InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Torastudie 135: Herinnering Sjabbatsgebod – Exodus 35:1-10

Torastudie 135: Herinnering Sjabbatsgebod – Exodus 35:1-10

Torastudie 135: Herinnering Sjabbatsgebod – Exodus 35:1-10 Waarom wordt het Sjabbatsgebod herinnerd? Dit gebod is namelijk erg belangrijk. God rustte op die dag en toonde daarmee Zijn ultieme vrijheid. Sjabbat toont de grootsheid van God, dat de Schepping van Hem is. De mens leent slechts van God en moet als tegenprestatie de Sjabbat heiligen. In dit artikel vindt u de Joodse commentaren en de visie van Etsel.

Exodus 35:1-10

Nu verzamelde Mozes de gehele gemeente der kinderen Israëls en zei tot hen: dit zijn de zaken, die de Eeuwige geboden heeft te maken. Zes dagen zal arbeid verricht worden en op de zevende dag zult gij iets heiligs hebben, de hoogste Sjabbat ter ere des Eeuwigen; al wie daarop werk verricht, zal gedood worden. Gij zult in al uw woningen geen vuur ontsteken op de Sjabbat-dag.
…..
…..
En olie voor de luchter en specerijen voor de zalfolie en voor het reukwerk der specerijen. En Shohamstenen en stenen der inzetting voor het bovenkleed en voor het borstschild. En alle wijzen van hart onder u zullen komen en maken al wat de Eeuwige geboden heeft.

Tekst in het Hebreeuws

א וַיַּקְהֵל מֹשֶׁה אֶת-כָּל-עֲדַת בְּנֵי יִשְׂרָאֵל וַיֹּאמֶר אֲלֵהֶם אֵלֶּה הַדְּבָרִים אֲשֶׁר-צִוָּה יְהוָה לַעֲשֹׂת אֹתָם. ב שֵׁשֶׁת יָמִים תֵּעָשֶׂה מְלָאכָה וּבַיּוֹם הַשְּׁבִיעִי יִהְיֶה לָכֶם קֹדֶשׁ שַׁבַּת שַׁבָּתוֹן לַיהוָה כָּל-הָעֹשֶׂה בוֹ מְלָאכָה יוּמָת. ג לֹא-תְבַעֲרוּ אֵשׁ בְּכֹל מֹשְׁבֹתֵיכֶם בְּיוֹם הַשַּׁבָּת. {פ}

ד וַיֹּאמֶר מֹשֶׁה אֶל-כָּל-עֲדַת בְּנֵי-יִשְׂרָאֵל לֵאמֹר זֶה הַדָּבָר אֲשֶׁר-צִוָּה יְהוָה לֵאמֹר. ה קְחוּ מֵאִתְּכֶם תְּרוּמָה לַיהוָה כֹּל נְדִיב לִבּוֹ יְבִיאֶהָ אֵת תְּרוּמַת יְהוָה זָהָב וָכֶסֶף וּנְחֹשֶׁת. ו וּתְכֵלֶת וְאַרְגָּמָן וְתוֹלַעַת שָׁנִי וְשֵׁשׁ וְעִזִּים. ז וְעֹרֹת אֵילִם מְאָדָּמִים וְעֹרֹת תְּחָשִׁים וַעֲצֵי שִׁטִּים. ח וְשֶׁמֶן לַמָּאוֹר וּבְשָׂמִים לְשֶׁמֶן הַמִּשְׁחָה וְלִקְטֹרֶת הַסַּמִּים. ט וְאַבְנֵי-שֹׁהַם וְאַבְנֵי מִלֻּאִים לָאֵפוֹד וְלַחֹשֶׁן. י וְכָל-חֲכַם-לֵב בָּכֶם יָבֹאוּ וְיַעֲשׂוּ אֵת כָּל-אֲשֶׁר צִוָּה יְהוָה. יא אֶת-הַמִּשְׁכָּן אֶת-אָהֳלוֹ וְאֶת-מִכְסֵהוּ אֶת-קְרָסָיו וְאֶת-קְרָשָׁיו אֶת-בְּרִיחָו אֶת-עַמֻּדָיו וְאֶת-אֲדָנָיו.

Exodus 35:1

Nu verzamelde Mozes de gehele gemeente der kinderen Israëls

morgen ná Jom Kippoer

Dit was op de morgen ná Jom Kippoer, de dag dat Mozes van de berg was afgedaald.

Exodus 35:1-2

Nu verzamelde Mozes de gehele gemeente der kinderen Israëls...de hoogste Sjabbat ter ere des Eeuwigen.

het lezen uit de Tora

Dit leert ons dat Mozes de praktijk instelde van het verzamelen op Sjabbat om uit de Tora te lezen.

Exodus 35:2

Zes dagen zal arbeid verricht worden en op de zevende dag zult gij iets heiligs hebben.

passieve arbeid

Er staat: “zal arbeid verricht worden.” Dit is passief. De werkdagen voor de Jood zijn niet de bron van zijn voedsel, maar meer een 'vat' waarin hij Gods zegen ontvangt.

