Torastudie: Objectieve/subjectieve waarheid – Lev. 10:16

Torastudie: Objectieve/subjectieve waarheid – Lev. 10:16 In Psalm 85:11 staat: “Welwillendheid en waarheid omhelzen elkaar, recht en vrede begroeten elkaar met een kus.” Aharon is welwillendheid, Mozes is waarheid. Mozes is recht; Aharon is vrede. De Lubavitcher Rebbe gaat in op de vraag of waarheid en welwillendheid elkaar inderdaad kunnen omhelzen. Waarheid is objectief, terwijl welwillendheid subjectief is. Vrede stelt compromis voor terwijl recht dat niet doet. Eén keer ging het mis tussen Mozes en Aharon (Leviticus 10:16).

Het niet opgegeten offer

Op de 1ste Nissan van het Joodse jaar 2449 werd het Heiligdom opgericht en ingewijd. Na zeven trainingsdagen nam Aharon op de achtste dag zijn rol als Kohen Ĝadol (Hoge Priester) op zich en de Shechina rustte in het heiligdom. Leviticus 10:1-2 vertelt over een tragedie die daarna volgde. Nadav en Aviehoe, twee zonen van Aharon, offerden een verkeerd offer en werden door God gedood. Aharon en zijn zonen hadden nu de status van rouwenden (onaniem) en mochten niet van het vlees van de offers eten. Zij namen deel aan het speciale offer voor de inwijding van het heiligdom. Dit deden ze, maar er was ook nog een ander offer dat niet verbonden was met de inwijding. Dit was het bokje voor de zondoffer. Over dit kregen Mozes en Aharon een onenigheid.

Mozes was boos omdat niet van het zondoffer werd gegeten. Aharon had onderscheid gemaakt tussen kodshee sha'a en kodshee dorot. Het eerste offer werd eenmalig gebracht onder speciale omstandigheden en het tweede regelmatig wat voor alle generaties geldt. Voor dit laatste gelden de gewone wetten die verbieden dat een rouwende van het zondoffer eet. Mozes luisterde naar Aharon en gaf toe dat deze gelijk had. Mozes was het onderscheid vergeten.

Confrontatie tussen waarheid en welwillendheid

In bovenstaande geval zien we de confrontatie tussen waarheid en welwillendheid. Mozes maakte het onderscheid niet. Waar waar en juist is, is altijd waar en juist, ongeacht de omstandigheden. Aharon ziet de dienst van de mens aan God als een totale som van wat de mens bezit, het uiterste van zijn of haar subjectieve ego onderworpen aan de omstandigheden.

Mozes gaf toe. De Absolute Waarheid gaf toe aan de subjectieve waarheid van een relatieve wereld. Mozes kreeg een dieper begrip in de aard van de waarheid.

Waar raken waarheid en welwillendheid elkaar?

Zijn al onze waarheden niet meer dan zelfbedrog t.o.v. de Goddelijke waarheid? In Jeremia 10:10 staat dat God waarheid is. Volgens het Chassidisme betekent dit niet alleen dat God de essentie is van de waarheid, maar ook dat Hij de bron is van al onze waarheden. God schiep de subjectieve realiteiten en daarmee gaf Hij legitimiteit aan onze waarheden. Onze waarheden zijn uitdrukkingen van Zijn Absolute Waarheid. Een persoon kan de waarheid spreken in zijn eigen subjectieve, persoonlijke wereld. Hier raakt de persoonlijke waarheid de Waarheid van God. De mens moet streven naar waarheid en moet zich hierbij laten leiden door de Tora.

Nadere toelichting op bovenstaande Joodse commentaren

De Talmoed zegt dat iedere persoon een wereld op zichzelf is. Ieder mens ervaart de wereld weer anders. Vandaar dat we allemaal onze subjectieve waarheden hebben. Maar het gaat wel om het streven naar waarheid volgens de richtlijnen van de Tora. Andere 'waarheden' die niet in overeenstemming zijn met de Tora zijn geen echte waarheden. Anders zou ieder mens kunnen liegen en zijn leugen als waarheid kunnen presenteren. Overigens gelden voor niet-Joden de Noachidische geboden als richtlijnen om naar waarheid te streven. Dat Joden zich van subjectieve waarheden bewust zijn blijkt wel uit het feit dat het Jodendom niet aan niet-Joden wordt opgedrongen als zijnde de enige ware religie. Voor Joden geldt de Tora inderdaad als waarheid, maar niet-Joden kunnen via een andere weg -de Noachidische geboden- ook tot de waarheid komen.



Samenvatting - vragen

Om voor uzelf te controleren of u de tekst goed begrepen heeft volgt hier een aantal vragen. De antwoorden vindt u terug in bovenstaande tekst.
  1. Hoe verschillen Aharon en Mozes van elkaar?
  2. Welke tragedie beschrijft Leviticus 10:1-2?
  3. Waarom aten Aharon en zijn zonen niet van het zondoffer?
  4. Welk onderscheid maakte Aharon tussen de offers?
  5. Waarom maakte Mozes dit onderscheid niet?
  6. Waarom is het niet erg dat Gods Waarheid toegeeft aan de subjectieve waarheid van de mens?
  7. Waar raakt de persoonlijke waarheid de Waarheid van God?
  8. Welke richtlijnen moet de Jood volgen om te streven naar waarheid?
  9. Welke richtlijnen moet de niet-Jood volgen om te streven naar waarheid?
© 2011 - 2021 Jehoeda, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Interpretaties van "de waarheid" in 2 Johannes 1:1-2Interpretaties van "de waarheid" in 2 Johannes 1:1-2Volgens de oudste die de tweede brief van Johannes schreef had iedereen die de waarheid kende de geadresseerde uitverkor…
Joods medische ethiek: de waarheid aan het ziekbedJoods medische ethiek: de waarheid aan het ziekbedMoet een arts alles aan een patiënt vertellen of juist niet? Als de arts informatie achterhoudt liegt hij dan of is het…
Wat zijn reine en onreine dieren binnen het Jodendom?Wat zijn reine en onreine dieren binnen het Jodendom?De Tora maakt een onderscheid tussen 'reine' en 'onreine' dieren en geeft hierbij aan wat de kenmerken en eigenschappen…
Torastudie: Mozes en Aharon - Exodus 4:27 / Psalm 85:11Torastudie: Mozes en Aharon - Exodus 4:27 / Psalm 85:11In Psalm 85:11 staat: "Goedertierenheid en waarheid ontmoeten elkander, gerechtigheid en vrede kussen elkaar." De Midras…

Kinderen en hun begrip van GodKinderen hebben een ander beeld van God en religie dan volwassenen, dit komt mede door het brein wat nog niet geheel ont…
Geschiedenis Jodendom: Moderne stromingen – WissenshaftGeschiedenis Jodendom: Moderne stromingen – WissenshaftDat Joden voor reform Jodendom kozen bracht het gevaar met zich mee dat velen zich uiteindelijk bekeerden tot het christ…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Tdjgordon, Pixabay
  • Lubavitcher Rebbe
Jehoeda (1.615 artikelen)
Laatste update: 14-06-2021
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Bronnen en referenties: 2
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.