InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Torastudie 150: Mozes maakt fout – Leviticus 10:16-20

Torastudie 150: Mozes maakt fout – Leviticus 10:16-20

Torastudie 150: Mozes maakt fout – Leviticus 10:16-20 Mozes was vertoornd op de zonen van Aharon omdat zij het vlees niet van het zondoffer hadden gegeten. Maar Mozes maakte hierbij een fout omdat rouwenden geen vlees mogen eten van het offer, zo stelt de wet. Mozes erkende zijn fout. Hieruit blijkt dat hij een wijs man was. Een toelichting op Leviticus 10:16-20 aan de hand van Joodse bronnen en de visie van Etsel.

Tekst Leviticus 10:16-20

En den bok tot zondoffer zocht Mozes, en zie, hij was verbrand; toen was hij vertoornd op El'azar en op Iethamar, de in leven geblevene zonen van Aharon, zeggende: Waarom hebt gij het zondoffer niet gegeten op de heilige plaats, het is immers allerheiligst; en dat heeft Hij u gegeven om te dragen de misdaad der gemeente, om voor hen verzoening te doen voor de Eeuwige.
…..
…..
Mozes hoorde het, en het was goed in zijn ogen.

Tekst in het Hebreeuws

טז וְאֵת שְׂעִיר הַחַטָּאת דָּרֹשׁ דָּרַשׁ מֹשֶׁה וְהִנֵּה שֹׂרָף וַיִּקְצֹף עַל-אֶלְעָזָר וְעַל-אִיתָמָר בְּנֵי אַהֲרֹן הַנּוֹתָרִם לֵאמֹר. יז מַדּוּעַ לֹא-אֲכַלְתֶּם אֶת-הַחַטָּאת בִּמְקוֹם הַקֹּדֶשׁ כִּי קֹדֶשׁ קָדָשִׁים הִוא וְאֹתָהּ נָתַן לָכֶם לָשֵׂאת אֶת-עֲו‍ֹן הָעֵדָה לְכַפֵּר עֲלֵיהֶם לִפְנֵי יְהוָה. יח הֵן לֹא-הוּבָא אֶת-דָּמָהּ אֶל-הַקֹּדֶשׁ פְּנִימָה אָכוֹל תֹּאכְלוּ אֹתָהּ בַּקֹּדֶשׁ כַּאֲשֶׁר צִוֵּיתִי. יט וַיְדַבֵּר אַהֲרֹן אֶל-מֹשֶׁה הֵן הַיּוֹם הִקְרִיבוּ אֶת-חַטָּאתָם וְאֶת-עֹלָתָם לִפְנֵי יְהוָה וַתִּקְרֶאנָה אֹתִי כָּאֵלֶּה וְאָכַלְתִּי חַטָּאת הַיּוֹם הַיִּיטַב בְּעֵינֵי יְהוָה. כ וַיִּשְׁמַע מֹשֶׁה וַיִּיטַב בְּעֵינָיו.

Leviticus 10:16

En den bok tot zondoffer zocht Mozes, en zie, hij was verbrand.

drie geiten

Er werden die dag drie geiten gebracht voor zondoffers:
  1. De bok dat Aharon in opdracht van God op de achtste dag moest offeren.
  2. De bok gebracht door Nachson, leider van de stam Juda, als eerste van de stamhoofden ter ere van de inauguratie van het Heiligdom.
  3. De bok geofferd op elke Rosh Chodesh (de eerste van de maand Nissan)

Rashi verklaart dat de eerste twee niet verbrand werden maar door Aharon en zijn zonen werd gegeten op aanwijzingen van Mozes. Het Rosh Chodsh offer moest verbrand worden. Maar de Joodse wijzen zijn het niet met elkaar eens. Sommigen zeggen dat het verbrand werd omdat het onrein was (het was per ongeluk aangeraakt). Anderen zeggen dat het wegens rouwbedrijven werd verbrand. Omdat de bok tot de offers van het nageslacht behoorden. De gewone offers waartoe de bok van Rosh Chodesh behoorde mochten door zodanige rouwbedrijvenden niet gegeten worden.

Leviticus 10:16

Toen was hij (Mozes) vertoornd.

rouwende

Mozes werd boos, zo meldden Rashi en de Midrash Rabba, omdat hij de wet vergat dat een rouwende verbiedt vlees te eten van het offer.

Leviticus 10:16

Toen was hij vertoornd op Elazar en Itamar.

eer

Rashi meldt dat Mozes uit respect voor Aharons eer zijn woede op Elazar en Itamar richtte.

