InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Torastudie 154: Vinnen en schubben – Leviticus 11:7-19

Torastudie 154: Vinnen en schubben – Leviticus 11:7-19

Torastudie 154: Vinnen en schubben – Leviticus 11:7-19 In deze Torastudie maakt Rebbe Menachem Mendel Schneerson een vergelijking tussen een Tora student en een vis in het water. Het intellect en de studievaardigheden zijn de vinnen en de schubben zijn zijn pantser, de angst voor de Hemel die hem beschermt tegen fouten en vervorming. De schubben zijn het belangrijkst. Deze beschermen hem tegen egoïstische arrogantie. De student moet de Tora met ontzag benaderen zodat hij kan bijdragen aan de groei van de Tora.

Leviticus 11:7-19

En het zwijn, want hoeven heeft het en het is gespleten van hoeven, maar herkauwen doet het niet; onrein is het u. Van vlees zult gij niet eten en hun aas zult gij niet aanraken; onrein zijn zij u. Dit moogt gij eten van al wat in het water is: al wat vinnen en schubben heeft in het water, in de zeeën en in de rivieren, die kunt gij eten. En al wat geen vinnen en schubben heeft in de zeeën en in de rivieren, van al het gewemel des waters en van alle levende wezens, die in het water zijn, zij zijn u een gruwel.
…..
…..
Alle raven naar hun soorten. En de struisvogel en de zwaluw en de meeuw en de havik naar zijn soort. En de uil en de duikelaar en de nachtuil. En de uil Thinshameth en de pelikaan en de aasgier. En de ooievaar, de papegaai naar zijn soort, en de hop en de vleermuis.

Tekst in het Hebreeuws

וְאֶת-הַחֲזִיר כִּי-מַפְרִיס פַּרְסָה הוּא וְשֹׁסַע שֶׁסַע פַּרְסָה וְהוּא גֵּרָה לֹא-יִגָּר טָמֵא הוּא לָכֶם. ח מִבְּשָׂרָם לֹא תֹאכֵלוּ וּבְנִבְלָתָם לֹא תִגָּעוּ טְמֵאִים הֵם לָכֶם. ט אֶת-זֶה תֹּאכְלוּ מִכֹּל אֲשֶׁר בַּמָּיִם כֹּל אֲשֶׁר-לוֹ סְנַפִּיר וְקַשְׂקֶשֶׂת בַּמַּיִם בַּיַּמִּים וּבַנְּחָלִים אֹתָם תֹּאכֵלוּ. י וְכֹל אֲשֶׁר אֵין-לוֹ סְנַפִּיר וְקַשְׂקֶשֶׂת בַּיַּמִּים וּבַנְּחָלִים מִכֹּל שֶׁרֶץ הַמַּיִם וּמִכֹּל נֶפֶשׁ הַחַיָּה אֲשֶׁר בַּמָּיִם שֶׁקֶץ הֵם לָכֶם. יא וְשֶׁקֶץ יִהְיוּ לָכֶם מִבְּשָׂרָם לֹא תֹאכֵלוּ וְאֶת-נִבְלָתָם תְּשַׁקֵּצוּ. יב כֹּל אֲשֶׁר אֵין-לוֹ סְנַפִּיר וְקַשְׂקֶשֶׂת בַּמָּיִם שֶׁקֶץ הוּא לָכֶם. יג וְאֶת-אֵלֶּה תְּשַׁקְּצוּ מִן-הָעוֹף לֹא יֵאָכְלוּ שֶׁקֶץ הֵם אֶת-הַנֶּשֶׁר וְאֶת-הַפֶּרֶס וְאֵת הָעָזְנִיָּה. יד וְאֶת-הַדָּאָה וְאֶת-הָאַיָּה לְמִינָהּ. טו אֵת כָּל-עֹרֵב לְמִינוֹ. טז וְאֵת בַּת הַיַּעֲנָה וְאֶת-הַתַּחְמָס וְאֶת-הַשָּׁחַף וְאֶת-הַנֵּץ לְמִינֵהוּ. יז וְאֶת-הַכּוֹס וְאֶת-הַשָּׁלָךְ וְאֶת-הַיַּנְשׁוּף. יח וְאֶת-הַתִּנְשֶׁמֶת וְאֶת-הַקָּאָת וְאֶת-הָרָחָם. יט וְאֵת הַחֲסִידָה הָאֲנָפָה לְמִינָהּ וְאֶת-הַדּוּכִיפַת וְאֶת-הָעֲטַלֵּף.

