InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Geschiedenis Jodendom: Kabbala de Zohar

Geschiedenis Jodendom: Kabbala de Zohar

Geschiedenis Jodendom: Kabbala  de Zohar Omstreeks het jaar 1300 verscheen de Zohar (schittering). Het boek geeft het meest complete overzicht van de Kabbala, zowel theoretisch als praktisch. Het boek bestaat uit diverse bronnen, samengesteld door Mozes de Leon uit Granada. Simon bar Jochai zou het boek in de 2de eeuw van de gewone jaartelling hebben geschreven. De profeet Elia heeft hem en zijn zonen ingewijd in de geheime van de Tora. Naast de Tora en Talmoed is de Kabbala het belangrijkste boek voor de Joden.

Centrale thema's van de Zohar

  • De natuur van God.
  • De wijze waarop God zich in het heelal heeft geopenbaard.
  • De geheimen van de Goddelijke namen.
  • De ziel van de mens.
  • De aard en bestemming van de menselijke ziel.
  • Goed en kwaad.
  • Het belang van de Tora (mondeling en schriftelijk).
  • De Messias en de verlossing.

De Zohar levert commentaar op de Tora en openbaart de bedoeling van de Tora en de geboden. De Zohar kent 4 methoden (PARDES):
  1. Pesjat (letterlijke verklaring)
  2. Remez (allegorische verklaring)
  3. Deroesj (uiteenzetting)
  4. Sod (mystieke verklaring)

De sod is de belangrijkste verklaring: deze geeft de mysteries van de Tora weer. Het is de ziel van de Tora. Pesjat, remez en deroesj analyseren de Tora als lichaam.

Eén Sof = God

God is het meest verborgenen van al het verborgene, maar tegelijk is Hij alles. God is geopenbaard om het heelal te besturen, maar hij kan nergens gevonden worden en is dus tevens verborgen. Omdat onze geest God niet kan bevatten is Hij ajin (niet-bestaand). Om toch Hem toch te kunnen ervaren heeft God tien stromen uitgezonden, de sefirot, uit het licht van Zijn oneindigheid.

Sefirot

De Zohar noemt de sefirot het 'Traktaat over de emanantie'. Het komt ook al in de Talmoed voor. God heeft de wereld geschapen door tien werkingen volgens de Talmoed:
  1. wijsheid
  2. begrip
  3. kennis
  4. kracht
  5. macht
  6. onverbiddelijkheid
  7. rechtschapenheid
  8. rechtvaardigheid
  9. liefde
  10. genade

De Zohar beschrijft ze iets anders en verdeelt de 10 sefirot in 3 groepen:

eerste tirade

Een tirade die de wereld tot openbaring van Gods geest maakt. De immanente denkkracht van het heelal.
  1. Kether (kroon): primaire stadium van het scheppingsproces;
  2. Chochma (wijsheid): bevat het grondplan van het heelal mannelijk actief;
  3. Bina (inzicht): openbaart het verborgene en ongedifferentieerde vrouwlijk, passief
Chochma + Bina = Daät (Kennis).

tweede tirade

Deze volgt uit de eerste tirade: de immanente ethische kracht van het heelal.
  1. Chesed (liefde): levenwekkende en schenkende principe;
  2. Gevoera (macht): houdt liefde in toom;
  3. Tiferet (schoonheid) of Rachamiem (genade) = Chesed + Gevoera: zorgt voor ethische orde in het heelal.

derde tirade

Deze vertegenwoordigt de fysieke en dynamische aspecten van het heelal en verscheidenheid van krachten.
  1. Netzach (overwinning): Gods duurzaamheid mannelijk;
  2. Hod (majesteit): vrouwelijk
  3. Jesod (fundament): stabiliteit van het heelal;
  4. Malchoet (koningschap): zorgt voor harmonie van de sefirot. Hier is God aanwezig. Malchoet is de Sjechina.

Adam

Bij Adam zijn de sefirot aanwezig: actief in de rechterhelft van het lichaam; passief in de linkerhelft van het lichaam. In de middenlijn zijn twee sefirot verbonden. Kether is het hoofd van Adam en Malchot de voeten.

Atsiloet (emanantie) is het gebied van de sefirot. Deze heeft ook Invloed naar de drie andere werelden.

De tien sefirot vormen een eenheid. De vier werelden vormen een eenheid met Eén Sof, de Oerbron die alles doordringt en transcendeert. De sefirot beïnvloeden elkaar via de tsinor (pijp, kanaal).

Het menselijk handelen

Oorspronkelijk was de eenheid tussen Eén Sof en de Sjechina, harmonieus en volledig. Maar met de zonde van Adam begon het mis te gaan. De mensen weken van de Oerbron af. Zo kwam het kwaad in de wereld. Er ontstond chaos en de Sjechina raakte in ballingschap en is nog slechts aanwezig bij enkele individuen, groepen of plaatsen aanwezig. God blokkeerde de liefde en Zijn strengheid kreeg de overhand.