Leviticus 10:19

Hierop sprak Aharon tot Mozes.

Waarom antwoordde Aharon?

Rashi verklaart dat Mozes alleen maar uit respect voor Aharon tegen hen sprak. Zij vonden het niet juist in tegenwoordigheid van Aharon te spreken; een leerling zou zijn leraar niet tegenspreken. Misschien wist Elazar niet hoe te antwoorden. Maar Numeri 31:21 toont aan dat Elazar praatte in het bijzijn van Mozes en de stamhoofden, indien hij dit wilde.

Leviticus 10:20

Mozes hoorde het, en het was goed in zijn ogen.

niet schamen

Mozes schaamde zich niet voor zijn fout, melden de Talmoed en Rashi. Hij zei: “Ik heb het gehoord en was het vergeten.”

proclamatie

De Midrash Rabba meldt dat Mozes een proclamatie aan allen in het kamp uitvaardigde en zei: “Ik heb een fout gemaakt m.b.t. de wet en Mijn broer Aharon kwam en onderwees het me.”

kenmerken van een wijze man

  • Een wijs man spreekt niet voor iemand die groter is dan hij in wijsheid of leeftijd.
  • Hij wordt niet onderbroken door collega's.
  • Hij heeft geen haast te antwoorden.
  • Zijn vragen gaan over het onderwerp en zijn antwoorden zijn to the point.
  • Hij reageert op de eerste zaken eerst en de latere zaken later.
  • Hij erkent de waarheid.

Nadere toelichting op bovenstaande Joodse commentaren

Iedereen maakt fouten, zelfs Mozes overkwam het. Waar het in dit stuk omgaat is dat Mozes zijn fout erkende en niet naar excuses zocht. Hij gaf toe de wet te kennen, maar hij was het vergeten, Hieruit blijkt dat Mozes als een wijs man reageerde.

Een zonde kan dus ook plaatsvinden omdat men iets vergeten is. We zien dat God Mozes er verder niet voor straft. Het werd gewoon recht gezet.



Samenvatting - vragen

Om voor uzelf te controleren of u de tekst goed begrepen heeft volgt hier een aantal vragen. De antwoorden vindt u terug in bovenstaande tekst.
  1. Welke drie geiten werden voor zondoffers gebracht?
  2. Waarom moest het Rosh Chodesh offer verbrand worden?
  3. Wat vergat Mozes?
  4. Waarom antwoordde Aharon toen Mozes zijn woedde richtte op Elazar en Itamar?
  5. Hoe reageerde Mozes op zijn fout?
  6. Wat zijn de kenmerken van een wijs man?

Lees verder

© 2011 - 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Joodse rituele spijsbereiding - reine en onreine dierenJoodse rituele spijsbereiding - reine en onreine dierenDe Tora maakt een onderscheid tussen 'reine' en 'onreine' dieren en geeft hierbij aan wat de kenmerken en eigenschappen…
Torastudie 146: Offers – Leviticus 6:9-7:37Torastudie 146: Offers – Leviticus 6:9-7:37Bij parsja Vajikra gaat het om zelf een offer te brengen, terwijl parsja Tsav de wetten beschrijft van de priester die o…
Torastudie 147: Priesters – Leviticus 9:1-6/10:1-2Torastudie 147: Priesters – Leviticus 9:1-6/10:1-2(Leviticus: 9:1-6) Na de zeven inwijdingsdagen van de Tabernakel komt op de achtste dag de Goddelijke aanwezigheid in he…
De eerste vijf boeken van de bijbelDe eerste vijf boeken van de bijbelWie de bijbel leest, begint meestal bij het begin. Om deze reden hier een korte inhoud van de eerste vijf boeken van de…
Torastudie 140: offeren - Leviticus 1:1-2Torastudie 140: offeren - Leviticus 1:1-2De jonge Joodse kinderen beginnen de Torastudie met Leviticus. Dit komt omdat ze nog puur (zonder zonde) zijn, zo puur a…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Tdjgordon / Pixabay
  • Talmoed, Zevachim
  • Rashi
  • Midrash Rabbah
  • Avot d'Rabbi Natan
  • Spreuken der Vaderen

Reageer op het artikel "Torastudie 150: Mozes maakt fout – Leviticus 10:16-20"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Laatste update: 11-12-2016
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Torastudie
Bronnen en referenties: 6
Schrijf mee!