Leviticus 11:7

En het zwijn, want hoeven heeft het en het is gespleten van hoeven, maar herkauwen doet het niet; onrein is het u.

Rome

Zoals het varken zijn hoeven naar voren brengt en zegt: “Zie je dat ik kosher ben,” zo schept Rome op als het geweld en diefstal pleegt onder het mom van de oprichting van een gerechtelijk tribunaal. Dit kan vergeleken worden met een gouverneur die de dieven, echtbrekers en tovenaars ter dood brengt. Hij zegt tegen zijn vertrouwenspersoon: “Ik deed deze drie dingen in één nacht.”

Leviticus 11:9

Dit moogt gij eten van al wat in het water is: al wat vinnen en schubben heeft in het water.

vinnen en schubben

Alle vissen die schubben hebben, hebben ook vinnen en zijn dus kosher. Maar er zijn vissen die vinnen hebben maar geen schubben en dus onrein zijn. Als dat het geval is had de Tora alleen kunnen schrijven “schubben”. Dit is omdat in Jesaja 42:21 staat: “Om de kracht van zijn onderricht te tonen.”

Tora student is als een vis in het water

Volgens de Lubavitcher Rebbe is de Tora student als een vis in het water. Met zijn vinnen beweegt hij door het water – het intellect en de studievaardigheden waarmee zijn wijsheid toeneemt en de Tora verhoogt en het groots maakt door zijn eigen bijdragen (chiddoesjiem) aan de Tora studie. Zijn schubben zijn zijn beschermende pantser tegen roofdieren en negatieve elementen – zijn angst voor de Hemel die hem beschermt tegen fouten en vervorming.

Het lijkt dat de vinnen de primaire oorzaak zijn voor het succes van de Tora studie en dat de schubben een secundaire functie hebben. De vinnen zorgen voor vooruitgang, terwijl de schubben alleen maar voor het behoud zorgen. Leren is een intellectuele oefening; vroomheid en vrees voor God zijn deugden. Maar kunnen ze elk gebruikt worden bij het wegwijs maken in de complexiteit van een moeilijke Tosafot?

In werkelijkheid is het precies andersom. Een geleerde met vinnen zonder schubben is een niet-koshere vis. Zijn leren is corrupt. Het gaat niet om de Tora, maar om zijn egoïstische arrogantie van goddelijke wijsheid. Toch vertelt de Talmoed ons dat er vissen zijn met vinnen en zonder schubben, alle vissen met schubben ook vinnen hebben. Wanneer een persoon de Tora benadert met ontzag voor de goddelijke auteur en Hem dient, zal hij zeker slagen. Ongeacht zijn intellectuele kennis, zal hij de vinnen vinden om vooruit te gaan in zijn studie en een bijdrage leveren aan de groei van de Tora.

Leviticus 11:13-19

En deze zult gij verafschuwen onder de vogels...

niet-koshere vogels

Nesher, peres, oznija, da'ah, ajah, oreev, bat jaanah, tachmas, shchaf, netz, kops, shalach, jansjoef, tinsjemet, kaat, racham, chassida, anafa, doechifat, atalef.

Er zijn veel meningsverschillen onder de commentatoren over de identiteit van veel van deze soorten. Bovenstaande is slechts één van de vele interpretaties. Vanwege de onzekerheden worden alleen vogels met een kasjroet traditie gegeten.

Nadere toelichting op bovenstaande Joodse commentaren

Het interessante stuk van de Lubavitcher Rebbe over de Tora student als een vis in het water heeft mij ertoe gebracht om te kijken naar wat Maimonides zegt m.b.t. de Torastudie. Hieruit blijkt dat Torastudie boven alles gaat. Torastudie is niet voor eigen verdiensten maar alleen om God te dienen. God dienen betekent God vrezen en dus nederig zijn.

