InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Chaim Amsellem, ultra-orthodoxe Joden en Amalek, Amalekieten

Chaim Amsellem, ultra-orthodoxe Joden en Amalek, Amalekieten

Chaim Amsellem, ultra-orthodoxe Joden en Amalek, Amalekieten Chaim Amsellem, ultra-orthodoxe Joden en Amalek, Amalekieten. Chaim Amsellem (zie foto), lid van de Knesset voor Shas, een politieke partij van ultra-orthodoxe signatuur, is door zijn partij voor 'Amalek' uitgemaakt. Hij haalde zich eind 2010 de woede van zijn partijgenoten op de hals door te verklaren dat 'ultra-religieuze' mannen (charediem) niet langer meer betaald moeten worden om de tora te bestuderen, maar hun eigen broek moeten ophouden door te gaan werken.

Chaim Amsellem gooit knuppel in het hoenderhok

Rabbi Chaim Amsellem, een lid van de Knesset - de Israëlische Tweede Kamer - voor Shas, een politieke partij van ultraorthodoxe signatuur, heeft zich eind 2010 de woede van zijn partijgenoten op zijn hals gehaald door te verklaren dat 'ultrareligieuze' mannen (charediem) niet langer meer betaald moeten worden om de Tora te bestuderen, maar moeten gaan werken. Hij benadrukt dat er niets belangrijker is dan de Tora, maar hij maakt zich zorgen over de grote groep charedische mannen die niet werken. Zo'n 60% van de charedische mannen hebben geen vaste baan in vergelijking met 15% van de rest van de bevolking. Veel charedische mannen wijden zich fulltime aan door de overheid gefinancierde studie van de Tora, terwijl dit volgens hem slechts voorbehouden zou moeten zijn aan een kleine groep 'knappe koppen' die rabbijnen of religieuze rechters worden.

Knuppel in hoenderhok

Zijn suggestie dat de meeste ultraorthodoxe mannen hun handen uit de mouwen moeten steken door betaald werk te verrichten in plaats van subsidies op te strijken voor hun fulltime Tora-studie, viel niet in goede aarde bij zijn partijgenoten en een deel van zijn achterban. Chaim Amsellem was zeker niet het eerste Kamerlid die de knuppel in het hoenderhok gooide. Maar het was nog niet eerder voorgekomen dat een rabbijn, die zelf een ultraorthodoxe achtergrond heeft, in alle vrijmoedigheid de discussie over de snelle groei van de charediem in Israël aanzwengelde.

Uitgemaakt voor Amalekiet

De 'enfant terrible' van Shas is door de leiders van zijn partij in de ban gedaan en gedemoniseerd. Het was zo ernstig dat hij zelfs een lijfwacht kreeg toegewezen. In een speciaal supplement van de partijkrant werd Rabbi Amsellem neergezet als 'Amalek', de Bijbelse belichaming van al het kwaad.

Amalek was een vijand van Israël (Genesis 36:12; Exodus 17: 8 e.v.; Deuteronomium 25:17 e.v.). Amelek is een vijand die het volk telkens aanviel op de zwakste plekken en hen wilde uitroeien. Het is een vijand met wie Israël nooit in vrede kan leven. Amalek wil de wereld terugbrengen naar afgodendienst, heidendom en barbarisme. Het is in de geschiedenis de ultieme vijand van het Joodse volk gebleken. Het is een plicht voor alle geslachten van Israël om Amalek te vernietigen. De plicht om Amalek met wortel en tak uit te roeien wordt beschouwd als een mitswat asee (een positief gebod), en Saul's niet-naleving van dit gebod kostte hem volgens de Joodse overlevering zijn koningschap. Uitgemaakt worden voor Amalek is kortom niet iets om je over te verheugen.

Een steeds urgenter wordend probleem

De kwestie die de niet bang uitgevallen Chaim Amsellem aanroerde, betreft niet alleen de honderden miljoenen dollars die jaarlijks toebedeeld worden aan de charedische gemeenschap voor uitkeringen en kinderbijslag. De grootste zorg bestaat eruit dat Israël economisch niet kan overleven als het een cultuur van niet werken blijft ondersteunen. Als er niets gedaan wordt, zal binnen enkele tientallen jaren een point of no return bereikt zijn. Als de huidige trends zich voortzet zal 78 procent van de basisschoolkinderen in Israël in het jaar 2040 bestaan uit ofwel ultraorthodoxe ofwel Arabische kinderen en in het jaar 2020 zal 40 procent van de Joodse schoolverlaters niet in het leger terechtkomen Met als gevolg een schreeuwend tekort aan nieuwe rekruten en dat is gezien de conflictueuze situatie in het Midden-Oosten geen rooskleurig vooruitzicht.