De reden dat de mens geschapen werd is om de Sjechina en de Eén Sof weer met elkaar te verbinden. Dit is geen zware taak. De mens vormt een microkosmos waar de 'hoger' en 'lagere' wereld elkaar raken. De mens lijkt op Adam.

de ziel

De ziel bestaat uit 5 elementen.
Drie elementen binnen het lichaam:
  1. Nesjama (hoogste ziel) het goddelijke deel van de mens komt overeen met de eerste tirade;
  2. Roeach (geest) komt overeen met de tweede tirade en is de ethische wereld;
  3. Nefesj (vitaliteit) komt overeen met de derde tirade en is het fysieke leven.

Twee elementen buiten het lichaam:
  1. Chaja
  2. Jechieda

Nesjama, Roeach en Nefesj moeten harmonieus optreden om de plichten in het leven te kunnen vervullen. De mens kan zo de hele schepping ten goede of ten kwade beïnvloeden, want lichaam en ziel zijn met de sefirot verbonden.

Hereniging Jichoed

Het herstel van de eenheid is Jichoed. Dit is de dienst aan God. Het Joodse volk vervult hierbij een voortrekkers rol. De Sjechina rustte eerst in de Tempel, maar na de verwoesting ervan is de Sjechina minder krachtig geworden. Toch blijft die aanwezig. Met de komst van de Masjiach (Messias) en de herbouw van de Tempel keert de Sjechina weer helemaal terug. Alles zal dan weer zijn volgens het oorspronkelijke scheppingsplan. Op die dag zal de Heer één zijn en Zijn naam één zijn. Israël kreeg de Tora om die missie te vervullen. De Tora is een goddelijke blauwdruk van de schepping. Wie de Tora niet bestudeert verwoest de wereld, zegt de Zohar. De Tora geboden (248 positieve en 365 negatieve) komen overeen met de 248 ledematen en 365 zenuwen van de mens. Daarom beïnvloedt de Tora de sefirot met gevolgen voor het heelal.

Ook de Sjabbat en de feestdagen corresponderen met de sefirot. Sjabbat staat onder invloed van de Malchoet het herenigt de hogere werelden. Op die dag wordt strengheid buiten gesloten en doet de goddelijke liefde haar intrede. De Sjabbat beïnvloedt ook de andere dagen. De hogere wereld laat geestelijk voedsel afdalen naar de lagere wereld. Vandaar het belang van de sjabbatsmaaltijden. Hetzelfde geldt voor de andere feestdagen en de onderdelen van die dagen (verschillende godsdienstige plichten morgengebed (liefde), middaggebed (strengheid verzachten).

Het gebed bevordert de eenheid. Hoe geconcentreerder het gebed hoe groter de gevolgen in de hemel. Hetzelfde geldt voor Torastudie. Inde liefde wordt de goddelijke eenheid gevonden.

Hoe meer de mens meewerkt hoe meer de ziel beloond of gereinigd wordt. Na de dood gaan de Nesjama, Roeach en Nefesj uit elkaar. Bij een rechtvaardig leven keert de Nesjama terug naar de goddelijke bron. De Roeach gaat naar het Paradijs. De Nefesj blijft in het graf. Na boven het lijk gezweefd te hebben vindt het rust en vrede op aarde.

Iemand die niet rechtvaardig geleefd heeft volgt een andere weg. De Nesjama ondervindt obstakels om onmiddellijk op te stijgen. De Roeach kan het Paradijs niet binnen tot het zijn bestemming gevonden heeft. De Nefesj zwerft rusteloos rond over de wereld. Maar uiteindelijk komt iedere ziel op zijn bestemming terecht. Soms moeten de zielen incarneren totdat ze hun taak op aarde volbracht hebben en keren dan naar de hemel.

Engelenleer

Daarnaast kent de Zohar nog een uitgebreide Engelenleer met legenden en rijke beeldspraak.

Zohar populair

Naast de Tora en de Talmoed is de Zohar het populairste boek onder de Joden. Het geeft de Joden veel geestelijke kracht en stelt hen in staat hoofd te bieden aan de ellende. Hun persoonlijke tragedie weerspiegelt de kosmische tragedie waarin God zich bevindt. De afloop is echter positief.

Lees verder

© 2011 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Kabbala: de noodzaak Kabbala te bestuderenOver de noodzaak Kabbala te bestuderen is door veel Kabbalisten geschreven. In dit artikel geef ik kort weer wat Kabbali…
Kabbala 5: De Zohar - Shimon bar Yochai & ArizalDe Zohar (uitstraling, schittering) is geschreven door Rabbijn Shimon Bar Yochai (Rashbi). De Zohar is gebaseerd op de v…
Kabbala: theoretische, meditatieve en praktische KabbalaDe studie van Kabbala kan onderverdeeld worden in drie basis gebieden: de theoretische, de meditatieve en de praktische.…
Kabbala: de verbondenheid tussen wijsheid en profetieAan de hand van vijf belangrijke werken van de Kabbala -Sefer Yetzirah, Zohar, Pardes Rimoniem, Eitz Chayim, en Tanya wo…
Kabbala en chassidoet: een introductieIn dit artikel een korte introductie van de Kabbala en chassidoet. Aan de orde komen de definitie en de oorsprong van Ka…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Hurk, Pixabay
  • Het jodendom - joodse godsdienst in historisch perspectief - Isidore Epstein

Reageer op het artikel "Geschiedenis Jodendom: Kabbala de Zohar"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 04-07-2018
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Joodse geschiedenis
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!