturigheid van het aardse leven.

verschil

Op Jom Kippoer nemen we afstand van alle pracht en praal van het leven. Het feit dat deze de supra-rationele aard van de dag zou kunnen verstoren geeft aan dat we er niet helemaal vrij van zijn. Daarom is Jom Kippoer een dag als Poeriem. Het gaat om het transformeren van het fysieke naar een instrument van de Goddelijke wil. Dus tijdens Poeriem zijn we enerzijds erg fysiek maar anderzijds vertonen we een zelfverloochening voor God dat al het fysiek overstijgt.

Op Jom Kippoer stijgt de Jood boven de beperkingen van de lichamelijkheid en rationaliteit uit. Tijdens Poeriem gebruikt de Jood het fysieke leven als voertuig voor een supra-fysiek en supra-rationele toewijding aan God.

Nadere toelichting op bovenstaande Joodse commentaren

Ik wil aan de hand van een ander artikel van Tsvi Free man (Why does Judaism make no sense?) dieper ingaan op supra-rationaliteit.

Veel zaken binnen het Jodendom zijn irrationeel. Joden doen bepaalde zaken omdat ze Joden zijn: het houden van een koshere huishouding, het eerbiedigen van de Shabbat, het bestuderen van de Tora, het aanleggen van gebedsriemen, etc. Het zijn oude stam rituelen die niet erg modern overkomen.

De socioloog Emil Durckheim (oorspronkelijk orthodox Joods) kwam met de term 'anomie'. Dit is een toestand in de maatschappij waarbij niemand meer weet wie hij is en wat hij op aarde doet. Het kan leiden tot zelfmoord. Het komt vaker voor bij maatschappijen waar de stam rituelen zijn verdwenen: het protestantisme en agnosticisme. Bij katholieken en Joden is veel minder sprake van zelfmoord, zo bleek uit het onderzoek van Durkheim.

Het Joodse volk heeft haar stam nooit verlaten en bleef vasthouden aan oude rituelen. De antropoloog Richard Sosis zegt dat rituelen over zaken gaan die vooraf gaan aan het intellect: identiteit de context waarin het intellect functioneert. Rituelen kunnen niet bewezen worden maar ook niet ontkracht worden. Door het irrationele te doen versterken we de gezamenlijk identiteit (bijv. een bos bloemen aan je vrouw geven is ook niet echt rationeel te noemen maar het versterkt wel de band met je vrouw).

Het Joods volk heeft een irrationele band met God: het Eeuwige Verbond. Dit maakt de Joden Joods. Het enige ware verbond is een irrationeel verbond. Toch zijn er bepaalde zaken wel rationeel te verklaren. Geboden als 'niet stelen, zorgen voor de zieken, vader en moeder eren', etc. zijn rationeel. Anders zouden de hersenen en het hart zonder vergelijking zijn. Maar verder leven Joden de Tora na omdat het Gods wil is die boven onze realiteit staat.

Zo wordt God dus op Jom Kippoer en tijdens Poeriem boven onze rationaliteit gediend.



Samenvatting - vragen

Om voor uzelf te controleren of u de tekst goed begrepen heeft volgt hier een aantal vragen. De antwoorden vindt u terug in bovenstaande tekst.
  1. In welk opzicht verschilt Jom Kippoer van Poeriem?
  2. Waarom noemt de Zohar Jom Kippoer een dag als Poeriem?
  3. Wat betekent Poeriem?
  4. Waar verwijst een lot naar?
  5. Waarom is de Goddelijke wil niet willekeurig?
  6. Wat is de overeenkomst tussen Jom Kippoer en Poeriem?
  7. Wat bedoelt Emil Durkheim met 'anomie'?
  8. Wat zegt Richard Sosis over rituelen?

Lees verder

© 2012 - 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Week voor trouwen en de trouwdag - Joods orthodoxe visieDe periode voor het trouwen brengen de bruid en bruidegom apart door. Dit is meestal een week. Ze zien elkaar pas weer t…
Joodse feestdagen en treurdagen in 5778 (2017-2018)Joodse feestdagen en treurdagen in 5778 (2017-2018)Alle Joodse feestdagen beginnen in de avond voorafgaande aan de genoemde datum. Bij de Hebreeuwse kalender begint en ein…
Joodse feestdagen en treurdagen in 5777 (2016-2017)Joodse feestdagen en treurdagen in 5777 (2016-2017)Alle Joodse feestdagen beginnen in de avond voorafgaande aan de genoemde datum. Bij de Hebreeuwse kalender begint en ein…
Joodse rituele spijsbereiding - reine en onreine dierenJoodse rituele spijsbereiding - reine en onreine dierenDe Tora maakt een onderscheid tussen 'reine' en 'onreine' dieren en geeft hierbij aan wat de kenmerken en eigenschappen…
Ziel: niets gebeurt per toeval - God bepaalt allesHet Joodse feest Poeriem leert ons dat niets per toeval gebeurt en dat iedere ziel een rol speelt in de Goddelijke tapij…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Tdjgordon / Pixabay
  • The Angel and the Drunk Menachem Mendel Schneerson
  • Why does Judaism make no Sense? Tzvi Freeman

Reageer op het artikel "Torastudie 169: Jom Kippoer/Poeriem Leviticus 16:5"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Laatste update: 11-12-2016
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Torastudie
Bronnen en referenties: 3
Schrijf mee!