Het Joodse gebedenboek - Siddoer/Tefilla

Het Joodse gebedenboek - Siddoer/Tefilla De Siddoer (Joodse gebedenboek) geeft drieduizend jaar Joodse godsdienstige ontwikkeling weer. Er zijn gebeden voor de weekdagen, de sjabbat, de feestdagen en voor persoonlijke omstandigheden. Ze weerspiegelen de geschiedenis en wereldbeschouwing van het Joodse volk.

Tefilla is meer dan een gebed

Tefilla is afgeleid van het werkwoord 'met zichzelf strijden'. Het omvat veel meer dan alleen maar bidden en vragen. Het is communicatie tussen de mens en zijn God.

Volgens Hausdorff is "de bedoeling van de tefilla ons los te maken uit de sleur van het dagelijks leven, ons te laten bezinnen op onze levenstaak, ons onze verantwoordelijkheid voor ons doen en laten te doen beseffen en ons voor ogen te stellen wat God van ons verwacht."

Via tefilla treden we in contact met God. Het is een gesprek met God, waar voornamelijk God spreekt en wij luisteren, naar wat God ons te vertellen heeft. In een gebed vragen wij God, maar in een tefilla, in de ruimere zin van het woord, spreekt God tot ons. Tefilla wil ons voortdurend doen beseffen dat we in Gods wereld leven.

Gemeenschappelijk gebed

De meeste gebeden zijn niet persoonlijk, maar gemeenschappelijk en geven uitdrukking van het collectieve bewustzijn van het Joodse volk. Er komen ook wel persoonlijke gebeden in de Bijbel voor, zoals van Abraham, Jacob, Mozes, Channa, David en Daniël. Het doel van het gemeenschappelijk gebed is om egoïsme te voorkomen.

Het gemeenschappelijk gebed ontstond in de tijd van de profeten (achtste en zevende eeuw voor de gewone jaartelling). Het gemeenschappelijk gebed werd later overgenomen door het christendom en de islam. Voorbeelden van een gemeenschappelijk gebed zijn het Kaddiesj-gebed (een rouwgebed) en de Kedoesja (een beurtzang die aan God volmaakte heiligheid toeschrijft).

Voornaamste bestanddelen van het gebedenboek

De oudste onderdelen zijn de Psalmen en het Sjema. Het Sjema is de Joodse geloofsbelijdenis. Hieraan zijn twee gebedsformules toegevoegd. De eerste spreekt van God als de Schepper van het Licht, de God van het Heelal; de tweede van de centrale plaats van de Tora in het leven van de Jood. Daarnaast bestaat de Sjemonee Esree (achttiende gebed) of Amida.

Er zijn drie verplichte tijden voor het dagelijks gebed ingevoerd, nl. vroeg in de ochtend (Sjachariet), 's middags (mincha) en 's avonds (Ma'ariew).

In de Middeleeuwen werden vele hymnen (Pijoetiem) aan het gebedenboek toegevoegd. Het gebedenboek bestaat niet alleen uit gebeden ook bevat het een bloemlezing van godsdienstige lectuur, zoals Spreuken der Vaderen (Pirkee Awot).

Het gebedenboek brengt ook een aantal joodse geloofsopvattingen naar voren:
  • het Joodse Godsbegrip
  • de uitverkiezing van Israël (bijv. het Aleenoe-gebed)
  • de Goddelijke oorsprong van de Tora
  • de hoop op de komst van de Messias

© 2007 - 2021 Jehoeda, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Boekrecensie: Siach Jitschak (Joods gebedenboek)  DasbergrecensieBoekrecensie: Siach Jitschak (Joods gebedenboek) DasbergJoden bidden uit een Joods gebedenboek. De gebeden staan gebundeld in Siach Jitschak (Gebed van Jitschak); de geordende…
Joodse (Hebreeuwse) termen: het gebed en de spijswettenHet Jodendom kent zijn eigen Hebreeuwse termen voor verschillende religieuze handelingen. In dit deel behandel ik het ge…
Joodse (Hebreeuwse) termen: synagoge en het Joods gezinHet Jodendom kent zijn eigen Hebreeuwse termen voor verschillende religieuze handelingen. In dit deel behandel ik de syn…
Joods gebed: bidden tot God vereist concentratieJoods gebed: bidden tot God vereist concentratieHet goed uitspreken van een gebed is niet eenvoudig. Het eist van ons intensieve concentratie. We vervallen heel gemakke…

Joods gebed: zal ons gebed worden verhoord?Joods gebed: zal ons gebed worden verhoord?Soms heb je het gevoel dat je gebeden niet verhoord worden. We denken dan al snel dat het geen zin heeft om tot God te b…
De oorsprong van de IslamDe oorsprong van de IslamIn dit artikel wordt vertelt over het ontstaan van de Islam. Hoe zag de Arabische wereld er uit voor de openbaringen? Wi…
Bronnen en referenties
  • Wegwijs in het Jodendom - Nederlands Israëlietisch Kerkgenootschap
  • Siach (Gebed) Jitschak - Nederlands Israëlietisch Kerkgenootschap
Jehoeda (1.613 artikelen)
Laatste update: 01-06-2021
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Bronnen en referenties: 2
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.