Dit zegt Maimonides over de Torastudie:
  • Vrouwen, slaven en kinderen hoeven geen Tora te bestuderen. Maar de vader heeft wel de plicht zijn kleine zoon in de Tora te onderwijzen.
  • Zodra het kind kan praten moet hem Tora onderwezen worden. Vanaf de leeftijd van 5/6 jaar krijgt hij les van de onderwijzer.
  • Elke Jood moet de Tora leren (arm of rijk, gezond of ziek, jong of oud).
  • Er waren grote geleerden die als beroep houthakker of waterdragers waren. Zelfs enkele geleerden waren blind.
  • De Tora moet tot aan de dood bestudeerd worden; zodra men stopt vergeet men het.
  • Overal moeten onderwijzers aanwezig zijn.
  • Een gezond kind gaat met 6 jaar naar school; een zwak kind een jaar later.
  • De onderwijzer geeft de hele dag les en ook een deel van de avond. Kinderen mogen niet gestoord worden.
  • Torastudie is belangrijker dan alle voorschriften tezamen. Studie leidt tot praxis.
  • Studeren moet een vaste gewoonte worden.
  • Torastudie eist geestelijke en lichamelijke opofferingen.
  • Wijsheid en nederigheid horen bij elkaar.
  • Naast een beroep moet altijd tijd over blijven voor de Tora.
  • Torastudie voor eigen verdiensten leidt tot eigen vernietiging.

Voor veel buitenstaanders is het onbegrijpelijk dat vooral ultra-orthodoxe Joden (de charediem) de hele dag Tora studeren en daarnaast nauwelijks werken. In Israël verrichten de meesten van hen zelfs geen dienstplicht (er dienen 700 charediem in de IDF in 2011). Wie echter beseft dat Torastudie alleen erop gericht is om God te dienen, wat het doel van de Schepping is, en dus niet voor eigen verdiensten, zal beter begrijpen wat de charediem beweegt. Wat betreft de dienstplicht staan deze Joden op het standpunt dat het dienen van God de beste verdediging is voor Israël. Is het feit dat Israël nog steeds bestaat alleen te danken aan een sterk leger of is het God die Israël bescherming biedt? Bedenk wel dat Israël ten tijde van de Bijbel alleen oorlogen won als de Joden God dienden. Keerden zij zich van Hem af dan verloren zij oorlogen. Het dienen van God is dus heel essentieel. En dus is Torastudie door elke Jood van levensbelang!



Samenvatting - vragen

Om voor uzelf te controleren of u de tekst goed begrepen heeft volgt hier een aantal vragen. De antwoorden vindt u terug in bovenstaande tekst.
  1. Waarom is een varken onrein?
  2. Wanneer zijn vissen kosher?
  3. Wat betekent de Tora student is als een vis in het water?
  4. Om wat voor reden moet de Tora bestudeerd worden?
  5. Welke vogels mogen alleen gegeten worden?
  6. Noem een aantal punten op die Maimonides zei over de Torastudie.
  7. Waarom leidt Torastudie voor eigen verdiensten tot eigen vernietiging?

Lees verder

© 2011 - 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Joodse rituele spijsbereiding - reine en onreine dierenJoodse rituele spijsbereiding - reine en onreine dierenDe Tora maakt een onderscheid tussen 'reine' en 'onreine' dieren en geeft hierbij aan wat de kenmerken en eigenschappen…
Torastudie 140: offeren - Leviticus 1:1-2Torastudie 140: offeren - Leviticus 1:1-2De jonge Joodse kinderen beginnen de Torastudie met Leviticus. Dit komt omdat ze nog puur (zonder zonde) zijn, zo puur a…
Torastudie 176: Heb uw naaste lief – Leviticus 19:18Torastudie 176: Heb uw naaste lief – Leviticus 19:18Hillel zei: “Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet; dit is de essentie van de hele Tora – de res…
Torastudie 146: Offers – Leviticus 6:9-7:37Torastudie 146: Offers – Leviticus 6:9-7:37Bij parsja Vajikra gaat het om zelf een offer te brengen, terwijl parsja Tsav de wetten beschrijft van de priester die o…
Torastudie 143: Vrede/Zondoffer– Leviticus 3 en 4Torastudie 143: Vrede/Zondoffer– Leviticus 3 en 4Bij een vredeoffer doet iedereen mee. Het vredeoffer is niet voor God maar voor de mens. Toch worden offers Gods brood g…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Tdjgordon / Pixabay
  • Midrash Rabbah
  • Talmoed, Niddah 51b
  • Lubavitcher Rebbe
  • Maimonides

Reageer op het artikel "Torastudie 154: Vinnen en schubben – Leviticus 11:7-19"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Laatste update: 11-12-2016
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Torastudie
Bronnen en referenties: 5
Schrijf mee!