InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Geschiedenis Jodendom: Moderne stromingen – Zionisme

Geschiedenis Jodendom: Moderne stromingen – Zionisme

Geschiedenis Jodendom: Moderne stromingen – Zionisme Onder Theodor Herzl hield het Joods nationalisme op een filantropische en godsdienstige stroming te zijn. Het werd nu een georganiseerde, internationale, politiek georiënteerde beweging. Aanleiding voor Herzls bemoeienis was de Dreyfus-affaire en het fel antisemitisme in Frankrijk. Herzl trok de conclusie dat de enige oplossing is de stichting van een Joodse staat. Het schreef 'Der Judenstaat' dat leidraad werd voor het Zionisme.

De Mizrachi

Het Zionisme werd krachtig bestreden door zowel orthodoxe als reform Joden. De orthodoxe Joden zagen het als een bestorming van de Hemel. Toch waren er orthodoxe Joden die het Zionisme wel steunden, zoals Rabbijn Samuel Mohilever. Onder leiding van Rabbijn Izaäk Jakob Reines (1834-1915) werd de Mizrachi opgericht. Deze had als leuze: Het land Israël voor het volk Israël volgens de wet van Israël.” De reform Joden bleven allen wel tegen het Zionisme. Ze zagen dit in strijd met de burgerrechten die Joden hadden gekregen in de landen waar ze woonden.

Opperrabbijn Abraham Izaäk Kook (1868-1935)

Rabbijn Abraham Izaäk Kook was de grondlegger van het religieus Zionisme. Hij was van mening dat het Zionisme in wezen godsdienstig was en voortkwam uit het godsdienstig besef waarmee de Joden begiftigd zijn. Dit werd door twee factoren veroorzaakt:
  1. het erfdeel van het Joodse volk
  2. de goede werken van het individu

De Joodse massa was doordrongen van het Messianisme en de idealen van gerechtigheid en rechtvaardigheid. Het Zionisme was volgens Kook een verlossingsbeweging. Het streven naar sociale rechtvaardigheid van de chaloetsiem (pioniers) was 'de weg van de Eeuwige' die het pad van 'rechtvaardigheid en gerechtigheid' had bevolen (Genesis 18:19).

Kook was verdraagzaam t.o.v. niet-orthodoxe Joden omdat hij wist dat ze eens tot God zouden terugkeren en dat ze een voorbeeld zouden vormen voor de rest van de wereld. Deze invloed kan het beste in het Heilige Land uitgeoefend worden.

Toch slaagde Kook er niet in alle orthodoxe Joden te overtuigen. Zij verenigden zich in de Agoedas Israël. Deze had tot doel de Joden te verenigen op grondslag van de Tora en problemen op te lossen in de geest van de Tora.

Cultureel Zionisme

Asjer Ginzberg (Achad Ha'am) behoorde tot de bestrijders van het politiek Zionisme. Het Joods vraagstuk was volgens hem van culturele en geestelijke aard. Het Joodse vraagstuk zou onopgelost blijven omdat de meerderheid van de Joden in de diaspora zou blijven. Hij stelde voor de stichting van een autonome Joodse gemeenschap in Palestina met nadruk op absolute ethiek, gelijkheid van alle mensen en de geestelijke eenheid van de mensheid zoals door de Joodse profeten verkondigd was. Dit geestelijk centrum zou de voorbereiding moeten zijn op een ideale Joodse staat. Die staat zou een noodzakelijke voorwaarde moeten zijn voor de vervulling van Israëls messiaanse verwachting.

Martin Buber

Martin Buber was een andere vertegenwoordiger van het culturele Zionisme. Hij was echter mystiek en religieus ingesteld. Hij wilde het chassidisme voor het westen toegankelijk maken. Het Joodse volk moet een koninkrijk Gods vestigen door gerechtigheid en rechtvaardigheid.

Ich-Du-leer

Het gaat om de intermenselijke verhouding tussen de ene en de andere mens. Het Zionisme moet een sociale orde verwezenlijken die direct op God betrokken is door de vervolmaking van de maatschappij. Buber hield echter geen rekening met de Talmoed. De Joodse leefregels werden niet als uitgangspunt genomen voor de ideale maatschappij. Ook gaf hij niet aan hoe zijn denkbeelden verwezenlijkt konden worden. Buber had weinig invloed in Joodse kring.

Hermann Cohen

Hermann Cohen was zowel tegen het cultureel als politiek Zionisme omdat dit in strijd was met de Joodse gedachte van de Messias. De Joodse natie dient gezien te worden als een levend symbool van de eenheid van de mensheid. De Joden kunnen zo geen eigen staat hebben.

De Balfourverklaring

In 1917 werd de Balfourverklaring afgekondigd. Engeland erkende de Joodse rechten op Palestina en beloofden de stichting van een nationaal Tehuis voor de Joden. In 1920 werd de Balfourverklaring door de Volkenbond bekrachtigd.

De Balfourverklaring zorgde ervoor dat veel meer Joden enthousiast raakten voor een eigen Joodse staat. Duizenden van hen trokken naar Palestina om het land op te bouwen. Er bleven echter nog belangrijke Joodse groepen tegen de oprichting van de Joodse staat. Maar de Holocaust zou daar definitief verandering in brengen.

De Joodse staat

Engeland weigerde na WO II om Joodse overlevenden van de Holocaust toegang te bieden tot Palestina. In 1947 besloot de VN dat Palestina verdeeld zou worden in een Arabische en Joodse gedeelte. Op 14 mei 1948 riep David Ben Goerion de Joodse staat uit.

Lees verder

© 2011 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Israëls nederzettingen: doelstellingen van ZionismeIsraëls nederzettingen: doelstellingen van ZionismeSinds het begin van de Galoet (Diaspora) vanaf het jaar 70 van de gewone jaartelling bestaat het verlangen bij Joden om…
De laatste stappen naar de Balfour-verklaringIn de 19e eeuw gaan de religieuze opvattingen van het puriteinse protestantisme steeds meer samenvallen met de Britse po…
William Hechler: eerste moderne christen-zionistWilliam Hechler: eerste moderne christen-zionistDominee William Henry Hechler was de eerste moderne christelijke zionist. Hij was een vertrouweling en steunpilaar van d…
Boekrecensie: De Jodenstaat – Theodor HerzlrecensieBoekrecensie: De Jodenstaat – Theodor Herzl'De Jodenstaat' (2004) van Theodor Herzl is de Nederlandse vertaling van het beroemde Zionistische boek 'Der Judenstaat…
De Dreyfus-affaire: antisemitisme, zionisme en Émile ZolaDe Dreyfus-affaire: antisemitisme, zionisme en Émile ZolaDit artikel behandelt de Dreyfus-affaire, het politieke schandaal dat Frankrijk rond het eind van de negentiende eeuw in…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Hurk, Pixabay
  • Het jodendom - joodse godsdienst in historisch perspectief - Isidore Epstein

Reageer op het artikel "Geschiedenis Jodendom: Moderne stromingen – Zionisme"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 04-07-2018
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Joodse geschiedenis
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!