Onder de armoedegrens

Uit cijfers blijkt dat ongeveer 56 procent van de ultraorthodoxe Israëli’s onder de armoedegrens leeft. De meeste hunner zijn afhankelijk van uitkeringen, zoals inkomensondersteuning, kinderbijslag of een beurs voor gehuwde studenten. Met een drie keer zo hoog geboortecijfer dan de gemiddelde Israëliër, hoef je geen profeet te zijn om te zien dat als de situatie onveranderd blijft op den duur de economie uit het lood zal slaan vanwege de groeiende groep inactieven.

Historie

Er zijn historische redenen dat de meeste Charediem in de moderne staat Israël ervoor hebben gekozen om zich fulltime te wijden aan de studie van de Tora, in tegenstelling tot hun groepsgenoten in het buitenland, die de Tora-studie combineren met regulier werk. Toen de staat Israël in 1948 werd opgericht, kende David Ben-Gurion, de eerste premier, een kleine groep fulltime yeshiva-studenten overheidsfinanciering toe. Ook kregen ze vrijstelling van militaire dienstplicht. David Ben-Gurion wilde hiermee de studie van de Tora die als gevolg van de Sjoa vernietigd was, nieuw leven inblazen. Toentertijd betrof het een groep van 400 studenten, maar inmiddels is dit al uitgegroeid tot 60.000.

Het roer moet om

Van overheidswege zijn er allerlei maatregelen genomen om het tij te keren en ultraorthodoxe mensen aan het werk te krijgen en hen te laten dienen in het leger, maar critici zeggen dat deze maatregelen niet ver genoeg gaan. Dienen in het leger is in Israël een belangrijke opstap voor een baan; het zorgt voor een betere aansluiting op de arbeidsmarkt en de samenleving. Voor Amsellem is dienen in het leger de plicht van iedere Jood, ook van alle ultraorthodoxe joden. Alleen een zeer kleine minderheid van bollebozen mogen zich wat hem betreft fulltime storten op de studie van de Tora, terwijl de rest het leger in moet en daarna hun eigen broek moeten ophouden door toe te treden tot de beroepsbevolking. Anders verzuim je je plicht en zal het onbegrip en de rancune onder de rest van de bevolking toenemen, aldus het Shas-lid. Amsellem begrijpt de boosheid en frustratie van de seculiere Joodse gemeenschap die niet langer bereid is te fungeren als de ezels die een steeds zwaardere last te dragen krijgen.

Integratie

De Charediem moeten volgens Amsellem worden geïntegreerd in alle geledingen van de maatschappij. Dit betekent ook dat het onderwijsniveau van de charedische scholen omhoog moet. De meeste charedische jongens brengen de hele dag door met religieuze studie op speciale charedische onderwijsinstellingen. Ze krijgen geen les in de gebruikelijke vakken zoals wis- en natuurkunde, geschiedenis en Engels. Dit zorgt voor een enorme kennisachterstand en het vergroot de kloof tot de arbeidsmarkt.

Resultaten

De Israëlische regering en het leger, samen met enkele non-gouvernementele groepen, hebben gezocht naar manieren om de arbeidsparticipatie onder ultraorthodoxe mensen te vergroten en hen in het leger te laten dienen. Dit gebeurt met de nodige voorzichtigheid waarbij rekening wordt gehouden met de religieuze gevoeligheden, zodat de resultaten tegenvallen. Het Israëlische leger heeft een speciale eenheid - de Nahal Charedi - die geschikt is voor charedische Joden en hen in staat stelt te voldoen aan hun religieuze verplichtingen. In totaal dienden in 2009 slechts circa 3,5% van de charediem die de dienstplichtige leeftijd hebben. Ongeveer 1.000 charediem dienden in het leger en ruim 1.500 anderen deden vervangende dienstplicht. Er worden allerlei programma's aangeboden om charedische mannen vanuit vervangende dienstplicht toe te leiden naar een reguliere baan en in het leger kunnen de charediem een beroep leren.

Een nieuw hervormingsplan

Al jarenlang broedt de overheid op manieren om de charediem in de rest van de samenleving te integreren. Bekend is de Tal Wet, die 18-jarige jesjivastudenten de kans biedt hun militaire dienstplicht uit te stellen tot hun 22e. Daarna hebben ze de mogelijkheid een jaar een reguliere studie te volgen of te werken, zonder de verplichting eerst in militaire dienst te gaan. Na dat jaar hebben ze de mogelijkheid een jaar vervangende dienstplicht te doen of een periode onder de wapenen te gaan. Deze regeling was weinig succesvol. Maar weinigen maakten er gebruik van. Velen vroegen elk jaar opnieuw uitstel van dienstplicht, totdat ze te oud waren om nog in het leger te hoeven dienen. Op 16 januari 2011 maakte de Knesset taskforce die zich bezighoudt met de evaluatie van de Tal Wet, in een tussentijds rapport bekend dat de Wet heeft gefaald.