Exodus 35:2,10

Zes dagen zal arbeid verricht worden en op de zevende dag zult gij iets heiligs hebben...En alle wijzen van hart onder u zullen komen en maken al wat de Eeuwige geboden heeft.

werk van de Misjkan

Waarom plaatst de Tora het gebod van het niet-werken op de Sjabbat naast het werk aan de Misjkan? Om ons te leren dat een persoon schuldig is het Sjabbatsgebod te overtreden alleen indien het werk dat hij doet een tegenhanger heeft in het werken aan het Heiligdom:
  • zij zaaiden; jij zal niet zaaien op Sjabbat
  • zij oogsten: jij zal niet oogsten
  • zij laden de planken op de wagen; jij zal het object niet van een openbaar domein naar een prvié domein brengen.

Dus de Misjkan definieert niet alleen het werk dat verboden is op Sjabbat maar ook het type werk waar de Jood zich zes dagen per week mee bezighoudt: het werk voor een woning voor God uit de materialen van het fysieke leven.

Exodus 35:5

Goud, zilver en koper

tzaddiek, baal tesjoeva, goede daden

  • Goud vertegenwoordigt de puurheid en perfectie van de tzaddiek (rechtvaardige).
  • Zilver vertegenwoordigt het grote smachten van de Baal Tesjoeva (de berouw hebbende); het smachten is vele malen groter dan die van een tzaddiek omdat de Baal Tesjoeva van verre komt.
  • Koper vertegenwoordigt de goede daden van de zondaar.

Gods woning op aarde is compleet als het alle drie de metalen bevat.

Nadere toelichting op bovenstaande Joodse commentaren

Waarom wordt het Sjabbatsgebod herinnerd? Omdat het zo enorm belangrijk is. Sjabbat is de meest heilige dag en geeft een weldaad aan rust. Het benadrukt het Jood-zijn, de Joodse identiteit. Het geeft ook plezier waarbij lichaam en ziel naar een hoger spiritueel niveau wordt getild. Wanneer de Sjabbat wordt nageleefd hebben we voor de hele week energie en zal God bij ons zijn. Tot slot toont de Sjabbat hoe de Komende Wereld eruit zal gaan zien. Sjabbat laat zien dat de wereld van God is. Dat God juist op Sjabbat rustte laat zien dat dit de ultieme vrijheid is (in tegenstelling tot sommige Joden die de Sjabbat als een last ervaren en een beperking van hun vrijheid). Het toont ook de grootsheid van God aan. Alles is van God (goed en kwaad, hoewel God het kwade niet wil). Daarom kent men in het Hebreeuws ook niet het werkwoord 'hebben' of 'bezitten'. Men zegt in het Hebreeuws 'jesj lie' (er is voor mij aanwezig). De mens leent slechts van God om tegenprestaties te verrichten. Eén van die tegenprestaties is het heiligen van de Sjabbat.



Samenvatting - vragen

Om voor uzelf te controleren of u de tekst goed begrepen heeft volgt hier een aantal vragen. De antwoorden vindt u terug in bovenstaande tekst.
  1. Wanneer verzamelde Mozes de gemeente der kinderen Israëls?
  2. Wat wordt met het verzamelen bedoeld?
  3. Waarom is arbeid voor de Jood passief?
  4. Waaruit bestaat de zesdaagse werkweek van de Joden?
  5. Wat vertegenwoordigen goud, zilver en koper?

Lees verder

© 2010 - 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Speciale Sjabbatot (Sjabbats)De periode tussen het einde van de joodse maand sjewat en het begin van de maand niesan bevat vier speciale sjabbatot. H…
Torastudie 124: Sjabbatsgebod/Tafelen – Exodus 31:2-18Torastudie 124: Sjabbatsgebod/Tafelen – Exodus 31:2-18Er zijn twee dimensies van de Shabbat: de intrinsieke heiligheid die Israël moet bewaren en handhaven; en het gebod de S…
Torastudie 93: Lied Mozes II, manna, Amalek Exodus (15-17)Torastudie 93: Lied Mozes II, manna, Amalek Exodus (15-17)In Exodus 15 lezen we over het lied van Mozes. Mirjam nam de tamboerijn en de andere vrouwen gingen haar met tamboerijn…
Torastudie 118: Mozes' naam afwezig - Exodus 27:20Torastudie 118: Mozes' naam afwezig - Exodus 27:20In Parsja Tetzevah wordt de naam van Mozes niet genoemd, net als overigens in het hele boek Deuteronomium niet. Toch is…
Joods gebed: de betekenis van de tefillien (gebedsriemen)Joods gebed: de betekenis van de tefillien (gebedsriemen)Tefillien is één van de belangrijkste Mitswot (plichten) van de Tora. Het wordt al duizenden jaren door de Joden uitgevo…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Tdjgordon / Pixabay
  • Rashi
  • Midrash
  • De Chassidische Meesters
  • Talmoed en Rashi, Shabbat 49b
  • Rabbi Schneur Zalman
  • Lubavitcher Rebbe

Reageer op het artikel "Torastudie 135: Herinnering Sjabbatsgebod – Exodus 35:1-10"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Laatste update: 11-12-2016
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Torastudie
Bronnen en referenties: 7
Schrijf mee!