De Israëlische regering heeft begin 2011 een hervormingsplan goedgekeurd om meer charedische yeshiva-studenten te rekruteren voor militaire dienst en vervangende dienstplicht. Volgens de plannen zullen in 2011 2.400 charedische yeshiva-studenten worden geworven. Volgend jaar zal het aantal naar verwachting toenemen tot 3.000. In 2013 is het de bedoeling om 3.600 te rekruteren.

Goed voor zowel de charediem als de Israëlische samenleving

Onder de leiders van zijn partij staat Amsellem met zijn roep om verandering alleen, maar zijn ideeën genieten brede publieke steun. Maar ook in de charedische gemeenschap groeit het besef dat het zo niet langer kan en dat het roer om moet. Er zullen steeds meer charediem in het leger willen dienen teneinde een betere aansluiting te vinden op de arbeidsmarkt en de samenleving. "We are Sephardim. We want to be integrated, to work, to serve in the army. What is there to understand? But Shas doesn't understand this," aldus Amsellem. Integratie zal volgens hem zowel de charediem als de Israëlische samenleving ten goede komen.

Nu Amsellem uit de Shas is gezet vanwege zijn hervormingsgezinde ideeën, overweegt hij een eigen partij op te richten. Geen onbekend verschijnsel in Israël.

"The lack of professional training of tens of thousands of yeshiva students, leaving them without the opportunity to make an honest living while studying in yeshivas is an injustice to the students, their families and the torah." (Chaim Amsellem)

Lees verder

© 2011 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Boekrecensie: Het cijfer zeven - Chaim PotokrecensieBoekrecensie: Het cijfer zeven - Chaim PotokChaim Potok staat vooral bekend om het schrijven van romans over Joods religieuze onderwerpen. Bekende boeken van hem zi…
Boekrecensie: Bruiloft in Jeruzalem – Ruchama KingrecensieBoekrecensie: Bruiloft in Jeruzalem – Ruchama KingBruiloft in Jeruzalem van Ruchama King is een roman over ultra-orthodox religieuze Joden in Jeruzalem die op zoek zijn n…
Boekrecensie: De belofte - Chaim PotokrecensieBoekrecensie: De belofte - Chaim Potok'De belofte' is het vervolg op het boek 'Uitverkoren'. Het boek werd in 1969 uitgebracht onder de titel 'The Promise'. W…
recensieBoekrecensie: Uitverkoren - Chaim PotokUitverkoren (The chosen) verscheen in 1967 in Amerika en was meteen een succes. De eerste Nederlandse editie kwam in 196…
Boekrecensie: Het Jodendom – dr. A. van der HeiderecensieBoekrecensie: Het Jodendom – dr. A. van der Heide'Het Jodendom' (2001) van A. van der Heide is een boek dat deel uitmaakt van de Wegwijs serie dat betrouwbare, zakelijke…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Anonymous, Openclipart
  • http://www.nytimes.com/2010/12/29/world/middleeast/29israel.html?pagewanted=2&_r=1
  • http://www.jta.org/news/article/2010/12/15/2742195/challenging-orthodoxies-shas-maverick-seeks-to-put-israeli-haredim-to-work
  • http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4005851,00.html
  • http://english.themarker.com/the-first-hebrew-amalekite-1.328502
  • http://www.nahalharedi.org/nahal_haredi_news.php?id=104
  • http://www.jpost.com/JewishWorld/JewishNews/Article.aspx?ID=204436&R=R1
  • http://www.haaretz.com/print-edition/opinion/shas-enfant-terrible-is-a-voice-of-haredi-sanity-1.325490
  • http://www.simpletoremember.com/articles/a/the_holocaust/
  • http://www.thejc.com/judaism/judaism-features/43302/the-rabbi-who-wants-be-a-freedom-fighter

Reageer op het artikel "Chaim Amsellem, ultra-orthodoxe Joden en Amalek, Amalekieten"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Etsel (infoteur), 14-12-2015 09:52 #1
Dag Tartuffel,

Je vergeet een aantal zaken in dit artikel te melden.

Vrouwen van charedische mannen werken vaak wel (bijna 80% in 2014) en zorgen voor inkomsten. http://www.timesofisrael.com/employment-rates-among-ultra-orthodox-women-higher-than-peers/

Ook is van belang te melden dat Torastudie helpt bij het verdedigen van Israël. Zonder God te dienen verliest Israël oorlogen. Bezien vanuit het perspectief van de charediem leveren zij dus al een belangrijke bijdrage aan de successen van het leger.

De uitkeringen die ontvangen worden zijn laag. Charediem kiezen dus zelf voor een leven in behoorlijke armoede. Voor hen is echter het dienen van God belangrijker dan geld (dat gezien wordt als een afgod).

Groet,
Etsel Reactie infoteur, 14-12-2015
Hallo Etsel, bedankt voor je aanvulling.

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 23-01-2016
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Ultra-orthodox Jodendom
Bronnen en referenties: 10
Reacties: 1
Schrijf mee!